จากแนวคิดสู่ระบบ: ข้อเสนอเชิงนโยบายการเทียบโอนผลการเรียนรู้จากประสบการณ์เพื่อการศึกษาตลอดชีวิตของประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ในบริบทของการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ สังคม และเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว การศึกษาตลอดชีวิตได้กลายเป็นวาระสำคัญในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และเสริมสร้างความยั่งยืนของประเทศ ระบบการเทียบโอนผลการเรียนรู้จากประสบการณ์ ได้รับการยอมรับในระดับสากลว่าเป็นกลไกสำคัญในการรับรองการเรียนรู้จากประสบการณ์ การเรียนรู้นอกระบบ และการเรียนรู้ตามอัธยาศัย ตลอดจนสนับสนุนเส้นทางการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์กรอบแนวคิดของระบบการเทียบโอนผลการเรียนรู้จากประสบการณ์ วิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบบทเรียนจากประเทศออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ และแคนาดา และพัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบายสำหรับประเทศไทย โดยใช้การวิเคราะห์เอกสารและวรรณกรรมเชิงนโยบายร่วมกับการวิเคราะห์เปรียบเทียบกรณีศึกษา ผลการศึกษาพบว่า ความสำเร็จของระบบดังกล่าวขึ้นอยู่กับการออกแบบ “สถาปัตยกรรมเชิงนโยบาย” ที่เชื่อมโยงองค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ โครงสร้างการกำกับดูแลระดับชาติ กรอบคุณวุฒิฐานผลลัพธ์การเรียนรู้ ระบบการประเมินและประกันคุณภาพ และการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
นอกจากนี้ บทความเสนอกรอบวิเคราะห์ที่เน้น “ความสอดคล้องเชิงระบบ” และ “สมดุลเชิงนโยบาย” ระหว่างมาตรฐานและความยืดหยุ่น โดยชี้ให้เห็นว่าประสิทธิภาพของระบบมิได้ขึ้นอยู่กับการรวมศูนย์หรือการกระจายอำนาจเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับความสามารถในการเชื่อมโยงนโยบาย โครงสร้าง และการปฏิบัติในทุกระดับอย่างเป็นองค์รวม จึงเสนอให้ประเทศไทยพัฒนากลไกกำกับดูแลระดับชาติ เชื่อมโยงการเทียบโอนผลการเรียนรู้จากประสบการณ์กับกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ พัฒนาระบบการประเมินและประกันคุณภาพ และส่งเสริมความร่วมมือระหว่างภาครัฐ สถาบันการศึกษา ภาคอุตสาหกรรม และชุมชน เพื่อให้สามารถนำไปใช้ได้จริง และสนับสนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิตที่ยืดหยุ่น ครอบคลุม และเป็นธรรมอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารครุศาตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับวารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช
เอกสารอ้างอิง
Allais, S. (2014). Selling out education: National qualifications frameworks and the neglect of knowledge. Sense Publishers. https://doi.org/10.1007/978-94-6209-578-6
Andersson, P., & Osman, A. (2008). Recognition of prior learning as a practice for differential inclusion and exclusion of immigrants in sweden. Adult Education Quarterly, 59(1), 42–60. https://doi.org/10.1177/0741713608325173
Australian Qualifications Framework Council. (2013). Australian Qualifications Framework. https://www.aqf.edu.au/framework/australian-qualifications-framework
Cedefop. (2023). European guidelines for validating non-formal and informal learning. Publications Office of the European Union.
Conrad, D. (2008). Building knowledge through portfolio learning in prior learning assessment and recognition. Quarterly Review of Distance Education, 9(2), 139–150. https://eric.ed.gov/?id=EJ875093
Gratton, L., & Scott, A. (2016). The 100-year life: Living and working in an age of longevity. Bloomsbury.
Harris, J., Breier, M., & Wihak, C. (2011). Researching the recognition of prior learning: International perspectives. NIACE.
International Labour Organization. (2019). Skills for a greener future: A global view. Publications Production Unit (PRODOC) of the ILO.
International Labour Organization. (2021). Global framework on core skills for life and work in the 21st century. International Labour Office.
Morrissey, M., Myers, D., Bélanger, P., Robitaille, M., Davison, P., Kleef, J. V., & Williams, R. (2008). Achieving Our Potential: An Action Plan for Prior Learning Assessment and Recognition (PLAR) in Canada. PLA Centre.
New Zealand Qualifications Authority. (2026). Title Programme Approval, Recognition, and Accreditation Rules 2026. New Zealand Qualifications Authority.
Office of the Education Council. (2017). National Education Plan (2017–2036). Ministry of Education. (in Thai)
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2023). OECD skills outlook 2023: Skills for a resilient green and digital transition. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/27452f29-en
UNESCO. (2015). Recommendation on adult learning and education. UNESCO.
UNESCO Bangkok. (2019). Recognition, validation and accreditation in Asia-Pacific. UNESCO.
UNESCO Institute for Lifelong Learning. (2012). UNESCO Guidelines for the Recognition, Validation and Accreditation (RVA) of the Outcomes of Non-formal and Informal Learning. UNESCO Institute for Lifelong Learning.
UNESCO Institute for Lifelong Learning. (2020). Embracing a culture of lifelong learning: Contribution to the Futures of Education initiative; report; a transdisciplinary expert consultation. UNESCO Institute for Lifelong Learning.
UNESCO Institute for Lifelong Learning. (2022). Making lifelong learning a reality: A handbook. UNESCO Institute for Lifelong Learning.
Van Kleef, J. (2007). Strengthening PLAR: Integrating theory and practice in post-secondary education. Journal of Applied Research on Learning, 1(2), Article 5, 1-22.
Werquin, P. (2010). Recognising non-formal and informal learning: Outcomes, policies and practices. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264063853-en
Wheelahan, L. (2010). Why Knowledge Matters in Curriculum: A Social Realist Argument. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203860236
Wihak, C. (2007). Prior Learning Assessment & Recognition in Canadian Universities: View from the Web. Canadian Journal of Higher Education. 37(1), 95-112.
