อาชญากรผู้ดี: ความชอบธรรมที่ถูกสร้างกับความอยุติธรรมที่ถูกซ่อน

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ได้อธิบายและวิเคราะห์ปรากฏการณ์ “อาชญากรผู้ดี” หรืออาชญากรรมคอปกขาวโดยทำความเข้าใจเชิงโครงสร้างระหว่างอำนาจ กฎหมาย และผลประโยชน์ ผ่านการบูรณาการแนวคิดทางอาชญาวิทยา สังคมวิทยาการเมือง และนิติศาสตร์ งานศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่าอาชญากรรมของชนชั้นนำมิได้เป็นเพียงพฤติกรรมการกระทำความผิดของปัจเจกบุคคบ แต่เป็นผลผลิตของโครงสร้างทางสังคมที่เอื้อให้ผู้มีสถานะทางเศรษฐกิจ สังคม และการเมือง สามารถใช้ทรัพยากรและอำนาจในการนิยามความถูกผิด ลดทอนความร้ายแรงของการกระทำและหลีกเลี่ยงความรับผิดทางกฎหมายได้อย่างเป็นระบบ ซึ่งผู้เขียนได้นำเสนอกรอบการวิเคราะห์ผ่าน 2 มิติสำคัญ ได้แก่ (1) กลไกการสร้างความชอบธรรม ซึ่งประกอบด้วยการใช้ทุนทางเศรษฐกิจ เครือข่ายอำนาจ และการตีความกฎหมายเพื่อทำให้การกระทำผิดถูกมองว่าเป็นการตัดสินใจเชิงนโยบายหรือทางธุรกิจ และ (2) กลไกการซ่อนความอยุติธรรม ซึ่งครอบคลุมการควบคุมวาทกรรม การผลิตความรู้ และการจำกัดการรับรู้ของสาธารณะ ส่งผลให้ความเสียหายเชิงโครงสร้างถูกทำให้ “มองไม่เห็น” นอกจากนี้ยังวิเคราะห์ข้อจำกัดของระบบกฎหมายไทย เช่น ความไม่สมดุลของบทกำหนดโทษ ภาระการพิสูจน์ที่สูง และความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม ซึ่งล้วนส่งผลให้การบังคับใช้กฎหมายต่ออาชญากรคอปกขาวไม่มีประสิทธิภาพบทความวิชาการนี้ยังชี้ให้เห็นว่า การจัดการปัญหาอาชญากรผู้ดีจำเป็นต้องปรับปรุงทั้งในระดับโครงสร้างกฎหมายและกลไกสถาบันควบคู่กับการพัฒนาองค์ความรู้เชิงสหวิทยาการ เพื่อเสริมสร้างความโปร่งใส ความรับผิด และความเสมอภาคในกระบวนการยุติธรรม อันจะนำไปสู่การธำรงไว้ซึ่งหลักนิติธรรมและความเชื่อมั่นของสาธารณชนในระยะยาว