รูปแบบการสร้างความเข้มแข็งของวิสาหกิจชุมชนบ้านเพาะรัก หมู่ที่ 5 ตำบลหนองอิรุณ อำเภอบ้านบึง จังหวัดชลบุรี

ผู้แต่ง

  • ธัญญารัตน์ สิทธิประภา วิทยาลัยสงฆ์พุทธปัญญาศรีทวารวดี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • ประเสริฐ บุปผาสุก วิทยาลัยสงฆ์พุทธปัญญาศรีทวารวดี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • สัญญา สดประเสริฐ วิทยาลัยสงฆ์พุทธปัญญาศรีทวารวดี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

วิสาหกิจชุมชน, การมีส่วนร่วม, เครือข่ายความร่วมมือ, ความเข้มแข็งของชุมชน, การพัฒนาอย่างยั่งยืน

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง “รูปแบบการสร้างความเข้มแข็งของวิสาหกิจชุมชนบ้านเพาะรัก หมู่ที่ 5 ตำบลหนองอิรุณ อำเภอบ้านบึง จังหวัดชลบุรี” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลไก กระบวนการ และผลลัพธ์ในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน โดยเน้น 3 ประเด็นหลัก ได้แก่ 1) การพัฒนารูปแบบกิจกรรมผ่านกระบวนการมีส่วนร่วม 2) การสร้างกลไกและเครือข่ายความร่วมมือ และ 3) การถอดบทเรียนสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน ด้วยวิธีวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่มจากผู้ให้ข้อมูลหลัก 15 คน

ผลการวิจัยพบว่า 1) วิสาหกิจชุมชนบ้านเพาะรักมีการบริหารจัดการอย่างมีระบบ โปร่งใส และตรวจสอบได้ มีการแบ่งหน้าที่ชัดเจน และจัดประชุมอย่างสม่ำเสมอ สมาชิกมีส่วนร่วมในทุกขั้นตอน สะท้อนการมีส่วนร่วมในระดับ Partnership ตามแนวคิดของ Arnstein
2) ด้านการสร้างเครือข่าย กลุ่มสามารถประสานงานกับหน่วยงานรัฐ สถาบันการศึกษา และภาคเอกชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้ได้รับการสนับสนุนทั้งด้านความรู้ งบประมาณ และตลาด รวมถึงการบริหารทุนทางสังคมภายในและระหว่างเครือข่ายได้อย่างยืดหยุ่น 3) ปัจจัยความสำเร็จสำคัญ ได้แก่ ผู้นำที่มีวิสัยทัศน์ ระบบบริหารแบบธรรมาภิบาล และการส่งเสริมความรู้สึกเป็นเจ้าของของสมาชิก ขณะที่การถอดบทเรียนชี้ว่า การเรียนรู้จากประสบการณ์จริงและการเป็นศูนย์เรียนรู้ของชุมชน ช่วยให้กลุ่มพัฒนาอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน องค์ความรู้จากงานวิจัยนี้สามารถประยุกต์ใช้เป็นต้นแบบให้วิสาหกิจชุมชนอื่น โดยเน้นการมีส่วนร่วม การจัดการที่เป็นระบบ และการสร้างเครือข่ายเพื่อเสริมเศรษฐกิจฐานรากอย่างมั่นคง

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการเกษตร. (2562). คู่มือการดำเนินกิจการวิสาหกิจชุมชน. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

กองยุทธศาสตร์และวางแผนเศรษฐกิจมหภาค. (2567, 19 กุมภาพันธ์). ภาวะเศรษฐกิจไทยไตร มาสที่สี่ของปี 2566 ทั้งปี 2566 และแนวโน้มปี 2567. วารสารสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

กองส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน กรมส่งเสริมการเกษตร. (2562). คู่มือการจดทะเบียนวิสาหกิจ ชุมชนและเครือข่ายวิสาหกิจชุมชน พ.ศ. 2562. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริม การเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

กองส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน กรมส่งเสริมการเกษตร. (2562). คู่มือนักส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์นิวธรรมดาการพิมพ์ (ประเทศไทย) จำกัด.

กองส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน กรมส่งเสริมการเกษตร. (2568). ระบบสารสนเทศวิสาหกิจชุมชน บ้านเพาะรัก. สืบค้นจาก http://smce2023.goae.go.th

กุลทัต หงส์ชยางกูร. (2552). ทฤษฎีเครือข่าย การสร้างเครือข่าย และการบริหารเครือข่ายให้ เข้มแข็ง. สงขลา: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

กลุ่มทะเบียนและสารสนเทศวิสาหกิจชุมชน. (2567). สรุปจำนวนวิสาหกิจชุมชนและเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนที่อนุมัติการจดทะเบียนแล้ว (รายงานการวิจัย). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม สำนักนายกรัฐมนตรี.

สถาบันพระปกเกล้า. (2567). ความหมายของการมีส่วนร่วมของประชาชน. สืบค้นจาก https://contents.kumphornsolution.com/

องค์การบริหารส่วนตำบลหนองอิรุณ อำเภอบ้านบึง จังหวัดชลบุรี. (2567). ข้อมูลประชากร. สืบค้นจาก http://www.hongerun.go.th

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-05

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย