การออกแบบเรขศิลป์สำหรับแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม โดยใช้แนวคิดการออกแบบไบโอฟิลิก
คำสำคัญ:
การออกแบบเรขศิลป์, ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม, การออกแบบไบโอฟิลิกบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้ผู้วิจัยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษารูปแบบการออกแบบไบโอฟิลิก (Biophilic Design) และ 2) เพื่อเสนอแนวทางการออกแบบเรขศิลป์สำหรับแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมโดยใช้แนวคิดการออกแบบไบโอฟิลิก กลุ่มตัวอย่างคือ กลุ่มพัฒนาเขตเมืองเก่าลี่เจียง จำนวน 20 คน เครื่องมือในการวิจัย คือแบบสำรวจพื้นที่ในชุมชน และแบบสัมภาษณ์ การวิเคราะห์ข้อมูล โดยกระบวนการออกแบบและกำหนดเกณฑ์ออกแบบ โดยศึกษาจากแนวคิด ทฤษฎีและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การวิเคราะห์เอกลักษณ์แต่ละชุมชน และการสรุปการออกแบบเรขศิลป์สำหรับแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมโดยใช้แนวคิดการออกแบบไบโอฟิลิก
ผลการศึกษาพบว่า การออกแบบเรขศิลป์สำหรับแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมโดยใช้แนวคิดการออกแบบไบโอฟิลิก มีอยู่ 3 แบบใหญ่ คือ เชื่อมโยงกับธรรมชาติทางตรง เชื่อมโยงกับธรรมชาติทางอ้อม และการออกแบบเพื่อให้ผู้คนมีประสบการณ์ในพื้นที่นั้น ๆ และจากการเก็บข้อมูลจะเก็บข้อมูลและนำมาวิเคราะห์ข้อมูล จะเห็นได้ว่าในเขตย่านเมืองเก่าลี่เจียง มีปัญหาที่เกี่ยวข้องกับสุขภาวะทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ ร่างกาย จิตใจ สังคม และปัญญา จึงเสนอแนวคิดการออกแบบศูนย์การเรียนรู้ชุมชนในเขตเมืองเก่าลี่เจียง ซึ่งจะเป็นพื้นที่เล่าเรื่องราวที่เป็นย่านเก่าแก่ ให้ผู้คนได้เรียนรู้และอนุรักษ์วัฒนธรรมหรือเอกลักษณ์ในแต่ละชุมชนที่อยู่ในพื้นที่อีกทั้งผสมผสานแนวคิดการออกแบบไบโอฟิลิกกับพื้นที่ย่านเมืองเก่าที่มีเอกลักษณ์เข้าด้วยกัน เพื่อให้ผู้คนได้มีสุขภาวะที่ดีขึ้น โดยเฉพาะผู้ที่อาศัยอยู่ในชุมชนและนักท่องเที่ยวที่เข้ามาในพื้นที่นี้ ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งสามารถเป็นต้นแบบให้กับชุมชนอื่นพัฒนาต่อไปได้
เอกสารอ้างอิง
กรมการท่องเที่ยว กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2567). อุตสาหกรรมการท่องเที่ยว. เรียกใช้เมื่อ 12 ตุลาคม 2568 จาก https://www.mots.go.th/
นริศรา กรุดนาค. (2566). การพัฒนารูปแบบการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทุนทางวัฒนธรรมเพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจสร้างสรรค์ “ย่านเมืองเก่า” จังหวัดเพชรบุรี. ใน ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พงษ์ธร เครือฟ้า. (2562). การออกแบบเรขศิลป์สำหรับงานอีเวนต์โดยประยุกต์ใช้ทุน วัฒนธรรม: กรณีศึกษา จังหวัดราชบุรี. ใน วิทยานิพนธ์ระดับมหาบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย.
ภัคชุดา พูนสุวรรณ, และ อรพิน ตันติวิรุฬห์. (2566). เศรษฐกิจการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน: การพัฒนาศักยภาพทุนมนุษย์. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 6(3), 118–127.
Adrian, D. S. (2011). Biophilia in architectural design: A healthcare and community centre for Mpumalanga, Durban. In Master’s thesis. University of KwaZulu-Natal, Faculty of Architecture.
Greffe, X. (2016). From culture to creativity and the creative economy: A new agenda for cultural economics. City, Culture and Society, 7(2), 71–74.
Oliver Health Design. (2018). Biophilia and design for wellbeing. Retrieved from https://citycracker.co/city-design/biophilic-interior-spaces/
Roblek, V., Meško, M., & Milojica, V. (2021). Evolution of sustainable tourism concepts. Sustainability, 13(1), 2–21.
Browning, W. D., Ryan, C. O., & Clancy, J. O. (2014). 14 patterns of biophilic design: Improving health & well-being in the built environment. Terrapin Bright Green LLC.
Wilson, E. O. (1984). Biophilia. Cambridge. MA: Harvard University Press.
Wongmonta, S. (2021). Creative tourism: An innovative shift of cultural tourism. Journal of Liberal Arts, Rajamangala University of Technology Phra Nakhon, 1(1), 1–24.
