DEVELOPING AN ELDERLY CARE SYSTEM FOR AN AGING SOCIETY

Authors

  • Thipawan Ramrong Major Field: Social Development, Faculty of Social Sciences, Kasetsart University
  • Samaporn Ragchanyaban Independent Researcher Bangkok, Thailand

Keywords:

Older adults, Aging society, Elderly care

Abstract

This qualitative study aimed to examine an appropriate elderly care system for Thailand’s aging society by drawing lessons from elderly care during the COVID-19 pandemic. Twenty-one key informants were purposively selected, comprising older adults, caregivers, representatives of local government agencies or community health volunteers, and experts in aging. Data were collected through in-depth interviews and analyzed using content analysis and inductive analysis. Data trustworthiness was ensured through triangulation. The findings revealed that an appropriate elderly care system should be tailored to older adults’ care needs according to their level of dependency. The proposed care system can be classified into three groups: (1) independent older adults, who experienced challenges related to income, physical activity, and mental well-being, requiring support for employment, physical activity, and disease prevention; (2) partially dependent older adults, who encountered difficulties in accessing healthcare services, experienced social isolation, and required chronic disease management, indicating the need for proactive and telehealth services, psychosocial support, and appropriate nutritional care; and (3) fully dependent older adults, who were at high risk and relied primarily on caregivers, highlighting the importance of caregiver management, environmental modification and hygiene, as well as integrated support from communities, village health volunteers, and local administrative organizations. Such an integrated care system would ensure continuous and comprehensive care while strengthening Thailand’s preparedness for an aging society and future public health emergencies.

References

กิตติวงค์ สาสวด. (2560). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในจังหวัดภาคตะวันออก. วารสาร ชุมชนวิจัย, 11(2).

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2560). ชุดความรู้การดูแลตนเองและพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุ “สุขภาพดี”. กรุงเทพฯ: กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2564). คู่มือแนวทางการดูแลผู้สูงอายุ ในช่วงที่มีการระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19. พิมพ์ครั้งที่ 2 (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ: กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.

ธิดารัตน์ มิ่งสมร. (2561). การเปลี่ยนแปลงในผู้สูงอายุ. เรียกใช้เมื่อ 30 มีนาคม 2565 จากhttps://www. thaihealth.or.th /Content/41684.

บุญช่วย ค้ายาดี. (2564). สังคมผู้สูงอายุเต็มรูปแบบ. เรียกใช้เมื่อ 25 มกราคม 2565 จากhttps://www.thaipost.net/main/detail/103356.

ประไพพรรณ ทิพย์สุวรรณ และมัฏฐวรรณ ลี้ยุทธานนท์. (2567). การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมสําหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในเขตพื้นที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลอําเภอพนม จังหวัดสุราษฎร์ธานี วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน. 6(3).

ปาณิศา บุณยรัตกลิน.(2561). การดูแลระยะยาวกลุ่มผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในชุมชน: บทบาทพยาบาล. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย, 11(1).

ปราโมทย์ ยอดแก้ว. (2564). การตลาดดิจิทัลกับการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตใหม่ในสังคมไทย. วารสารสังคมวิจัยและพัฒนา, 3 (1).

ฝ่ายพัฒนาความรู้ด้านความยั่งยืน ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. (มปป.) เรียกใช้เมื่อ 14 มีนาคม 2565 จาก https://setsustainability.com/libraries/ 1488 /item /super -aged-society.

ภาณุวัฒก์ ว่องตระกูลเรือง. มปป. การดูแลผู้สูงอายุอย่างถูกต้องและเหมาะสมที่คนในครอบครัวควรรู้. เรียกใช้เมื่อ 20 สิงหาคม 2564 จาก https://www. nakornthon. com /article/detail.

มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2564). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2563. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.

ราชกิจจานุเบกษา. (2546). พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546. เล่ม 120 ตอนที่ 130 ก.

รศรินทร์ เกรย์ และคณะ. (2556). มโนทัศน์ใหม่ของนิยามผู้สูงอายุ : มุมมองเชิงจิตวิทยา สังคมและสุขภาพ. นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากร และสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล.

สัมฤทธิ์ ศรีดำรงสวัสดิ์ และคณะ. (2561). โครงการวิจัยเพื่อพัฒนาระบบการดูแลระยะยาว (Long-term care) สําหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. ภาควิชาเวชศาสตรชุมชน คณะแพทยศาสตร โรงพยาบาลรามาธิบดี.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). ระบบการดูแลผู้สูงอายุระยะยาวในประเทศไทย. ใน ภาวะสังคมไทยไตรมาสสาม ปี 2560. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สายฤดี วรกิจโภคาทร และคณะ. (2550). ระบบการดูแลของผู้สูงอายุ ปรับแนวคิดร่วมชีวิตผู้สูงอายุ : การทบทวนแนวคิดและองค์ความรู้เบื้องต้นเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของกลุ่มประชากรผู้สูงอายุ. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล.

สุปราณี บุญมี. (2560). การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล บ้านโนนเปือย อําเภอสนม จังหวัดสุรินทร์. ปริญญาสาธารณสขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

อ้อมใจ วงษ์มณฑา. (2564). New Normal: วัฒนธรรมการดำเนินชีวิตวิถีใหม่ร่วมกับโควิด-19. วารสารรูสมิแร,42 (1). 47-62.

อุทัยทิพย์ เจี่ยวิวรรธน์กุล. (2558). สถานการณ์ของวัยผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ. ใน เอกสารการสอนชุดวิชาพัฒนาการผู้สูงวัยและ ผู้สูงอายุ. นนทบุรี: สาขาวิชามนุษยนิเวศศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

โอภาส การย์กวินพงศ์. (2565). คำนำ. ใน มณี สุขประเสริฐ (บ.ก.), Photo Book COVID-19 2563–2564 เหตุการณ์ระทึกโลก. นนทบุรี: กองนวัตกรรมและวิจัย กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.

อำนาจ อกอุ่น. (2568). รูปแบบการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงกลุ่มติดบ้านโดยการมีส่วนร่วมชุมชนบ้านหนองม่วง ตำบลหนองสะโน อำเภอบุณฑริก จังหวัดอุบลราชธานี. เรียกใช้เมื่อ วันที่ 17 กรกฎาคม 2569. จาก https://mdo.moph.go.th/ mukpr/pr /read/298

อำพล ศรีมงคล. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุขององค์การบริหารส่วนตำบลหนองโกอำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม. ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

Murray, R & Zentner, J. (1975). Nursing assessment and health promotion through the life span. New Jersey : Prentice-Hall.

UNFPA Thailand. (2563). ผลกระทบของโควิด-19 ต่อผู้สูงอายุในประเทศไทย. เรียกใช้เมื่อ 14 กรกฎาคม 2569 จาก https://thailand.unfpa.org/th/covid-op.

World Health Organization. (2021). Decade of healthy ageing: Baseline report. World Health Organization.

Downloads

Published

2026-10-19

Issue

Section

บทความวิจัย