การสื่ออารมณ์โศกในการแสดงละครพันทางเรื่องพระลอ

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิทยานิพนธ์เรื่องโศการสในละครพันทางเรื่องพระลอ      เป็นวิจัยเชิงคุณภาพมีวัตถุประสงค์ 2 ข้อ ดังนี้ 1. ศึกษาความสำคัญของโศการสที่มีต่อการสร้างความสะเทือนอารมณ์ในการแสดงละครพันทางเรื่องพระลอ 2. วิเคราะห์องค์ประกอบ           และกระบวนท่ารำที่สื่อโศการสในการแสดงละครพันทางเรื่องพระลอ ตอน พระลอลาแม่ ดำเนินการวิจัยจากการศึกษาข้อมูลจากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการสัมภาษณ์ กลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ ทั้งลงภาคสนามเพื่อต่อกระบวนท่ารำกับศิลปินผู้ได้รับถ่ายทอดบทบาทพระลอและพระนางบุญเหลือตามรูปแบบของกรมศิลปากร โดยนำหลักการของทฤษฎีรสในวรรณคดีสันสกฤตของภรตมุณีมาวิเคราะห์รสในแง่ของการสื่ออารมณ์กับนาฏกรรมไทย ผลการวิจัยพบว่า 1.ความสำคัญของโศการสต่อการสร้างความสะเทือนอารมณ์ในการแสดงละครพันทางเรื่องพระลอ ตอน พระลอลาแม่ มีเนื้อหาเกี่ยวกับการลาจากบุคคุลอันเป็นที่รัก     มีบทร้อง และกระบวนท่ารำคู่ที่สื่ออารมณ์โศกเศร้าได้อย่างสะเทือนใจ จากการศึกษาพบการโศกเศร้าแบบรำพึงรำพัน การโศกเศร้าแบบคร่ำครวญหา การโศกเศร้าที่จากบุคคลอันเป็นที่รัก การโศกเศร้าที่ต้องจากบ้านเมืองและไพร่พล และการโศกเศร้าแบบแทบสิ้นใจ 2. วิเคราะห์องค์ประกอบและกระบวนท่ารำที่สื่อโศการสในการแสดงละครพันทางเรื่องพระลอ              ตอน พระลอลาแม่ พบว่าองค์ประกอบที่เสริมให้การแสดงสมบูรณ์มากขึ้น คือ บทละคร เวที ฉากแสงสี ผู้แสดง ดนตรีและเพลงร้อง การแต่งกาย กระบวนท่ารำ