“ญัฮกุร” ชุมชนมอญโบราณ บ้านวังอ้ายโพธิ์ ตำบลบ้านไร่ อำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาและสภาพปัจจุบัน“ญัฮกุร” ชุมชนมอญโบราณ บ้านวังอ้ายโพธิ์ ตำบลบ้านไร่ อำเภอเทพสถิต  จังหวัดชัยภูมิ โดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยการเก็บรวบรวมข้อมูลเอกสารและข้อมูลภาคสนามในพื้นที่บ้านวังอ้ายโพธิ์ ตำบลบ้านไร่ อำเภอเทพสถิต  จังหวัดชัยภูมิ กลุ่มเป้าหมายได้แก่ ชาวบ้าน 5 คน ในพื้นที่บ้านวังอ้ายโพธิ์ ตำบ้านไร่ อำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ นักวิชาการท้องถิ่น เป็นข้าราชการครู 2คน ปราชญ์ท้องถิ่น 1คน  ในพื้นที่ตำบลบ้านไร่ อำเภอเทพสถิต  จังหวัดชัยภูมิ โดยใช้เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสำรวจ แบบสังเกต และแบบสัมภาษณ์ แล้วรวบรวมนำมาวิเคราะห์ข้อมูลตามบริบทโดยใช้ทฤษฎีโครงสร้างหน้าที่นิยมแล้วนำเสนอผลการวิจัยโดยใช้วิธีพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า

           “ญัฮกุร” ชุมชนมอญโบราณ บ้านวังอ้ายโพธิ์ ตำบลบ้านไร่ อำเภอเทพสถิต  จังหวัดชัยภูมิมีประวัติความเป็นมาก่อนช่วงการตั้งชุมชนและตั้งชุนชนพบว่า “ญัฮกุร” ชุมชนมอญโบราณบ้านวังอ้ายโพธิ์ ตำบลบ้านไร่ อำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ มีประวัติความเป็นมาก่อนการตั้งถิ่นฐานอย่างเป็นทางการ เดิมชาวบ้านวังอ้ายโพธิ์มีบรรพบุรุษที่ใช้ภาษาตระกูลมอญโบราณ อาศัยอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม และมักย้ายถิ่นฐานอยู่เสมอ โดยพื้นที่ตั้งชุมชนดั้งเดิมอยู่บริเวณเทือกเขาพังเหยและเทือกเขาเพชรบูรณ์ ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ในสามจังหวัด ได้แก่ เพชรบูรณ์ นครราชสีมา และชัยภูมิ ชาวญัฮกุรมีวิถีชีวิตผูกพันกับธรรมชาติ ประกอบอาชีพล่าสัตว์ หาของป่า และทำไร่แบบดั้งเดิม คำว่า “ญัฮกุร” หมายถึง “คนภูเขา” สะท้อนลักษณะการตั้งถิ่นฐานบนพื้นที่สูง ชาวบ้านในละแวกจึงเรียกว่า “ชาวบน” หรือ “คนดง”ปัจจุบัน ชุมชนบ้านวังอ้ายโพธิ์มีรูปแบบการดำรงชีวิตคล้ายชุมชนทั่วไป แต่ยังคงรักษาเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นไว้บางส่วน เช่น การใช้ภาษามอญโบราณ เครื่องมือเครื่องใช้แบบพื้นถิ่น การแต่งกาย และประเพณีความเชื่อดั้งเดิม ทั้งนี้ ชุมชนได้ปรับตัวให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมและวิถีชีวิตร่วมสมัยในปัจจุบัน