บทบาทแพทย์กับการช่วยเหลือสังคมบนพื้นฐานกฎหมายละเมิดทางปกครอง

บทคัดย่อ

บทความนี้วิเคราะห์บทบาทของแพทย์ในฐานะเจ้าหน้าที่ของรัฐภายใต้กรอบกฎหมายปกครอง โดยเฉพาะพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 ซึ่งทำหน้าที่เป็นกลไกสำคัญในการคุ้มครองสิทธิของประชาชนเมื่อได้รับความเสียหายจากการรักษาพยาบาลอันเกิดจากการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่รัฐ กฎหมายฉบับนี้กำหนดหลักการสำคัญให้ “รัฐเป็นผู้รับผิดชอบชดใช้ค่าเสียหายก่อน” เพื่อให้การเยียวยาเป็นไปอย่างรวดเร็วและเป็นธรรม ขณะเดียวกันยังกำหนดกรอบคุ้มครองเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานโดยสุจริตไม่ให้ต้องรับผิดส่วนตัว เว้นแต่กรณีที่มีเจตนาจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง ซึ่งถือเป็นความผิดส่วนบุคคลและต้องรับผิดตามกฎหมายแพ่ง นอกจากนี้บทความได้วิเคราะห์ความแตกต่างระหว่าง “ละเมิดทางปกครอง” กับ “ละเมิดทางแพ่ง” โดยพิจารณาตามลักษณะความสัมพันธ์ทางกฎหมาย ระดับการใช้อำนาจของรัฐ และเขตอำนาจศาลที่เกี่ยวข้อง พร้อมทั้งอธิบายขั้นตอนการขอรับค่าสินไหมทดแทนต่อหน่วยงานของรัฐตามมาตรา 11 และกระบวนการฟ้องคดีต่อศาลปกครองตามมาตรา 5 ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญในการคุ้มครองผู้เสียหาย อีกทั้งยังยกตัวอย่างคำพิพากษาศาลปกครองเพื่อสะท้อนหลักการใช้ดุลพินิจของแพทย์และเกณฑ์การพิจารณาความรับผิดทางละเมิด บทความชี้ให้เห็นว่าการบังคับใช้กฎหมายละเมิดปกครองในบริบทวิชาชีพแพทย์เป็นกลไกที่ช่วยสร้างดุลยภาพระหว่างการคุ้มครองสิทธิของประชาชนกับการคุ้มครองเจ้าหน้าที่รัฐ ส่งเสริมความเชื่อมั่นในระบบสาธารณสุข และวางมาตรฐานที่เหมาะสมต่อการปฏิบัติหน้าที่ในภาครัฐอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ