การบริหารงานตามหลักธรรมาภิบาลของเทศบาลเมืองกระนวน อำเภอกระนวน จังหวัดขอนแก่น
คำสำคัญ:
การบริหารงานตามหลักธรรมาภิบาล;, ประชาชน;, เทศบาลเมืองกระนวนบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับการบริหารงานตามหลักธรรมาภิบาลของเทศบาลเมืองกระนวน อำเภอกระนวน จังหวัดขอนแก่น และ 2) เพื่อเปรียบเทียบความคิดเห็นของประชาชนต่อการบริหารงานตามหลักธรรมาภิบาลของเทศบาลเมืองกระนวน อำเภอกระนวน จังหวัดขอนแก่น จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล ประชากรได้แก่ ประชาชนที่อยู่ในเขตพื้นที่เทศบาลเมืองกระนวน อำเภอกระนวน จังหวัดขอนแก่น จาก 6 หมู่บ้าน 11 ชุมชน จำนวน 8,196 คน (เฉพาะผู้มีสิทธิเลือกตั้ง) เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างคำนวณโดยสูตรของ ทาโร ยามาเน่ ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 399 คน เครื่องมือในการวิจัยเป็นแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า สถิติวิเคราะห์ข้อมูลคือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที (t–test) และการทดสอบค่าเอฟ (F-test) และทดสอบความแตกต่างเป็นรายคู่ โดยวิธีการของเชฟเฟ่ (Scheffe/) ผลการวิจัยพบว่า
- การบริหารงานตามหลักธรรมาภิบาลของเทศบาลเมืองกระนวน อำเภอกระนวณ จังหวัดขอนแก่น โดยรวมอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย 4.02) เมื่อพิจารณารายด้านเรียงลำดับจากมากไปหาน้อย ดังนี้ ลำดับแรกได้แก่ ด้านหลักความรับผิดชอบ (ค่าเฉลี่ย 4.13) รองลงมาได้แก่ ด้านหลักคุณธรรม (ค่าเฉลี่ย 4.06) ด้านหลักนิติธรรม (ค่าเฉลี่ย 4.06) ด้านหลักการมีส่วนร่วม (ค่าเฉลี่ย 4.04) ด้านหลักความคุ้มค่า (ค่าเฉลี่ย 3.95) และด้านหลักความโปร่งใส (ค่าเฉลี่ย 3.91) ตามลำดับ
- ประชาชนที่มีเพศ ระดับการศึกษา และอาชีพต่างกัน มีความคิดเห็นต่อการบริหารงานตามหลักธรรมาภิบาลของเทศบาลเมืองกระนวน อำเภอกระนวน จังหวัดขอนแก่น ไม่แตกต่างกัน นัยสำคัญทางสถิติ 0.05
ข้อค้นพบจากการวิจัยนี้ การเปลี่ยนผ่านเชิงกลยุทธ์จากการบริหารแบบสั่งการ (Top-down) ไปสู่การบริหารแบบเครือข่ายร่วมมือ (Network Governance) จุดแข็งที่โดดเด่นที่สุดในด้านความรับผิดชอบที่มุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์และการบริการที่เท่าเทียม ขณะที่ด้านความโปร่งใสเป็นประเด็นที่ควรพัฒนาผ่านระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ
เอกสารอ้างอิง
กิตติศักดิ์ ประเสริฐ. (2567). การบริหารภาครัฐและการเปลี่ยนผ่านของการปกครองท้องถิ่นไทย. สำนักพิมพ์วิชาการ.
จิรวัฒน์ มาลาพงษ์. (2566). นวัตกรรมการบริหารภาครัฐเพื่อความโปร่งใสในยุคข้อมูลเปิด. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
เทศบาลเมืองกระนวน. (2568). รายงานสรุปสถิติการร้องเรียนและความพึงพอใจของผู้รับบริการประจำปีงบประมาณ 2567. งานประชาสัมพันธ์ เทศบาลเมืองกระนวน.
ธีรภัทร สุขใจ. (2568). การบริหารจัดการท้องถิ่นในยุคความปกติใหม่: ความท้าทายและทางออก. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์ไทย, 21(1), 12-30.
ประเสริฐ แก้วคำ, และคณะ. (2567). การปกครองแบบดิจิทัลและการยกระดับการมีส่วนร่วมของประชาชน. สำนักวิจัยนโยบายสาธารณะ.
พระครูวรธรรมธัช. (2564). การบริหารจัดการตามหลักธรรมาภิบาลขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดขอนแก่น. วารสารวิชาการมหาจุฬานครราชสีมา, 6(1), 45-58.
ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการสร้างระบบบริหารกิจการบ้านเมืองและสังคมที่ดี พ.ศ. 2542. (2542, 10 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 116 ตอนพิเศษ 63 ง. หน้า 1-5.
วิรัช รัตนศิริ. (2569). เทคโนโลยีดิจิทัลกับการสร้างความคุ้มค่าในรัฐวิสาหกิจและท้องถิ่น. เอกสารประกอบการบรรยายทางวิชาการ.
วิรัช วิรัชนิภาวรรณ. (2560). การบริหารจัดการและการบริหารจัดการที่ดี (Governance and Good Governance). เอ็กซเปอร์เน็ท.
วิรัช วิรัชนิภาวรรณ. (2563). การบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์และธรรมาภิบาลในหน่วยงานภาครัฐ. เอ็กซเปอร์เน็ท.
สถาพรวงศ์ สุขวิจิตร. (2566). การปกครองแบบร่วมมือกับการจัดการขยะในเทศบาลเขตจังหวัดขอนแก่น. วารสารการบริหารท้องถิ่นไทย, 16(2), 45-62.
สมชาย จันทรศิริ. (2563). ประสิทธิผลการบริหารงานตามหลักธรรมาภิบาลขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์มหาบัณฑิต, 8(2), 112-125.
สมศักดิ์ ทองดี, และ วิชัย รักไทย. (2568). จากบนลงล่างสู่การปกครองแบบเครือข่าย: กระบวนทัศน์ใหม่สำหรับการบริหารงานอำเภอในประเทศไทย. สถาบันวิจัยนโยบายสาธารณะ.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2565). คู่มือการประเมินเมืองน่าอยู่และหลักธรรมาภิบาล. ก.พ.ร.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2567). มาตรฐานธรรมาภิบาลดิจิทัลและการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดีสำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. โรงพิมพ์สำนักนายกรัฐมนตรี.
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2568). แผนภาพรวมรัฐบาลดิจิทัลประเทศไทย พ.ศ. 2568-2572. สพร.
อภิชาต พงษ์ศิริ. (2567). ธรรมาภิบาลดิจิทัล: กลไกการขับเคลื่อนภาครัฐสู่ศตวรรษที่ 21. โรงพิมพ์มติชน.
อัมพร ธำรงลักษณ์. (2565). ธรรมาภิบาลกับการบริหารจัดการภาครัฐในศตวรรษที่ 21. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Bovens, M. (2010). Two Concepts of Accountability: Accountability as a Virtue and as a Mechanism. West European Politics, 33(5), 946-967.
Osborne, D., & Gaebler, T. (1992). Reinventing Government: How the Entrepreneurial Spirit is Transforming the Public Sector. New York: Plume.
Stoker, G. (2018). Governance as Theory: Five Propositions. International Social Science Journal, 50(155), 17-28.
United Nations Development Programme. (2023). Governance for Sustainable Development. Retrieved from https://www.undp.org/governance
Yamane, T. (1973). Statistic: An introductory analysis. (3rd ed.). New York: Harper and Row.
