ความต้องการและแรงสนับสนุนที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของแรงงานผู้สูงอายุในวิสาหกิจชุมชนกลุ่มผู้เลี้ยงโค: การศึกษาเชิงคุณภาพเชิงพื้นที่ในจังหวัดตาก
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ ส่งผลให้เกิดความท้าทายด้านแรงงาน โดยเฉพาะในภาคเกษตรกรรมซึ่งยังคงพึ่งพาแรงงานผู้สูงอายุเป็นหลัก การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความต้องการของแรงงานผู้สูงอายุในการมีส่วนร่วมในกระบวนการผลิต วิเคราะห์ปัจจัยเชิงวัฒนธรรมและทุนทางสังคมที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วม และสังเคราะห์รูปแบบแรงสนับสนุนที่เหมาะสมในระบบเศรษฐกิจชุมชน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง และการสนทนากลุ่มกับแรงงานสูงวัย ผู้นำชุมชน และครอบครัวของแรงงานสูงวัย จำนวน 24 คน ในพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดตาก เครื่องมือที่ใช้คือแบบสัมภาษณ์เชิงโครงสร้างที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา ผลการศึกษาพบว่าแรงงานสูงวัยมีความต้องการเข้าร่วมในกิจกรรมที่ใช้ประสบการณ์ เช่น ดูแลโค ถ่ายทอดองค์ความรู้ แต่ยังมีข้อจำกัดด้านสุขภาพและสภาพแวดล้อม นอกจากนี้ยังพบว่า ทุนวัฒนธรรม 4 ด้าน ได้แก่ ทุนกายภาพ การเงิน ภูมิปัญญา และทรัพยากรมนุษย์ มีบทบาทสำคัญในการสร้างแรงจูงใจและความรู้สึกมีคุณค่าของแรงงานสูงวัย ผลที่ได้สามารถใช้เป็นแนวทางเชิงนโยบายในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของแรงงานสูงวัยในชุมชนอย่างยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2565). รายงานประชากรผู้สูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
ภาษาอังกฤษ
Chen, X., Li, J., & Hu, X. (2020). Understanding older adults' engagement in agricultural work in rural East Asia: A socio-cultural perspective. Journal of Rural Studies, 77, 148–156.
Conway, S. F. (2022). “Farmers don’t retire”: Re-evaluating how we engage with older farmers. Sustainability, 14(5), 2533.
Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
Kitayama, T., & Markus, H. R. (2025). The role of rural aesthetics and cultural practices in promoting active ageing in Northern Thai community. Journal of Cultural Gerontology.
Mahaarcha, D. (2023). Social capital and farmers’ participation in multi-level irrigation governance in Thailand. Heliyon, 9(8).
Ng, T. W. H., & Feldman, D. C. (2018). The relationship of aging and retirement with employee engagement: A meta-analytic review. Journal of Organizational Behavior, 39(10), 1201–1219.
Riviovelli, L. A., & Hambleton, R. K. (1997). Handbook of test development. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.
Seerangan, C., & Venkataravi, R. (2025). Intergenerational knowledge transfer in agriculture: A study in Kolli Hills. International Research Journal of Education and Technology, 8(4), 40–53.
Smith, J. A., Anderson, M., & Jones, R. (2020). Aging and employment in rural communities: Challenges and strategies. Community Development Journal, 55(1), 72–89.
Szabo, S., Channa, E., & Witt, C. (2021). Agricultural productivity, aging farming workforce, sustainable agriculture,
and well-being: Household survey data from central Thailand. Frontiers in Sustainable Food Systems, Article 728120.
Wang, P., Wong, R., Chen, L., & Li, J. (2024). The impact of intergenerational support on social participation patterns of rural older adults in Anhui Province, China. International Journal of Environmental Research and Public Health.
World Economic Forum. (2022). The future of jobs report 2022. Geneva: World Economic Forum.
