การจัดการสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้ในสถานศึกษา ที่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5
คำสำคัญ:
การจัดการสิ่งแวดล้อม, ความคิดสร้างสรรค์บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ (Survey Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อ
1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันในการจัดการสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5 2) เพื่อศึกษาความคาดหวังในการจัดการสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5 3) เพื่อศึกษาความจำเป็นในการจัดการสิ่งแวดล้อม การเรียนรู้ที่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5 4) เพื่อศึกษาแนวทางในการจัดการสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5 กลุ่มตัวอย่าง คือ ครู 291 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถามมาตรประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีความต้องการจำเป็น (PNI Modified)
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันในการจัดการสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียน โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2) ความคาดหวังการจัดการสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียน โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 3) ความต้องการจำเป็นของการจัดการสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียน พบว่าสภาพปัจจุบันอยู่ในระดับดีมากอยู่แล้ว และมีความคาดหวังที่เพิ่มขึ้นเล็กน้อย ทำให้ความต้องการจำเป็นอยู่ในระดับคงสถานะปัจจุบันและ4) แนวทางการจัดการสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียน ควรมุ่งเน้นในด้านปฏิสัมพันธ์มากที่สุด ต่อด้วยด้านการเสริมแรงทางบวก ต่อด้วยด้านกายภาพ และด้านการเรียนรู้เชิงวิชาการตามลำดับ
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. ประกาศนโยบายกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 – 2570. สืบค้นเมื่อ 25 พฤษภาคม 2569, จาก https://www.sesaonkp.go.th/wp-content/uploads/2025/12/นโยบายการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ-ประจำปีงบประมาณ-พ.ศ.-2569--–2570.pdf
กลุ่มนโยบายและแผนสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5. (2567). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2566 - 2570 (ฉบับทบทวน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2567) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5. สืบค้นเมื่อ 5 สิงหาคม 2568, จาก https://sites.google.com/view/kkn5-plan/งานนโยบายและแผน/แผนบริหารการศึกษาขั้นพื้นฐาน-2568
กลุ่มนโยบายและแผนสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5. (2568). รายงานผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. สืบค้นเมื่อ 5 สิงหาคม 2568, จาก https://web.kkn5.go.th/?p=11816
ณัฐกานต์ ภูมิคอนสาร. (2564). ทักษะความคิดสร้างสรรค์ที่หล่นหายไปของผู้เรียนกับการศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารครุศาสตร์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 5(1). สืบค้นเมื่อ 20 ตุลาคม 2568, จาก https://so02.tcithaijo.org/
index.php/edunsrujo/article/view/252534
นภัทรพี ตระกูลพรพงศ์ และ ดาวรุวรรณ ถวิลการ. (2566). รูปแบบการพัฒนาสภาพแวดล้อมการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์สำหรับโรงเรียนคุณภาพประจำตำบลในจังหวัดขอนแก่น. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม, 13(1), 130-145.สืบค้นเมื่อ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2568, จาก https://doi.nrct.go.th/admin/doc/doc635459.pdf
นิฤมล วงค์อินพ่อ และสถิรพร เชาวน์ชัย. (2565). การศึกษาสภาพและแนวทางการจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(8), 306-312. สืบค้นเมื่อ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2568, จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/255544
วิจิตรา หล้าอามาตย์ และคณะ. (2567). การศึกษาองค์ประกอบของการจัดการสภาพแวดล้อมในสถานศึกษา. Journal of Graduate MCU KhonKaen Campus, 11(4), 221-233. สืบค้นเมื่อ 9 สิงหาคม พ.ศ. 2568, จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jemri/article/download/268363/180196/1120616
สิวราช อินต๊ะวิชัย และ รัชฎาพร เกตานนท์. (2564). การศึกษาสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 8 จังหวัดราชบุรี.วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี, 11(3), 34-43. สืบค้นเมื่อ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2568, จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/ajpbru/ article/view/252231
Yeh, C.W., Hung, S.H. and Chang, C.Y. (2022). The influence of natural environments on creativity. Frontiers in Psychiatry,Vol.13, pp. 11. Retrieved August 5, 2025, from https://www.frontiersin.org/journals/
psychiatry/articles/10.3389/fpsyt.2022.895213/full
Zamana, F., Lubart, T., Hanson, M.H., Sundquist, D.,Wechsler, S.and Rocha, K.N. (2025). How do teachers and students creatively engage within the classroom?. Thinking Skills and Creativity, Vol 57. Retrieved October 23, 2025, from https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/
S1871187125001129
