รูปแบบการบริหารระบบนิเวศการเรียนรู้ของสถานศึกษาที่ส่งเสริม การเรียนรู้ตลอดชีวิต สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา
คำสำคัญ:
รูปแบบการบริหารสถานศึกษา, ระบบนิเวศการเรียนรู้, การเรียนรู้ตลอดชีวิตบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาองค์ประกอบระบบนิเวศการเรียนรู้ โดยใช้แบบสอบถาม กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 342 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน 2) เพื่อศึกษาแนวทางการบริหารระบบนิเวศการเรียนรู้ของสถานศึกษาที่ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยใช้แบบสัมภาษณ์ กลุ่มผู้ให้ข้อมูลได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 5 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา 3) เพื่อสร้างและตรวจสอบรูปแบบ โดยใช้แบบสอบถาม ผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 20 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา และ 4) เพื่อประเมินรูปแบบ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 342 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ใช้ระเบียบวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods)
ผลการวิจัยพบว่า 1) องค์ประกอบระบบนิเวศการเรียนรู้ในการบริหารสถานศึกษาที่ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต ประกอบด้วย 6 มิติ ดังนี้ บุคคล เทคโนโลยี การออกแบบหลักสูตร ความร่วมมือกับเครือข่าย ทรัพยากรและกลยุทธ์ในการบริหารจัดการ ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันพบว่าโมเดลมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ในระดับดี 2) แนวทางการบริหารระบบนิเวศการเรียนรู้ของสถานศึกษาที่ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตในแต่ละมิติได้ถูกพัฒนาขึ้นโดยใช้กรอบวงจรการบริหารคุณภาพเดมมิ่ง (PDCA) 3) รูปแบบการบริหารระบบนิเวศการเรียนรู้ของสถานศึกษาที่ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต ประกอบด้วย 5 ส่วน ได้แก่ หลักการ วัตถุประสงค์ องค์ประกอบ แนวทางการบริหาร และปัจจัยสู่ความสำเร็จ ผลการตรวจสอบรูปแบบผลการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิพบว่ามีความเหมาะสมในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 4) ผลการประเมินรูปแบบโดยผู้บริการสถานศึกษา พบว่า มีความเป็นไปได้อยู่ในระดับมาก และมีความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด
เอกสารอ้างอิง
บุญเลี้ยง ทุมทอง และ เฉลิมชัย โสสุทธิ์. (2555). การศึกษาศักยภาพการเป็นผู้เรียนรู้ตลอดชีวิตของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์. คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎบุรีรัมย์.
พระครูสังฆรักษ์ ไชยรัตน์ชยรตโน. (2558). การบริหารการศึกษา. ร้อยเอ็ด : มหามกุฎราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด.
สมหมาย อ่ำดอนกลอย. (2556).บทบาทผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่21. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม. 7(1): มกราคม – มิถุนายน.
สิโรดม มณีแฮด และ ปณิตา วรรณพิรุณ (2562).ระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัลด้วยปัญญาประดิษฐ์ สำหรับการเรียนรู้อย่างชาญฉลาด. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร. 21(2) เมษายน -มิถุนายน 2562 (359-373).
สุมาลี สังข์ศรี. (2544). รายงานการวิจัยเรื่องการศึกษาตลอดชีวิตเพื่อสังคมไทยในศตวรรษที่ 21.กรุงเทพฯ: สถาบันเทคโนโลยีเพื่อการศึกษาแห่งชาติ สํานักงานคณะกรรมการ การศึกษาแห่งชาติ.
สุรีพร แก้วโพธิ์. (2561). บทบาผู้บริหารสถานศึกษาในการส่งเสริมการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญในสถานศึกษาสังกัดอาชีวศึกษาจังหวัดนครนายก. [วิทยานิพนธ์ ศ.ม. (สาขาวิชาการบริหารการศึกษา]. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี. ปทุมธานี.
สำนักงานปฏิรูปการศึกษา. (2545). แนวทางการบริหารและการจัดการศึกษาในเขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 2 ) กรุงเทพฯ : สำนักงานปฏิรูปการศึกษา
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). สภาพการจัดนิเวศการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับบริบทประเทศไทย. กระทรวงศึกษาธิการ. กรุงเทพฯ : บริษัท เอส.บี.เค. การพิมพ์ จำกัด.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2566). รายงานการศึกษาการพัฒนารูปแบบการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการพัฒนาศักยภาพของคนไทย4.0.กระทรวงศึกษาธิการ. กรุงเทพฯ : บริษัท เอส.บี.เค. การพิมพ์ จำกัด.
Eudy, R. (2018, July 18). What is a learning ecosystem? And how does it support corporate strategy? [Web blog post]. Retrieved from https://www.ej4.com/blog/what-is-a-learning-ecosystem.
Dalto,J. (2019). How to Becoming a Learning Organization. Retrieved from : https://www.vectorsolutions.com/resources/blogs/how-to-become-a-learning-organization.
Harrell, T.S. (2020). 3 Key Elements in Learning Ecosystems and Why L&D Professionals Should Care. Retrieved from : https://www.bizlibrary.com/blog/learning-methods/key-elements-in- learning-ecosystems.
