บทบาทของประชาชนในการจัดทำแผนชุมชน กรณีศึกษา บ้านบาก ตำบลบ้านบาก อำเภอศรีสมเด็จ จังหวัดร้อยเอ็ด
คำสำคัญ:
บทบาท, ประชาชน, แผนชุมชนบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาบทบาทของประชาชนในการจัดทำแผนชุมชน และ 2) เพื่อศึกษาแนวทางพัฒนาการจัดทำแผนชุมชนให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ พื้นที่บ้านบาก ตำบลบ้านบาก อำเภอศรีสมเด็จ จังหวัดร้อยเอ็ด โดยมีกลุ่มผู้ให้ข้อมูล 6 กลุ่ม คือ 1) ผู้ใหญ่บ้าน 2) ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน 3) คณะกรรมการหมู่บ้าน 4) ประชาชน 5) ปราชญ์ชาวบ้าน และ 6) เจ้าหน้าที่รัฐ จำนวน 18 คน ใช้วิธีคัดเลือกแบบเจาะจง มีเครื่องมือใช้ในการวิจัยคือแบบการสัมภาษณ์เชิงลึกแล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสาร วรรณกรรม และ แบบสัมภาษณ์ มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยประเด็นบทบาทของประชาชนในการจัดทำแผนชุมชนบ้านบาก พบว่า มีระบบ การบริหารงานที่ดีตั้งแต่ขั้นตอนเตรียมความพร้อมชุมชน ขั้นตอนดำเนินการจัดเวทีประชาคมแผนชุมชน ขั้นตอนเวทีวิเคราะห์ข้อมูลชุมชน และ ขั้นตอนการติดตามผล ประชาชนมีบทบาทที่จะสะท้อนปัญหาหรือความต้องการของตนเอง มีการร่วมคิด ร่วมเสนอความคิดเห็น ร่วมกันวิเคราะห์การจัดทำแผนชุมชน และติดตามประเมินผลงานร่วมกัน จึงทำให้การจัดทำแผนชุมชนมีประสิทธิภาพ และประเด็นแนวทางพัฒนาการจัดทำแผนชุมชนบ้านบาก พบว่า ขั้นตอนเตรียมความพร้อมชุมชน ขั้นตอนดำเนินการจัดเวทีประชาคมแผนชุมชน ขั้นตอนเวทีวิเคราะห์ข้อมูลชุมชน และ ขั้นตอนการติดตามผล ผู้นำหรือเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานภาครัฐควรเชิญวิทยากรมาบรรยายเพื่อเพิ่มองค์ความรู้ความเข้าใจให้ประชาชน และการจัดทำแผนพัฒนาจะต้องมีความชัดเจน มีความเป็นเหตุเป็นผลสอดคล้องเชื่อมโยงกัน เพื่อให้ตอบสนองต่อความต้องการของประชาชนจริงๆ
เอกสารอ้างอิง
กรมการพัฒนาชุมชน. (2550). คู่มือการปฏิบัติงานการจัดทาแผนพัฒนาเทศบาล. กรุงเทพมหานคร: อาสา
รักษาดินแดน.
ธนพร คล้ายกัน. (2541). บทบาทคณะกรรมการพัฒนาสตรีตำบลกับการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมชุมชน.
สระบุรี: ศูนย์ช่วยเหลือทางวิชาการพัฒนาชุมชน เขตที่ 1.
ธนาบดี ธูปเทียนรัตน์. (2547). การศึกษาบทบาทผู้บริหารที่พึงประสงค์และบทบาทที่ปฏิบัติจริงตามการ
รับรู้ของพนักงานท่าเรือแหลมฉบัง จังหวัดชลบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตร
มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].
บุญตา ไล้เลิศ. (2550). บทบาทของผู้บริหารในการพัฒนาหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงาน
เขตพื้นที่การศึกษาเพชรบุรี เขต 3 [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี].
วิเชียร พลสยม. (2547). กระบวนการจัดทำแผนแม่บทชุมชนเพื่อเอาชนะความยากจนอย่างยั่งยืน ศึกษาเฉพาะ กรณี ตำบลเสียว กิ่งอำเภอโพธิ์ศรีสุวรรณ จังหวัดศรีสะเกษ [วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์].
สมศักดิ์ ศรีสันติสุข. (2537). สังคมวิทยา : หลักการศึกษาวิเคราะห์ และ ปฏิบัติงานชุมชน. ภาควิชาสังคม
วิทยาและมานุษยวิทยา คณะมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น
เสรี พงศ์พิศ. (2550). เศรษฐกิจพอเพียง เกิดได้ ถ้าใจปรารถนา. กรุงเทพมหานคร: เจริญวิทย์การพิมพ์.
สุดารัตน์ อาษาไชย. (2551). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาเทศบาลตำบลหนองสอ
อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์ [สารนิพนธ์ปริญญาศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหา
มกุฎราชวิทยาลัย].
สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2544). แผนแม่บทชุมชน. กรุงเทพมหานคร.
อยุธ ขำหาญ. (2544). การมีส่วนร่วมของเกษตรกรลูกค้า ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตรต่อ
การจัดทำแผนแม่บทชุมชน ศึกษาเฉพาะกรณี ตำบลเขาคราม อำเภอเมือง จังหวัดกระบี่. กรุงเทพมหานคร: สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.