การใช้หลักพุทธธรรมในการบริหารจัดการขององค์การบริหาร ส่วนตำบลทุ่งสง อำเภอนาบอน จังหวัดนครศรีธรรมราช
คำสำคัญ:
หลักพุทธธรรม, การบริหารจัดการ, องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งสง, SCPE Modelบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการใช้หลักพุทธธรรมในการบริหารจัดการขององค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งสง และ 2) ศึกษาแนวทางส่งเสริมการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการบริหารจัดการขององค์กรดังกล่าว การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสมผสาน โดยการวิจัยเชิงปริมาณเก็บข้อมูลจากประชาชนที่มีสิทธิเลือกตั้งในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งสง จำนวน 338 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพเก็บข้อมูลผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบมีโครงสร้าง จากผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 5 คน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า การใช้หลักพุทธธรรมในการบริหารจัดการขององค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งสงในภาพรวมอยู่ในระดับ “มาก” โดยพิจารณารายด้านพบว่า ด้านฉันทะ (ความรักในงานและแรงจูงใจภายใน) มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมาคือด้านจิตตะ (ความมุ่งมั่นตั้งใจทำงาน) ด้านวิริยะ (ความเพียรพยายามในการปฏิบัติงาน) และด้านวิมังสา (การพิจารณาไตร่ตรองก่อนตัดสินใจ) ตามลำดับ
ด้านแนวทางการส่งเสริม พบว่า องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งสงสามารถกำหนดแนวทางการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมได้ผ่านรูปแบบ SCPE Model ได้แก่ 1) S = Set goals การกำหนดเป้าหมายอย่างชัดเจน 2) P = Participation การเปิดโอกาสให้ประชาชนและบุคลากรมีส่วนร่วม 3) E = Evaluation การประเมินผลอย่างเป็นระบบ และ 4) C = Capacity development การพัฒนาศักยภาพบุคลากรอย่างต่อเนื่อง
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2566). รายงานสรุปผลการดำเนินงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ประจำปี 2566. กรุงเทพฯ: กระทรวงมหาดไทย.
จรัส สุวรรณมาลา. (2561). การกระจายอำนาจและธรรมาภิบาลในระดับท้องถิ่น. วารสารการบริหารการปกครอง, 9(1), 72–89.
จิราพร ศรีอนันต์. (2561). การพัฒนารูปแบบการบริหารเชิงคุณธรรมในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ชลธิชา วงศ์สุวรรณ. (2562). การพัฒนานวัตกรรมเพื่อยกระดับประสิทธิภาพการบริการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์, 18(2), 45–61.
ประกายทิพย์ แสงทอง. (2563). การมีส่วนร่วมของประชาชนกับการบริหารงานท้องถิ่น กรณีศึกษาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นภาคใต้. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธธรรม. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พุทธทาสภิกขุ. (2554). คู่มือพุทธธรรมสำหรับการดำเนินชีวิต. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ธรรมสภา.
สมชาย วัฒนกุล. (2564). การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการพัฒนาการบริหารงาน ท้องถิ่น. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 10(1), 95–112.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13. สืบค้นจาก https://www.nesdc.go.th
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2560). คู่มือการประเมินธรรมาภิบาลในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สำนักงาน ก.พ.ร.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2566). รายงานสถิติจังหวัดนครศรีธรรมราช. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
อมร วาณิชวิวัฒน์. (2560). การบริหารงานภาครัฐแนวใหม่. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Denhardt, R. B., & Denhardt, J. V. (2015). The New Public Service: Serving, Not Steering. Routledge.
Kim, S. (2018). Public trust in local government: Determinants and implications. International Review of Administrative Sciences, 84(1), 3–21.
Wang, X., & Van Wart, M. (2007). When public participation in administration leads to trust. Public Administration Review, 67(2), 265–278.
UNDP. (2022). Local Governance and Community Participation. Retrieved from https://www.undp.org
