การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนคุณภาพด้วยนวัตกรรม 5C ITEM SMART SCHOOL : กรณีศึกษาโครงการ 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5
คำสำคัญ:
โรงเรียนคุณภาพ, 5C ITEM SMART SCHOOL, ทักษะดิจิทัล, การบริหารการศึกษาบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาผลการดำเนินงานและแนวทางขับเคลื่อนโครงการโรงเรียนคุณภาพตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 2) พัฒนาศักยภาพครูและบุคลากรทางการศึกษาด้านเทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ (AI) และ 3) ถอดบทเรียนรูปแบบนวัตกรรม "5C ITEM SMART SCHOOL" ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 กลุ่มเป้าหมายคือโรงเรียนคุณภาพจำนวน 6 โรงเรียน ครอบคลุม 6 อำเภอ เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบติดตามประเมินผลโครงการ แบบประเมิน School Grading และการสนทนากลุ่ม
ผลการศึกษาพบว่า 1) การขับเคลื่อนโครงการบรรลุผลสำเร็จตามตัวชี้วัดทุกกิจกรรม (ร้อยละ 100) โดยผลการประเมินคุณภาพโรงเรียน 5 ด้าน (School Grading) ในภาพรวมอยู่ในระดับ “ดีมาก” (เฉลี่ยร้อยละ 96.65) โรงเรียนที่มีคะแนนสูงสุดคือโรงเรียนอนุบาลรัฐราษฎร์รังสรรค์ (ร้อยละ 98) 2) ด้านบุคลากร ผู้บริหารและครูได้รับการพัฒนาทักษะดิจิทัลผ่านหลักสูตร Google AI Essentials และได้รับเกียรติบัตรครบ 100% สามารถนำ AI มาประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนรู้ 3) นวัตกรรม 5C ITEM SMART SCHOOL ซึ่งประกอบด้วย Curriculum, Classroom, Community, Coach, Child บูรณาการร่วมกับ Innovation, Technology, Empowerment, Management เป็นกลไกสำคัญที่ช่วยยกระดับคุณภาพสถานศึกษา ส่งผลให้ผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษา (O-NET, NT, RT) สูงขึ้น โดยเฉพาะวิชาภาษาไทย และสามารถลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในระดับอำเภอได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). นโยบายการศึกษาประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568-2569. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
พรรณพัสสา ชื่นใจชน. (2563). รูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร).
สมศักดิ์ สุขประเสริฐ. (2561). โมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนเครือข่ายที่มีประสิทธิผล (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์).
สุริยนต์ กุลปาน. (2564). การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะการบริหารงานของผู้บริหารสถานศึกษาโดยใช้เครือข่ายความร่วมมือและเทคโนโลยีสารสนเทศ (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี).
สุวรรณฉัตร พรหมชาติ. (2561). รูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของสมรรถนะครูมืออาชีพในโรงเรียนประถมศึกษา (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยขอนแก่น).
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). คู่มือการดำเนินงานโครงการ 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ. กรุงเทพฯ: สพฐ.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. (2567). แผนปฏิบัติการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณภาพ. นครราชสีมา. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. (2568). รายงานการดำเนินโครงการ 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ. นครราชสีมา.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. (2568). นวัตกรรม “5C ITEM SMART SCHOOL: โรงเรียนคุณภาพด้วยนวัตกรรม 5C เพื่อพัฒนาผู้เรียนรอบด้าน”. นครราชสีมา.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
Harris, M. L. (2023). The Impact of Digital Mentoring and Collaborative Networks on Novice Teacher Self-Efficacy and Retention (Doctoral dissertation). The University of Texas at El Paso. Retrieved from https://scholarworks.utep.edu/etd/3807/
Pezzullo, L. (2022). Perceptions of Shared Governance: Do Faculty and Administrators Share the Same Perceptions? (Doctoral dissertation). St. John’s University. Retrieved from https://scholar.stjohns.edu/theses_dissertations/1411/
Siri Somboon et al. (2020). School-based Development: Theories and Practices.
Journal of Education Administration.
