ผลการใช้ชุดกิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์ เรื่อง การดำรงชีวิตของพืช ที่มีผลต่อความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์และความสามารถ ในการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนบ้านหนองแซง จังหวัดกาฬสินธุ์
คำสำคัญ:
ชุดกิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์ , ความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ , ความสามารถในการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อ (1) เปรียบเทียบความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์ เรื่อง การดำรงชีวิตของพืช ระหว่างก่อนเรียนและหลังเรียน (2) เปรียบเทียบความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์ กับนักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้แบบปกติ (3) เปรียบเทียบความสามารถในการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์ ระหว่างก่อนเรียนและหลังเรียน และ (4) เปรียบเทียบความสามารถในการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมโครงงาน กับนักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้แบบปกติ
การวิจัยนี้เป็นกึ่งทดลอง มีกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม ประชากร คือ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนบ้านหนองแซง จังหวัดกาฬสินธุ์ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 ทั้งหมด 4 ห้อง จำนวน 80 คน กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนบ้านหนองแซง จังหวัดกาฬสินธุ์ ที่กำลังศึกษาอยู่ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 2 ห้องเรียน ห้องเรียนละ 20 คน ได้มาจากการสุ่มแบบกลุ่ม จากนั้นจับฉลากให้ห้องหนึ่งเป็นกลุ่มทดลองได้รับการจัดการเรียนรู้ โดยใช้ชุดกิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์ และอีกห้องหนึ่งเป็นกลุ่มควบคุมได้รับการจัดเรียนรู้แบบปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย (1) ชุดกิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์ เรื่อง การดำรงชีวิตของพืช (2) แผนการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐานใช้ชุดกิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์เป็นสื่อการสอน (3) แผนการจัดการเรียนรู้แบบปกติ (4) แบบวัดความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ และ (5) แบบวัดความสามารถในการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที
ผลการวิจัยพบว่า (1) ความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนหลังเรียนโดยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์ สูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (2) ความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนที่ได้รับจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์ สูงกว่านักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้แบบปกติ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (3) ความสามารถในการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนหลังเรียนโดยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์ สูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ (4) ความสามารถในการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนที่ได้รับจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์ สูงกว่านักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้แบบปกติ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560).
จิราวรรณ สอนสวัสดิ์. (2554). การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์และ ความสามารถในการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปี ที่ 1 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ใช้ปัญหาเป็นฐานและการจัดการเรียนรู้ด้วยชุดกิจกรรม โครงงานวิทยาศาสตร์. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ทวีศักดิ์ จินดานุรักษ์. (2561). การพัฒนาและประเมินความคิดสร้างสรรค์ในสถานศึกษา: Creative Thinking Development and Evaluation in Schools. วารสารศึกษาศาสตร์, 27(1), 1–14
นวลจิตต์ เชาวกีรติพงศ์. (2559). การจัดการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์เพื่อพัฒนาการคิด. Veridian E-Journal, 10(3), 492–508.
นารีรัตน์ ฟักสมบูรณ์. (2541). การใช้ชุดส่งเสริมศักยภาพทางวิทยาศาสตร์. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ. (2565–2566). รายงานผล O-NET.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2567). รายงาน PISA 2022.
วิสุทธิ์ ตรีเงิน. (2550). การพัฒนาความสามารถในการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์ด้วยโครงงานวิทยาศาสตร์. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
Biazus, M., & Mahtari, S. (2022). Impact of PjBL on creativity. International Journal of Essential Competencies in Education, 1(1), 38-48.
Chiang, C. L., & Lee, H. (2016). Effect of PBL on motivation and problem solving. IJET, 6(9), 709 - 712.
Guilford, J. P. (1967). The nature of human intelligence. New York, NY: McGraw- Hill.
Jaenudin, D., et al. (2020). Improving problem solving through PBL. ICREAM Proceedings.
Makcharen, P., & Protoomtong, T. (2018).Enhancing students’ creative thinking through project-based learning approach. International Journal of Instruction, 11(3), 721–736.
Osasa, J. O. (2019). Project-based learning and students’ creativity in science education. International Journal of Science Education, 41(15), 2101–2118.
