มุมมองและการปฏิบัติเกี่ยวกับการใช้กระดานดำของนักศึกษาครูคณิตศาสตร์ในชั้นเรียนที่ใช้วิธีการแบบเปิด
คำสำคัญ:
การใช้กระดานดำ; นักศึกษาครูคณิตศาสตร์; วิธีการแบบเปิดบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์มุมมองของนักศึกษาครูคณิตศาสตร์ต่อบทบาทและความสำคัญของการใช้กระดานดำในชั้นเรียนที่ใช้วิธีการแบบเปิด 2) วิเคราะห์ลักษณะการวางแผนและการปฏิบัติในการใช้กระดานดำ และ 3) วิเคราะห์ประเด็นที่ปรากฏในการสะท้อนผลการใช้กระดานดำ การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพเชิงพรรณนา กลุ่มเป้าหมายเป็นนักศึกษาครูคณิตศาสตร์ จำนวน 29 คน ซึ่งให้ข้อมูลผ่านแบบสอบถามปลายเปิด และคัดเลือก 7 คนแบบเจาะจงเพื่อศึกษาเชิงลึกจากแผนการจัดการเรียนรู้ แผนการใช้กระดาน การสังเกตชั้นเรียน บันทึกการสะท้อนผล และการสนทนากลุ่มย่อย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์แก่นสาระ
ผลการวิจัยพบว่า 1) นักศึกษาครูให้ความหมายต่อกระดานมากกว่าการเป็นสื่อถ่ายทอดเนื้อหา โดยเป็นพื้นที่ร่วมที่ช่วยคงลำดับของบทเรียน ทำให้แนวคิดของนักเรียนปรากฏ และนำมาใช้ในการเปรียบเทียบ อภิปราย และเชื่อมโยงร่วมกันในชั้นเรียน 2) การวางแผนการใช้กระดานสัมพันธ์กับลำดับกิจกรรมของวิธีการแบบเปิดและการคาดการณ์แนวคิดของนักเรียน ขณะที่การใช้จริงมีการปรับตามแนวคิดที่เกิดขึ้น สื่อ และข้อจำกัดของพื้นที่กระดาน และ 3) การสะท้อนผลครอบคลุมความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งที่คาดการณ์และวางแผนไว้กับการใช้กระดานจริง รวมทั้งประเด็นที่ควรพัฒนาในการจัดพื้นที่ การเลือกและจัดลำดับแนวคิด และการเชื่อมโยงสู่การสรุปบทเรียน
ข้อค้นพบสำคัญคือ กระดานทำหน้าที่เป็นพื้นที่กลางสำหรับรวบรวม จัดลำดับ และเชื่อมโยงแนวคิดของนักเรียนให้เป็นทรัพยากรสำหรับการอภิปรายและการเรียนรู้ร่วมกันของทั้งชั้นเรียน และการใช้กระดานยังเชื่อมโยงกับการคาดการณ์แนวคิดของนักเรียน การปรับการใช้กระดานระหว่างการสอน และการสะท้อนการสอนของนักศึกษาครู
เอกสารอ้างอิง
ชูศักดิ์ อุดอิ่นแก้ว, และเจนสมุทร แสงพันธ์. (2556). การใช้กระดานดำแบบญี่ปุ่นเพื่อส่งเสริมการอภิปรายและเปรียบเทียบร่วมกันในชั้นเรียนคณิตศาสตร์ที่สอนด้วยวิธีการแบบเปิด. วารสารวิธีวิทยาการวิจัย, 26(1), 91–108.
ธิฎารัตน์ รุจิราวินิจฉัย, และวีระศักดิ์ แก่นอ้วน. (2568). การศึกษาความสามารถในการใช้กระดานดำของนักศึกษาปฏิบัติการสอนในชั้นเรียนคณิตศาสตร์ที่ใช้การศึกษาชั้นเรียนและวิธีการแบบเปิด. วารสารครุศาสตร์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 8(3), 12–22.
Baldry, F., Mann, J., Horsman, R., Koiwa, D., & Foster, C. (2023). The use of carefully planned board work to support the productive discussion of multiple student responses in a Japanese problem-solving lesson. Journal of Mathematics Teacher Education, 26(2), 129–153. https://doi.org/10.1007/s10857-021-09511-6
Blondeau, M., & Van Nieuwenhoven, C. (2025). Learning to use the blackboard during the correction, discussion and recap phase: A challenge for preservice teachers during practicum. Teaching and Teacher Education, 157, 104940. https://doi.org/10.1016/j.tate.2025.104940
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Inprasitha, M. (2011). One feature of adaptive lesson study in Thailand: Designing a learning unit. Journal of Science and Mathematics Education in Southeast Asia, 34(1), 47–66.
Inprasitha, M. (2022). Lesson study and open approach development in Thailand: A longitudinal study. International Journal for Lesson and Learning Studies, 11(5), 1–15. https://doi.org/10.1108/IJLLS-04-2021-0029
Inprasitha, M. (2023). Blended learning classroom model: A new extended teaching approach for new normal. International Journal for Lesson and Learning Studies, 12(4), 288–300. https://doi.org/10.1108/IJLLS-01-2023-0011
Isoda, M., & Katagiri, S. (2012). Mathematical thinking: How to develop it in the classroom. World Scientific.
Lunsak, C., Inprasitha, M., Changsri, N., Suriyon, A., Isoda, M., & Sudejamnong, A. (2026). Developing primary teachers' pedagogical content knowledge on fractions through transformative lesson study incorporating open approach model: A collaborative case study. International Journal for Lesson and Learning Studies, 15(5), 89–106. https://doi.org/10.1108/IJLLS-10-2025-0260
Tan, S. (2021). Bansho as part of lesson and lesson study: From the origins to the present. International Journal for Lesson and Learning Studies, 10(4), 378–392. https://doi.org/10.1108/IJLLS-09-2021-0076
Tan, S., Nozaki, S., Fu, H., & Shibata, Y. (2023). The principles of teacher’s decision-making in Japanese board writing (bansho) process. Asia Pacific Journal of Education, 43(1), 236–251. https://doi.org/10.1080/02188791.2021.1924119
