จิตวิทยาเชิงบวกกับการพัฒนากริท: กลยุทธ์และการออกแบบกิจกรรมเพื่อส่งเสริมศักยภาพผู้เรียน
คำสำคัญ:
จิตวิทยาเชิงบวก การศึกษา กริท ผู้เรียนบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวคิดและการประยุกต์ใช้จิตวิทยาเชิงบวก (Positive Psychology) ในบริบททางการศึกษา โดยเริ่มจากการเปรียบเทียบจิตวิทยาทั่วไปกับจิตวิทยาเชิงบวก เพื่อสะท้อนการเปลี่ยนแปลงจากการมุ่งแก้ไขปัญหาพฤติกรรมไปสู่การส่งเสริมจุดแข็งและศักยภาพของมนุษย์อย่างเป็นระบบ บทความนำเสนอแนวทางการบูรณาการหลักการจิตวิทยาเชิงบวกสู่การจัดการเรียนการสอน ผ่านกลยุทธ์สำคัญ ได้แก่ การพัฒนาจุดแข็งของผู้เรียน การออกแบบกิจกรรมที่มีความท้าทายเหมาะสม การส่งเสริมความสนใจ ความเชื่อมั่นในตนเอง การตระหนักในคุณค่า การสร้างสัมพันธภาพที่ดี การสร้างความรู้สึกปลอดภัย และการส่งเสริมความหวัง เพื่อพัฒนาสุขภาวะและประสิทธิภาพของผู้เรียน นอกจากนี้บทความยังนำเสนอแนวทางการออกแบบกิจกรรมเพื่อพัฒนาคุณลักษณะกริท (Grit) สำหรับนักศึกษาระดับอุดมศึกษา อายุระหว่าง 18–30 ปี ประกอบด้วย 4 กิจกรรมหลัก ได้แก่ การสำรวจความสนใจ การตั้งเป้าหมาย การฝึกฝนอย่างมีแบบแผน และการพัฒนากรอบความคิดแบบเติบโต ตามแนวคิดของ Angela Duckworth โดยมุ่งหวังให้ผู้เรียนสามารถพัฒนาศักยภาพของตนเอง มีสุขภาวะทางจิตที่ดี และบรรลุเป้าหมายระยะยาวได้อย่างยั่งยืน บทความนี้เน้นบทบาทสำคัญของผู้สอนในการอำนวยความสะดวกและสนับสนุนกระบวนการเรียนรู้ เพื่อช่วยให้ผู้เรียนค้นพบและพัฒนาศักยภาพของตนเองอย่างเต็มที่ อันจะนำไปสู่การพัฒนามนุษย์อย่างสมดุลทั้งด้านปัญญา อารมณ์ และสังคม เพื่อการดำเนินชีวิตและการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
พรรณทิพย์ ศิริวรรณบุศย์. (2556). ทฤษฎีจิตวิทยาพัฒนาการ (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ: แอคทีฟ พริ้นท์.
วิจารณ์ พานิช. (2557). การเรียนรู้เกิดขึ้นอย่างไร (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: เอสอาร์พริ้นติ้ง.
วิทยากร เชียงกูล. (2552). จิตวิทยาวัยรุ่น: ก้าวข้ามปัญหาและพัฒนาศักยภาพด้านบวก. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ สายธาร.
สุรางค์ โค้วตระกูล. (2559). จิตวิทยาการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 15). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Alex, L. P., Joseph, S., Harrington, S., & Wood, A. M. (2006). Positive psychology: Past, present, and (possible) future. The Journal of Positive Psychology, 1(1), pp. 3-16.
Baumeister, R. F., Bratslavsky, E., Finkenauer, C., & Vohs, K. D. (2001). Bad is stronger than good. Review of General Psychology, 5(4), pp. 323-370.
Brophy, J. (2010). Motivating students to learn (3rd ed.). New York: Taylor and Francis.
Csikszentmihalyi, M. (1993). The evolving self: A psychology for the third millennium. New York, NY: HarperCollins.
Duckworth, A. L. (2016). Grit: The power of passion and perseverance. Scribner.
Duckworth, A. L., Peterson, C., Matthews, M. D., & Kelly, D. R. (2007). Grit: Perseverance and passion for long-term goals. Journal of Personality and Social Psychology, 92(6), pp. 1087–1101.
Dweck, C. S. (2006). Mindset: The new psychology of success. Random House.
Ericsson, K. A., Krampe, R. T., & Tesch-Römer, C. (1993). The role of deliberate practice in the acquisition of expert performance. Psychological Review, 100(3), pp. 363–406.
Gordon, T. (1974). Teacher effectiveness training. New York: Longman.
Hidi, S., & Renninger, K. A. (2006). The four-phase model of interest development. Educational Psychologist, 41(2), pp. 111–127
Locke, E. A., & Latham, G. P. (2002). Building a practically useful theory of goal setting and task motivation. American Psychologist, 57(9), pp. 705–717.
Luthans, F. (2002). The need for and meaning of positive organizational behavior. Journal of Organizational Behavior, 23(6), pp. 695-706.
Peterson, C., & Park, N. (2006). Moral competence and character strengths among adolescents: The development and validation of the Values in Action Inventory of Strengths for Youth. Journal of Adolescence, 29(6), pp. 891-909.
Peterson, C., & Seligman, M. E. P. (2004). Character strengths and virtues: A handbook and classification. New York: Oxford University Press.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25(1), pp. 54–67.
Seligman, M. E. P. (2002). Positive psychology, positive prevention, and positive therapy. In C. R. Snyder & S. J. Lopez (Eds.), Handbook of positive psychology (pp. 3-12). New York: Oxford University Press.
Snyder, C. R. (2002). Hope theory: Rainbows in the mind. Psychological Inquiry, 13(4), pp. 249–275.
Snyder, C. R., Rand, K. L., & Sigmon, D. R. (2002). Hope theory. In C. R. Snyder & S. J. Lopez (Eds.), Handbook of positive psychology (pp. 257-276). New York: Oxford University Press.
