กรอบบูรณาการการวิเคราะห์และกำหนดลักษณะงานเพื่อการพัฒนาสมรรถนะวิศวกรชีวการแพทย์ในระบบพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เชิงสมรรถนะของโรงพยาบาล

เอกพงษ์ แก้วราบ

ผู้แต่ง

เอกพงษ์ แก้วราบ วิศวกรวิชาชีพ สาขาวิศวกรรมชีวการแพทย์ - อิสระ จังหวัดตรัง, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

คำบรรยายลักษณะงาน, สมรรถนะ, วิศวกรชีวการแพทย์, การวิเคราะห์งาน, การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เชิงสมรรถนะ

บทคัดย่อ

บทความฉบับนี้เชิงสังเคราะห์แนวคิด ทฤษฎี และแนวปฏิบัติว่าด้วยการใช้คำบรรยายลักษณะงานเพื่อพัฒนาสมรรถนะวิศวกรชีวการแพทย์ในโรงพยาบาลรัฐไทย ภายใต้ความท้าทายของเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่เปลี่ยนแปลงรวดเร็ว มาตรฐานความปลอดภัยที่เข้มงวด และข้อจำกัดด้านทรัพยากร ซึ่งส่งผลให้การพัฒนาบุคลากรมักไม่สอดคล้องกับลักษณะงานจริง วัตถุประสงค์ของบทความคือเพื่อสังเคราะห์ความสัมพันธ์ของการวิเคราะห์งาน (JA) คำบรรยายลักษณะงาน (JD) และคุณลักษณะเฉพาะงาน (JS) วิพากษ์ช่องว่างเชิงระบบของการพัฒนาสมรรถนะ และเสนอกรอบบูรณาการเพื่อเชื่อมโยง JD เข้ากับระบบพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เชิงสมรรถนะในโรงพยาบาล

การทบทวนวรรณกรรมเชิงสังเคราะห์ชี้ว่า ปัญหาสำคัญอยู่ที่การนิยามงานไม่สะท้อนภารกิจจริง ส่งผลให้การกำหนดสมรรถนะ การประเมิน และการพัฒนาแยกส่วน บทความจึงเสนอกรอบ JA–JD–JS เป็นแกนกลางในการแปลงงานจริง ไปสู่สมรรถนะที่วัดได้ และเชื่อมต่อสู่กระบวนการอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การสรรหา การวิเคราะห์ช่องว่างสมรรถนะ การจัดทำแผนพัฒนารายบุคคล และการประเมินผล

ผลการสังเคราะห์ระบุว่าสมรรถนะวิศวกรชีวการแพทย์ควรครอบคลุม 4 มิติ ได้แก่ ด้านเทคนิค พฤติกรรม จริยธรรมวิชาชีพ และการทำงานสหสาขา โดยต้องถูกกำหนดใน JD/JS อย่างชัดเจนเพื่อให้สามารถพัฒนาและประเมินได้จริง นอกจากนี้ การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์สามารถสนับสนุนกระบวนการดังกล่าวได้ภายใต้กรอบธรรมาภิบาลที่เหมาะสม

บทความนี้มีคุณูปการเชิงทฤษฎีในการพัฒนากรอบแนวคิดบูรณาการ และเชิงปฏิบัติในการเป็นแนวทางสำหรับโรงพยาบาลในการออกแบบระบบพัฒนาสมรรถนะที่ยึดโยงกับงานจริง ลดช่องว่างสมรรถนะ และยกระดับคุณภาพและความปลอดภัยของบริการสุขภาพอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

Abbasi, R., & Esmaili, M. (2024). Artificial intelligence and digital human resource processes: Applications and challenges. Journal of Human Resource Studies, 14(64), 112–139. https://doi.org/10.22034/JHRS.2024.195965

Accreditation Board for Engineering and Technology. (2017). Criteria for accrediting engineering programs: Effective for reviews during the 2018–2019 accreditation cycle (Engineering Accreditation Commission). ABET. https://www.abet.org/accreditation/accreditation-criteria/criteria-for-accrediting-engineering-programs-2018-2019/

Aryasinghe, S., Carenzo, C., Barnett, K.-A., Khalid, R., Greenaway-Harvey, K., Sherlock, C., Clark, L., Croft, K., Orchard, T., & Mayer, E. (2025). Increasing the ethnic diversity of senior leadership within the English National Health Service: Using an artificial intelligence approach to evaluate inclusive recruitment strategies in hospital settings. Human Resources for Health, 23, 24. https://doi.org/10.1186/s12960-025-00991-8

Baura, G. (2015). Educating for industry: A call to action for bio-/biomedical engineering professors and students (Point of View). IEEE Pulse, 6(2), 46–49. https://doi.org/10.1109/MPUL.2014.2387100

Berglund, J. (2015). The real world: BME graduates reflect on whether universities are providing adequate preparation for a career in industry. IEEE Pulse, 6(2), 46–49. https://doi.org/10.1109/MPUL.2014.2387100

Exploring the Use of Resume Reviews to Understand Skill Sets Valued in Biomedical Engineers (2024). Biomedical Engineering Education. https://doi.org/10.1007/s43683-024-00154-6

Glotsos, D., et al. (2022). [Biomedical engineering sector overview and roles across sectors including hospitals/maintenance/service]. Biomedical Engineering Education. https://doi.org/10.1007/s43683-022-00088-x

Jamison, C. S. E., Vempala, V., Wang, A. A., Stegemann, J. P., & Huang-Saad, A. (2021). What are biomedical engineering employers looking for in new hires? A qualitative synthesis. In 2021 IEEE Frontiers in Education Conference (FIE) (pp. 1–5). IEEE. https://doi.org/10.1109/FIE49875.2021.9637148

Walker, D. O. H., & Larson, M. (2025). Leveraging generative artificial intelligence (AI) for human resource management: The AI job description assignment. Journal of Management Education, 49(1), 113–141. https://doi.org/10.1177/10525629241294075

Wang, A. A., & Jamison, C. S. E. (2024). Exploring the use of resume reviews to understand skill sets valued in biomedical engineers by employers. Biomedical Engineering Education, 4, 361–379. https://doi.org/10.1007/s43683-024-00154-6

White, J. A., Gaver, D. P., Butera, R. J., Jr., Choi, B., Dunlop, M. J., Grande-Allen, K. J., Grosberg, A., Hitchcock, R. W., Huang-Saad, A. Y., Kotche, M., Kyle, A. M., Lerner, A. L., Linehan, J. H., Linsenmeier, R. A., Miller, M. I., Papin, J. A., Setton, L., Sgro, A. S., Smith, M. L., Zaman, M., & Lee, A. P. (2020). Core competencies for undergraduates in bioengineering and biomedical engineering: Findings, consequences, and recommendations. Annals of Biomedical Engineering, 48(3), 905–912. https://doi.org/10.1007/s10439-020-02468-2

Yong, J. Y., Yusliza, M.-Y., Ali, S., & Mohamad, Z. (2024). Do commitment and engagement improve job performance? Insights from Green HRM perspectives. Journal of Management Development, 43(1), 4–31. https://doi.org/10.1108/JMD-06-2022-0166