บทบาทของครูที่ปรึกษาระดับประถมศึกษาในการจัดการงานแนะแนวโดยใช้หลักไตรสิกขา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งสังเคราะห์บทบาทของครูที่ปรึกษาในการจัดการงานแนะแนวโดยใช้หลักไตรสิกขาสำหรับนักเรียนระดับประถมศึกษา โดยอาศัยการวิเคราะห์เอกสาร แนวคิด ทฤษฎี และงานวิชาการที่เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษาระดับประถมศึกษา บทบาทครูที่ปรึกษา การบริหารจัดการงานแนะแนว และหลักไตรสิกขาในพระพุทธศาสนา พบว่า นักเรียนระดับประถมศึกษาเป็นช่วงวัยสำคัญของการวางรากฐานด้านพฤติกรรม อารมณ์ สังคม และสติปัญญา จึงจำเป็นต้องได้รับการส่งเสริมและพัฒนาอย่างเหมาะสมผ่านระบบงานแนะแนวที่มีประสิทธิภาพ โดยครูที่ปรึกษาถือเป็นกลไกสำคัญในการดูแลช่วยเหลือ ส่งเสริม และพัฒนาผู้เรียนรายบุคคล สามารถพัฒนาเป็นกรอบแนวคิด “The Threefold Guidance Framework” ประกอบด้วย 1) หลักไตรสิกขาเป็นฐานกรอบการพัฒนาผู้เรียน 2) กระบวนการงานแนะแนว เป็นฐานกลไกการพัฒนา และ 3) บทบาทของครูที่ปรึกษา เป็นฐานขับเคลื่อนการดำเนินงานสู่การปฏิบัติในบริบทของโรงเรียนระดับประถมศึกษา โดยมุ่งพัฒนาผู้เรียนด้านพฤติกรรมและคุณธรรมตามหลักศีล ด้านจิตใจและอารมณ์ตามหลักสมาธิ และด้านการคิดวิเคราะห์ การตัดสินใจ และการแก้ปัญหาตามหลักปัญญา เพื่อเป็นพื้นฐานสำคัญของการเติบโตเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพในอนาคต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ส่งมาขอรับการตีพิมพ์ในวารสารวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ จะต้องไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อตีพิมพ์ในวารสารอื่น รวมทั้งผู้เขียนจะต้องคำนึงถึงจริยธรรมการวิจัย ไม่ละเมิดหรือคัดลอกผลงานของผู้อื่นมาเป็นของตนเอง ซึ่งทางวารสารได้กำหนดความซ้ำของผลงานด้วยโปรแกรม CopyCat เว็บ Thaijo ในระดับ ไม่เกิน 25%
ในกรณีที่ บทความวิจัยมีกระบวนการวิจัยเกี่ยวข้องกับมนุษย์ ผู้นิพนธ์จะต้องส่งหลักฐานการรับรองจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์มาประกอบการลงตีพิมพ์ด้วยจึงจะได้รับการพิจารณาลงตีพิมพ์ในวารสาร
ผู้เขียนบทความจะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การเสนอบทความเพื่อตีพิมพ์ในวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ รวมทั้งระบบการอ้างอิงต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ โดยรวมทั้งทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ และวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์
เอกสารอ้างอิง
กรมการศาสนา. (2530). พระไตรปิฎกฉบับหลวง. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์การศาสนา.
กรมสุขภาพจิต. (2567). แนวทางการส่งเสริมสุขภาพจิตเด็กวัยเรียน. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงสาธารณสุข.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2561). แนวทางการดำเนินงานแนะแนวในสถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กลุ่มพัฒนาระบบการแนะแนว สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). แผนพัฒนาการแนะแนวและแผนกิจกรรมแนะแนว พ.ศ. 2566 - 2570. แหล่งที่มา http://www.guidestudent.obec.go.th/?p=2307 สืบค้นเมื่อ 10 มิถุนายน 2569.
กลุ่มพัฒนาระบบการแนะ แนวสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). หลักสูตรการพัฒนาครูแนะแนวแกนนำ และการ coaching ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์อักษรไทย.
ปรารถนา หาญเมธี. (2564). เข้าใจเด็กวัยประถม ช่วงวัยเปลี่ยนผ่าน (Transition). EF พัฒนาทักษะสมอง. แหล่งที่มา https://www.rlg-ef.com/บทที่-7-ตอนที่-1-เข้าใจเด็ก/ สืบค้นเมื่อ สืบค้นเมื่อ 9 มิถุนายน 2569.
ปิ่นประไพ โชติชัชวาลย์กุล. (2564). การศึกษาสภาพการจัดการอารมณ์ของนักเรียนระดับจิตวิญญาณ: การศึกษาโรงเรียนนานาชาติ. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. พิมพ์ครั้งที่ 45 ฉบับข้อมูลคอมพิวเตอร์ ครั้งที่ 14. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. (2542). ราชกิจจานุเบกษา 116 74 ก หน้า 1–23. (19 สิงหาคม 2542).
พัชรี ถุงแก้ว และ อภิเชษฐ์ จันทนา. (2564). สมรรถนะการปรึกษาเชิงจิตวิทยาสำหรับครูที่ปรึกษา. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 1(2), 153–166.
ยุพาวดี ครูกุลธร, นุสรา นามเดช, สุดา เดชพิทักษ์ศิริกุล, และ กาญจนา อ่อนน่วม. (2562). การพัฒนาสมรรถนะครูที่ปรึกษาตามแนวคิดการมีสติและการเรียนรู้จากการปฏิบัติงาน. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 7 (ฉบับเพิ่มเติม), 268–281.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (2560, 6 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา, 134(40 ก), 1–90.
วรรณนา พวยอ้วน. (2564). การพัฒนาการรับรู้ความสามารถแห่งตนของครูที่ปรึกษาโดยการปรึกษากลุ่มเชิงบูรณาการทฤษฎีและเทคนิค. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 15(2), 151–166.
วิลาพัณย์ อุรบุญนวลชาติ และคณะ. (2568). การสอนซ่อมเสริมเพื่อส่งเสริมศักยภาพทางการเรียนรู้ของผู้เรียนระดับประถมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 23(2), 26–38.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2559). ระบบการแนะแนวในโรงเรียน. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2559). ระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน: แนวทางการดำเนินงานสำหรับสถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). แนวทางการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2569). ประกาศสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เรื่อง นโยบายและแนวปฏิบัติเกี่ยวกับการรับนักเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีการศึกษา 2569. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (ม.ป.ป.). ศัพท์สถิติทางการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
สุรศักดิ์ พันธุ์สง่า. (2568). การพัฒนาหลักสูตรเสริมด้านการมีวินัยในการเรียนสำหรับนักเรียนประถมศึกษา โรงเรียนบ้านลาดใหญ่. วารสารภักดีชุมพลปริทรรศน์, 2(2), 1–13.
American School Counselor Association. (2019). ASCA national model: A framework for school counseling programs. 4th ed. Alexandria: American School Counselor Association.
Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning. (2020). What is SEL. CASEL.
Erikson, E. H. (1955). Growth and crises of the healthy personality. In C. Kluckhohn & H. A. Murray. Personality in nature, society, and culture Knopf.
Kohlberg, L. (1981). Essays on moral development: Vol. 1. The philosophy of moral development. Harper & Row.
Piaget, J. (1969). The psychology of the child. Basic Books.
Skinner, B. F. (1953). Science and human behavior. Macmillan.
Sundar, N. and Mesalia, P. S. (2023). Any teacher can be a counsellor: Role of teachers in guidance and counselling. Edu Spectra, 5(1), 20–25.
UNESCO. (2023). Global education monitoring report 2023: Technology in education-A tool on whose terms. UNESCO Publishing.
UNICEF. (2021). The state of the world's children 2021: On my mind-Promoting, protecting and caring for children's mental health. United Nations Children's Fund.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
World Health Organization. (2021). WHO guideline on school health services. World Health Organization.
