สุขภาวะของผู้สูงอายุในเทศบาลตำบลสำราญ อำเภอเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร
คำสำคัญ:
สุขภาวะ, ผู้สูงอายุ, การดูแลสุขภาพ, การสนับสนุนทางสังคมบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาระดับสุขภาวะของผู้สูงอายุในเทศบาลตำบลสำราญ อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร (2) ศึกษาปัจจัยส่วนบุคคล การดูแลสุขภาพ และการสนับสนุนทางสังคมของผู้สูงอายุ (3) เปรียบเทียบสุขภาวะตามปัจจัยส่วนบุคคล และ (4) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการดูแลสุขภาพและการสนับสนุนทางสังคมกับสุขภาวะ กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุตอนต้น อายุ 60–69 ปี จำนวน 255 คน เครื่องมือคือแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา t-test, ANOVA, การเปรียบเทียบรายคู่แบบ Scheffé และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ .05
ผลการวิจัยพบว่า การดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุอยู่ในระดับมาก (เฉลี่ย 4.08) โดยเฉพาะด้านการออกกำลังกาย (เฉลี่ย 4.24) รองลงมาคือการรับประทานอาหาร (4.14) การป้องกันอุบัติเหตุ (4.03) และการพักผ่อน (3.88) การสนับสนุนทางสังคมในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (3.91) โดยครอบครัวเป็นแหล่งสนับสนุนสำคัญที่สุด (4.19) สุขภาวะโดยรวมของผู้สูงอายุอยู่ในระดับมาก (3.82) โดยเฉพาะด้านร่างกาย (4.05) ด้านจิตวิญญาณ และด้านปัญญาและการรู้คิด (3.92) ปัจจัยด้านสถานภาพสมรส อาชีพ และจำนวนสมาชิกในครอบครัวมีความแตกต่างของระดับสุขภาวะอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนปัจจัยเพศ อายุ รายได้ โรคประจำตัว และการอยู่อาศัยไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ การดูแลสุขภาพและการสนับสนุนทางสังคมมีความสัมพันธ์กับสุขภาวะของผู้สูงอายุอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 และ .05 ตามลำดับ
เอกสารอ้างอิง
กรมประชาสงเคราะห์ กระทรวงมหาดไทย. (2530). ปัญหาและความต้องการของผู้สูงอายุในชุมชนดินแดง. กรุงเทพฯ: กองสวัสดิการสงเคราะห์ กระทรวงมหาดไทย.
กรมประชาสงเคราะห์ กระทรวงมหาดไทย. (2532). รายงานประจำปี 2532. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สหมิตรอ๊อฟเซ็ท.
กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2548). พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พุทธศักราช 2546. กรุงเทพฯ: เจ.เอส. การพิมพ์.
กระทรวงสาธารณสุข. (2566). ไร้รอยต่อผู้สูงอายุ จ.ยโสธร รอบ 1 ปี 66. สืบค้นจาก https://shorturl.asia/FOGCQ
กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม สำนักงานเทศบาลตำบลสำราญ. (2566). ข้อมูลทั่วไป. สืบค้นจาก https://www.samran.go.th/?page_id=28
จุฬาภรณ์ รุ่งพิสุทธิพงษ์. (2554). โภชนาการสำหรับผู้สูงอายุ. Ramathibodi Medical Journal, 11(3), 202–206.
จุฬาภรณ์ โสตะ. (2546). กลยุทธ์การพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
เดชรัต สุขกำเนิด, วิชัย เอกพลากร, & ปัตพงษ์ เกษสมบูรณ์. (2545). การประเมินผลกระทบทางสุขภาพเพื่อการสร้างนโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพ: แนวคิด แนวทาง และแนว ปฏิบัติ. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.
บรรลุ ศิริพานิช. (2538). คู่มือผู้สูงอายุฉบับสมบูรณ์ (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: หมอมวลชน.
__________. (2542). ผู้สูงอายุไทย: ผู้สูงอายุเป็นทรัพยากรของสังคม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์หมอชาวบ้าน.
__________. (2548). คู่มือผู้สูงอายุฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์หมอชาวบ้าน.สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2560). รายงานประจำปี 2560. สืบค้นจาก https://www.thaihealth.or.th/?p=137236
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2562). การคาดประมาณประชากรของประเทศไทย พ.ศ. 2553-2583 (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. (2552). พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550. กรุงเทพฯ: บริษัท วิกิ จำกัด.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.
รัชฎา ฟองธนกิจ. (2559). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้สูงอายุโดยชุมชน. การประชุมวิชาการระดับชาติ ด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 1(1), 2222–2233.
House, J. S. (1981). Work, stress and social support. MA: Addison-Wesley.
Kahn, R. L. (1979). Aging and social support. In M. W. Riley (Ed.), Aging from birth to death: Interdisciplinary perspective. Colorado: Westview Press.
Lakey, B., & Cohen, S. (2000). Social support theory and measurement. In S. Cohen, L. Underwood, & B. Gottlieb (Eds.), Measuring and intervening in social support. New York: Oxford University Press.
Myers, J. E., Sweeney, T. J., & Witmer, J. M. (2000). The wheel of wellness counseling for wellness: A holistic model for treatment planning. Journal of Counseling & Development, 78(3), 251–266.
Orem, D. E. (1985). Nursing: Concepts of practice (3rd ed.). New York: McGraw– Hill.
Pender, N. J. (1987). Health promotion in nursing practice (7th ed.). New York: Appleton & Lange.
Sherbourne, C. D., & Stewart, A. L. (1991). The MOS social support survey. Social Science & Medicine, 32(6), 705–714.
