การพัฒนากลยุทธ์การท่องเที่ยวโดยชุมชนในเขตเทศบาลตำบลคลองวาฬ อำเภอเมือง จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
คำสำคัญ:
การท่องเที่ยวโดยชุมชน, การพัฒนากลยุทธ์, การพัฒนากลยุทธ์การท่องเที่ยว, การพัฒนากลยุทธ์การท่องเที่ยวโดยชุมชน, เทศบาลตำบลคลองวาฬบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานการท่องเที่ยวโดยชุมชนในพื้นที่เขตเทศบาลตำบลคลองวาฬ 2) วิเคราะห์สภาพแวดล้อมของชุมชนในพื้นที่ และ 3) พัฒนากลยุทธ์การท่องเที่ยวโดยชุมชนในเขตเทศบาลตำบลคลองวาฬ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม ผู้ให้ข้อมูลหลักประกอบด้วยผู้แทนหน่วยงานรัฐ ผู้นำชุมชน ผู้ประกอบการ และผู้บริหารท้องถิ่น รวมทั้งสิ้น 15 คน ข้อมูลที่ได้ถูกวิเคราะห์เชิงพรรณนาและตรวจสอบความถูกต้องด้วยวิธีการตรวจสอบแบบสามเส้า
ผลการวิจัยพบว่า พื้นที่เขตเทศบาลตำบลคลองวาฬมีศักยภาพทางการท่องเที่ยวโดยชุมชนในระดับสูง ทั้งด้านทรัพยากรธรรมชาติ วัฒนธรรมท้องถิ่น และความร่วมมือของประชาชนในพื้นที่ การวิเคราะห์สภาพแวดล้อม (SWOT Analysis) พบว่า จุดแข็งของชุมชนคือความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติ อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่โดดเด่น และความเข้มแข็งขององค์กรชุมชน ส่วนจุดอ่อนคือการขาดทักษะด้านการบริหารจัดการและการตลาดการท่องเที่ยว โอกาสมาจากการสนับสนุนของภาครัฐและแนวโน้มความนิยมของการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ขณะที่อุปสรรคคือการแข่งขันกับพื้นที่ท่องเที่ยวใกล้เคียงและข้อจำกัดด้านโครงสร้างพื้นฐาน
ผลการศึกษาสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการกำหนดกลยุทธ์การพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชน ได้แก่ 1) กลยุทธ์การส่งเสริมการตลาดเชิงสร้างสรรค์ 2) กลยุทธ์การพัฒนาศักยภาพบุคลากรในชุมชน 3) กลยุทธ์การบริหารจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืน และ 4) กลยุทธ์การสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และชุมชน เพื่อให้การท่องเที่ยวโดยชุมชนคลองวาฬเติบโตอย่างยั่งยืนในระยะยาว
เอกสารอ้างอิง
กิตติชัย การโสภา. (2563). แนวคิดเกี่ยวกับการจัดทำแผนกลยุทธ์. จุลสารบริหารวิชาการ โรงเรียนยางหล่อวิทยาคาร.
เกริกกิต ชัยรัตน์. (2565). แนวทางการพัฒนาจังหวัดเลยให้เป็นเมืองท่องเที่ยวเป้าหมาย. วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยพะเยา.
คณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติ. (2566). แผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติ พ.ศ. 2566–2570. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.
โชติ แย้มแสง. (2556). กลยุทธ์การดำเนินงานสู่ความเป็นเลิศของสถานศึกษาปฐมวัยในจังหวัดปทุมธานี. ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาการจัดการการศึกษา. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิต.
เทศบาลตำบลคลองวาฬ. (2566). แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาเทศบาลตำบลคลองวาฬ (พ.ศ. 2566–2570). ประจวบคีรีขันธ์: เทศบาลตำบลคลองวาฬ.
เปรม ถาวรประภาสวัสดิ์. (2562). การเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนผ่านการท่องเที่ยวโดยชุมชน. วารสารวิจัยและพัฒนาราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 11(1), 92–105.
พัชราภรณ์ จันทรฆาฏ. (2566). การบริหารจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชนในเขตเทศบาลตำบลคลองวาฬ. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี.
พิชญาภา ศิริรัตน์. (2566). นวัตกรรมการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนของประเทศไทย ความท้าทายใหม่ในเวทีโลก. สืบค้นเมื่อ 3 ตุลาคม 2568 จาก https://www.nia.or.th/Sustainable-Tourism-Innovation-in-Thailand
รุ่งรวี จิตภักดี. (2566). รูปแบบการจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชนที่ยั่งยืนในบริบทประเทศไทย. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 21(1), 25–38.
สินธุ์ สโรบล. (2564). แนวคิดพัฒนา "การท่องเที่ยวโดยชุมชน" สู่ความยั่งยืน รับโอกาสหลังวิกฤตผ่านพ้น. สืบค้นเมื่อ 3 ตุลาคม 2568 จาก https://www.salika.co/2021/08/28/re-design-for-community-based-tourism-after-covid/
Goodwin, H., & Santilli, R. (2009). Community-based tourism: A success? ICRT
Occasional Paper No. 11. International Centre for Responsible Tourism.
