ปัจจัยสำคัญต่อการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนขนาดเล็ก ในอำเภอเชียงของ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาเชียงราย เขต 4
คำสำคัญ:
ปัจจัยสำคัญต่อการพัฒนา, ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์, ผู้บริหารสถานศึกษาขนาดเล็กบทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง ปัจจัยสำคัญต่อการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนขนาดเล็ก ในอำเภอเชียงของ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4 มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาขนาดเล็กในอำเภอเชียงของ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4 โดยใช้การวิจัยเชิงปริมาณ ใช้แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา 14 คน และครู 112 คน รวม 126 คน จากโรงเรียนขนาดเล็ก 21 โรงเรียน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ 2) ศึกษาปัจจัยที่สำคัญต่อภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างกับผู้บริหารสถานศึกษาขนาดเล็ก 14 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาและสรุปสาระสำคัญ และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการสังเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาขนาดเล็กโดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านวัฒนธรรมขององค์การมีค่าเฉลี่ยสูงสุด ส่วนด้านการกำหนดกลยุทธ์มีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด แต่ยังอยู่ในระดับมากเช่นกัน ปัจจัยสำคัญต่อภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ ปัจจัยจูงใจและปัจจัยค้ำจุน ปัจจัยจูงใจประกอบด้วยการสื่อสารวิสัยทัศน์อย่างชัดเจน การกำหนดเป้าหมายร่วม การใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์ การมีส่วนร่วม การทำงานเป็นทีม การใช้ SWOT และการเป็นแบบอย่างด้านคุณธรรม ส่วนปัจจัยค้ำจุน ได้แก่ บรรยากาศการทำงานที่เป็นมิตร ระบบสื่อสารและบทบาทหน้าที่ชัดเจน การบริหารทรัพยากรอย่างเป็นธรรม และการติดตามประเมินผลที่ตรวจสอบได้ ปัจจัยทั้งสองร่วมกันช่วยลดความไม่พึงพอใจ เสริมความต่อเนื่องในการขับเคลื่อนกลยุทธ์ และยกระดับประสิทธิผลของโรงเรียนอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
แก้วมณี ปัทมะ. (2564). การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, บุรีรัมย์.
ฐาปนพงศ์ อินทรพาณิชย์, กิจพณิฐ อุสาโห, & สุรางคณา มัณยานนท์. (2568). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษากลุ่มหนองหาน 2 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3. วารสารการบริหารการศึกษาและนวัตกรรม, 4(1), 1–15.
ธัญรัตน์ วิชาจารย์. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสระบุรี (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี, ปทุมธานี.
ธีรภัทร ผลทอง, โสภา อำนวยรัตน์. (2568). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษากับการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1. วารสารการบริหารการศึกษาและนวัตกรรม, 4(1), 1–15.
นันท์นภัส สุทธิการ. (2562). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 11 จังหวัดสุราษฎร์ธานี (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี, สุราษฎร์ธานี.
ประเวศ เวชชะ. (2567). การวิจัยเชิงปฏิบัติการทางการศึกษา (Action Research in Education) (พิมพ์ครั้งที่ 6). เชียงราย: ร้านปี่แอนด์น้อง.
มูฟีด วาโซะ. (2564). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารโรงเรียนสังกัดสำนักงานการศึกษาเอกชน จังหวัดปัตตานี (การค้นคว้าอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
รัตดาวรรณ วงค์คำจันทร์, วาโร เพ็งสวัสดิ์, & เอกลักษณ์ เพียสา. (2567). การศึกษาองค์ประกอบการบริหารการเปลี่ยนแปลงเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา. วารสารการบริหารการศึกษาและนวัตกรรม, 4(3), 1–15.
สมเกียรติ ตุ่นแก้ว. (2566). แนวคิดทฤษฎีและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะผู้นำ ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม ความเป็นผู้บริหารมืออาชีพ. เชียงราย: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
Davis, Richard Keith. (2005). An Analysis of Reading Achievement using a Team Teaching Approach. Dissertation Abstracts International.
Dess, G. G. and Miller, A. (1993). Strategic Management. Singapore : McGraw - Hill.
Dubrin, A. J. (2007). Leadership : Research Findings Practice and Skills. Boston, MA : Houghton Miffin.
Gill, C. (2006). Super Flexibility for Pelleting and More. Feed International, 27(1) : 5 -12.
Ireland, R. D. and Hitt, M. A. (1999). Achieving and Maintaining Strategic Competitiveness in the Twenty-first Century: The Role of Strategic Leadership, Academy of Management Executive. 13 (1) : 43 - 57, 53 - 54.
