ชีวิตวันนี้ คนเราต้องการอะไรกันแน่? What Do People Really Need in Today's Life?

สุดา  มีสุข

ผู้แต่ง

สุดา มีสุข สถาบันการเรียนรู้เพื่อปวงชน, สมุทรสงคราม 75120

คำสำคัญ:

ความต้องการของมนุษย์, ชีวิตร่วมสมัย, ทฤษฎีลำดับขั้นความต้องการ, สุขภาวะ, ความหมายของชีวิต, โมเดลองค์ความรู้

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งสำรวจและวิเคราะห์ความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ในบริบทสังคมร่วมสมัย โดยพิจารณาจากมุมมองของจิตวิทยา สังคมศาสตร์ และปรัชญา เพื่อตอบคำถามสำคัญว่าในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วเช่นในปัจจุบัน มนุษย์ยังคงต้องการสิ่งเดิมหรือมีความต้องการในรูปแบบใหม่ที่เกิดขึ้นมาแทน ประเด็นนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการออกแบบนโยบายสาธารณะ การจัดการศึกษา การพัฒนาเมือง และการสร้างสรรค์เทคโนโลยีที่สอดคล้องกับชีวิตมนุษย์อย่างแท้จริง บทความนี้ยังเสนอ "โมเดลองค์ความรู้ว่าด้วยความต้องการมนุษย์ร่วมสมัย" (KMCHN) ซึ่งบูรณาการทฤษฎีสำคัญ 5 กลุ่มเข้าด้วยกันอย่างเป็นระบบ เพื่อเป็นกรอบวิเคราะห์ที่นำไปใช้งานได้จริงในทางปฏิบัติ

ผลการวิเคราะห์พบว่าความต้องการหลักของมนุษย์ยังคงประกอบด้วยปัจจัยสี่กลุ่ม ได้แก่ ความต้องการทางกายภาพ ความต้องการทางสังคมและความสัมพันธ์ ความต้องการด้านความหมายและคุณค่า และความต้องการด้านเสรีภาพและการเติบโตส่วนบุคคล แม้เทคโนโลยีและสภาพแวดล้อมทางสังคมจะเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว แต่แก่นแท้ของความต้องการมนุษย์ยังคงเชื่อมโยงอยู่กับความต้องการความรัก ความปลอดภัย การยอมรับจากผู้อื่น และการค้นพบความหมายในชีวิต ข้อค้นพบเหล่านี้มีนัยสำคัญต่อการออกแบบนโยบายสาธารณสุขจิต ระบบการศึกษา การพัฒนาเมืองและชุมชน และการออกแบบเทคโนโลยีที่เป็นมิตรต่อมนุษย์ในยุคดิจิทัล

เอกสารอ้างอิง

Frankl, V. E. (1946). Man’s search for meaning. Beacon Press.

Fromm, E. (1941). Escape from freedom. Farrar & Rinehart.

Harris, T. (2017). How technology hijacks people’s minds — from a magician and Google’s design ethicist. Medium. https://medium.com

Harvard Study of Adult Development. (2015). Over nearly 80 years, Harvard study has been showing how to live a healthy and happy life. Harvard Gazette. https://news.harvard.edu

Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370–396. https://doi.org/10.1037/h0054346

Max-Neef, M. A. (1991). Human scale development: Conception, application and further reflections. Apex Press.

OECD. (2021). Health at a glance 2021: OECD indicators. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/ae3016b9-en

Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon & Schuster.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68

Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. Free Press.

Tay, L., & Diener, E. (2011). Needs and subjective well-being around the world. Journal of Personality and Social Psychology, 101(2), 354–365. https://doi.org/10.1037/a0023779

Twenge, J. M., Joiner, T. E., Rogers, M. L., & Martin, G. N. (2018). Increases in depressive symptoms, suicide-related outcomes, and suicide rates among U.S. adolescents after 2010. Clinical Psychological Science, 6(1), 3–17. https://doi.org/10.1177/2167702617723376

World Health Organization. (2023). Depressive disorder (depression). https://www.who.int

กรมสุขภาพจิต. (2566). รายงานสุขภาพจิตคนไทย ปี 2566. กระทรวงสาธารณสุข.

สมพร รุ่งเรืองกลกิจ. (2564). การแสวงหาความหมายในชีวิตของคนรุ่นใหม่ไทยในยุคดิจิทัล. วารสารจิตวิทยาและการพัฒนาการ, 12(2), 45–62.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2563). ความต้องการพื้นฐานทางจิตวิทยาและความเป็นอยู่ที่ดีของนักเรียนไทย: การศึกษาตาม Self-Determination Theory. วารสารการศึกษาไทย, 17(1), 88–105.

อาภาพร เผ่าวัฒนา. (2565). ความขัดแย้งระหว่างอัตลักษณ์ที่ต้องการและอัตลักษณ์ที่คาดหวังในคนรุ่นใหม่ไทย. วารสารสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา, 41(1), 23–46.