การศึกษาการจัดกิจกรรมออนไลน์สำหรับสมาชิกชมรมผู้สูงอายุโรงพยาบาล สังกัดสำนักการแพทย์

ผู้แต่ง

  • เอมินทร์ รัตน์เงินปัทม์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

คำสำคัญ:

ชมรมผู้สูงอายุ, การจัดกิจกรรมออนไลน์, ความพร้อมของผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะ รูปแบบที่เหมาะสม และความพร้อมของผู้สูงอายุในการเข้าร่วมกิจกรรมออนไลน์ กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ ได้แก่ สมาชิกชมรมผู้สูงอายุจากโรงพยาบาลในสังกัดสำนักการแพทย์ 10 แห่ง จำนวน 273 คน และกลุ่มผู้ให้ข้อมูลเชิงคุณภาพคือประธานหรือผู้แทนชมรม 10 คน โดยใช้แบบสอบถามและการสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือวิจัย ผลการวิจัยพบว่า ผู้สูงอายุส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุ 60–70 ปี มีรายได้น้อยและโรคประจำตัว โดยใช้สมาร์ทโฟนเป็นอุปกรณ์หลักในการเข้าร่วมกิจกรรมออนไลน์ กิจกรรมที่ได้รับความนิยม ได้แก่ การออกกำลังกาย การท่องเที่ยว การร้องเพลง จิตอาสา และกิจกรรมทางศาสนา ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ใช้แอปพลิเคชันเป็นช่องทางหลักในการสื่อสาร และต้องการพี่เลี้ยงช่วยสอนการใช้งาน รูปแบบกิจกรรมที่ต้องการคือกิจกรรมในชมรม และการเรียนรู้ผ่านแอป Line วิดีโอ หรือบทความ ความพร้อมของผู้สูงอายุในการเข้าร่วมกิจกรรมออนไลน์เฉลี่ยอยู่ที่ร้อยละ 46.96 โดยมีปัจจัยส่งเสริมคือสุขภาพดี การสนับสนุนจากครอบครัว เครือข่ายสังคม และโรงพยาบาล ข้อเสนอแนะคือควรจัดหาอินเทอร์เน็ตและอุปกรณ์ให้ผู้สูงอายุ จัดอบรมบุคลากร และพัฒนาระบบสนับสนุนด้านเทคโนโลยี รวมถึงควรขยายกลุ่มตัวอย่างและเสริมศักยภาพผู้นำชมรมในการออกแบบกิจกรรมที่ยั่งยืน

คำสำคัญ:  “ชมรมผู้สูงอายุ, กิจกรรมออนไลน์”

เอกสารอ้างอิง

กรุงเทพธุรกิจ. (2565). สถิติผู้ติดเชื้อโรคโควิด 19. เรียกใช้เมื่อ 12 ตุลาคม 2565 จาก https://www.bangkokbiznews.com/social/962250

ดวงทิพย์ เจริญรุกข์. (2563). พฤติกรรมการใช้และการยอมรับนวัตกรรมสื่อสังคมออนไลน์ ของกลุ่มผู้สูงอายุ ในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารนิเทศศาสตรปริทัศน์, 24(2).

เดชา สังขวรรณ, วรรณลักษณ์ เมียนเกิด, & รุ่งนภา เทพภาพ. (2562). กลไกการขับเคลื่อน ชมรมผู้สูงอายุในการส่งเสริมสถานภาพและบทบาทของผู้สูงอายุ. สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.

ธนพร ชูโชติ. (2564). การพัฒนากิจกรรมออนไลน์สำหรับผู้สูงอายุในเขตเมือง: ศึกษากรณีชมรมผู้สูงอายุ กรุงเทพมหานคร. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย).

เนติยา แจ่มทิม และ สินีพร ยืนยง. (2562). การใช้สื่อออนไลน์ และการรู้เท่าทันสื่อสารสนเทศสุขภาพออนไลน์ของผู้สูงอายุ จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี, 2(2).

พระปุญญาพัฒน์ แสงวงศ์ดี. (2562). วิกฤติการณ์โลกกรณีการแพร่ระบาดของโรคติดต่ออุบัติ ใหม่:บทบาทขององค์การอนามัยโลก สถานการณ์ในประเทศไทย และ New Normal. วารสารรัฐศาสตร์และกฎหมาย มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร, 11(2), 34-48.

วิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2565). รายงานสัดส่วนประชากรผู้สูงอายุ ปี 2583. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วิยะดา อุทธะคำ, & ศิวัช ศรีโภคางกุล. (2564). การบริหารจัดการของชมรมผู้สูงอายุใน ประเทศไทย. วารสารสาธารณสุขชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 17(1), 1–15.

ศูนย์พัฒนาระบบบริการ สำนักการแพทย์. (2565). รายงานการดำเนินงานชมรมผู้สูงอายุสังกัดสำนัก

การแพทย์ ปี 2565. กรุงเทพฯ: สำนักการแพทย์.

สราลี สินธิ์จันทร์ และ วิรัตน์ สนธิ์จันทร์. (2565). การเปิดรับสื่อ ทัศนคติ และพฤติกรรมการ ป้องกันความเสี่ยงของผู้สูงอายุในสถานการณ์การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19). วารสารชุมชนวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, 16(1)

สุขธีระพงษ์ ทศวัฒน์, & อปิยะกมล มหิวรรณ. (2562). การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในช่วง การระบาดของโควิด-19. กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน).

สุวรรณา ศรีสว่าง. (2563). รูปแบบกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพจิตผู้สูงอายุในชุมชน: กรณีศึกษาเขตภาคกลาง. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง. (2566). ข้อมูลประชากรกรุงเทพมหานคร ปี 2566. กรุงเทพฯ: กรมการปกครอง.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). ข้อมูลการจัดกลุ่มเขตในกรุงเทพมหานครตามระดับสังคมผู้สูงอายุ. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ.

สำนักยุทธศาสตร์และประเมินผล. (2563). แผนพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ กรุงเทพมหานคร ระยะที่ 3 (พ.ศ. 2566 – 2570). กรุงเทพฯ: สำนักยุทธศาสตร์และประเมินผล.

อภิญญา เรืองรัตน์. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความพร้อมของผู้สูงอายุในการใช้เทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้ผ่านระบบออนไลน์. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

อุทัย ยะรี และ มัณฑนา สีเขียว. (2562) การใช้สื่อสังคมออนไลน์กับการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุในยุคไทยแลนด์ 4.0. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง, 8 (1).

Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340.

https://doi.org/10.2307/249008

Fokkema, T., & Knipscheer, K. (2007) Fokkema, T., & Knipscheer, K. (2007). Escapeloneliness by going digital: A quantitative and qualitative evaluation of a Dutch experiment in using ECT to overcome loneliness among older adults. Aging & Mental Health, 11(5), 496–504. https://doi.org/10.1080/13607860701366129

Haase, K. R. (2021) Haase, K. R. (2021). Older adults’ experiences with using technology for socialization during the COVID-19 pandemic: Cross-sectional survey study. JMIR Aging, 4(2), e28010. https://doi.org/10.2196/28010

Knowles, M. S. (1980). The modern practice of adult education: From pedagogy to andragogy. Cambridge Adult Education.

Erikson, E. H. (1950). Childhood and society. New York: W. W. Norton & Company. Knowles, M. S. (1980). The modern practice of adult education: From pedagogy to andragogy (Rev. ed.). Cambridge Adult Education.

Sweller, J. (1988). Cognitive load during problem solving: Effects on learning. Cognitive Science, 12(2), 257–285. https://doi.org/10.1207/s15516709cog1202_4

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-04

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย