บทบาทของประชาชนในการจัดทำแผนชุมชน กรณีศึกษา บ้านบาก ตำบลบ้านบาก อำเภอศรีสมเด็จ จังหวัดร้อยเอ็ด

ผู้แต่ง

  • วิจิตรา เกตุมาตร์
  • พงศ์สวัสดิ์ ราชจันทร์ -
  • เสกสรรค์ สนวา
  • ชัยวัฒน์ ป้อมพิทักษ์
  • ยุทธจักร ลำจวนจิตร์

คำสำคัญ:

บทบาท, ประชาชน, แผนชุมชน

บทคัดย่อ

   

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาบทบาทของประชาชนในการจัดทำแผนชุมชน และ 2) เพื่อศึกษาแนวทางพัฒนาการจัดทำแผนชุมชนให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ พื้นที่บ้านบาก ตำบลบ้านบาก อำเภอศรีสมเด็จ จังหวัดร้อยเอ็ด โดยมีกลุ่มผู้ให้ข้อมูล 6 กลุ่ม คือ 1) ผู้ใหญ่บ้าน 2) ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน 3) คณะกรรมการหมู่บ้าน 4) ประชาชน 5) ปราชญ์ชาวบ้าน และ 6) เจ้าหน้าที่รัฐ จำนวน 18 คน ใช้วิธีคัดเลือกแบบเจาะจง มีเครื่องมือใช้ในการวิจัยคือแบบการสัมภาษณ์เชิงลึกแล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสาร วรรณกรรม และ แบบสัมภาษณ์ มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา

ผลการวิจัยประเด็นบทบาทของประชาชนในการจัดทำแผนชุมชนบ้านบาก พบว่า มีระบบ                การบริหารงานที่ดีตั้งแต่ขั้นตอนเตรียมความพร้อมชุมชน ขั้นตอนดำเนินการจัดเวทีประชาคมแผนชุมชน ขั้นตอนเวทีวิเคราะห์ข้อมูลชุมชน และ ขั้นตอนการติดตามผล ประชาชนมีบทบาทที่จะสะท้อนปัญหาหรือความต้องการของตนเอง มีการร่วมคิด ร่วมเสนอความคิดเห็น ร่วมกันวิเคราะห์การจัดทำแผนชุมชน และติดตามประเมินผลงานร่วมกัน จึงทำให้การจัดทำแผนชุมชนมีประสิทธิภาพ และประเด็นแนวทางพัฒนาการจัดทำแผนชุมชนบ้านบาก พบว่า ขั้นตอนเตรียมความพร้อมชุมชน ขั้นตอนดำเนินการจัดเวทีประชาคมแผนชุมชน ขั้นตอนเวทีวิเคราะห์ข้อมูลชุมชน และ ขั้นตอนการติดตามผล ผู้นำหรือเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานภาครัฐควรเชิญวิทยากรมาบรรยายเพื่อเพิ่มองค์ความรู้ความเข้าใจให้ประชาชน และการจัดทำแผนพัฒนาจะต้องมีความชัดเจน มีความเป็นเหตุเป็นผลสอดคล้องเชื่อมโยงกัน เพื่อให้ตอบสนองต่อความต้องการของประชาชนจริงๆ

เอกสารอ้างอิง

กรมการพัฒนาชุมชน. (2550). คู่มือการปฏิบัติงานการจัดทาแผนพัฒนาเทศบาล. กรุงเทพมหานคร: อาสา

รักษาดินแดน.

ธนพร คล้ายกัน. (2541). บทบาทคณะกรรมการพัฒนาสตรีตำบลกับการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมชุมชน.

สระบุรี: ศูนย์ช่วยเหลือทางวิชาการพัฒนาชุมชน เขตที่ 1.

ธนาบดี ธูปเทียนรัตน์. (2547). การศึกษาบทบาทผู้บริหารที่พึงประสงค์และบทบาทที่ปฏิบัติจริงตามการ

รับรู้ของพนักงานท่าเรือแหลมฉบัง จังหวัดชลบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตร

มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].

บุญตา ไล้เลิศ. (2550). บทบาทของผู้บริหารในการพัฒนาหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงาน

เขตพื้นที่การศึกษาเพชรบุรี เขต 3 [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี].

วิเชียร พลสยม. (2547). กระบวนการจัดทำแผนแม่บทชุมชนเพื่อเอาชนะความยากจนอย่างยั่งยืน ศึกษาเฉพาะ กรณี ตำบลเสียว กิ่งอำเภอโพธิ์ศรีสุวรรณ จังหวัดศรีสะเกษ [วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์].

สมศักดิ์ ศรีสันติสุข. (2537). สังคมวิทยา : หลักการศึกษาวิเคราะห์ และ ปฏิบัติงานชุมชน. ภาควิชาสังคม

วิทยาและมานุษยวิทยา คณะมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น

เสรี พงศ์พิศ. (2550). เศรษฐกิจพอเพียง เกิดได้ ถ้าใจปรารถนา. กรุงเทพมหานคร: เจริญวิทย์การพิมพ์.

สุดารัตน์ อาษาไชย. (2551). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาเทศบาลตำบลหนองสอ

อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์ [สารนิพนธ์ปริญญาศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหา

มกุฎราชวิทยาลัย].

สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2544). แผนแม่บทชุมชน. กรุงเทพมหานคร.

อยุธ ขำหาญ. (2544). การมีส่วนร่วมของเกษตรกรลูกค้า ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตรต่อ

การจัดทำแผนแม่บทชุมชน ศึกษาเฉพาะกรณี ตำบลเขาคราม อำเภอเมือง จังหวัดกระบี่. กรุงเทพมหานคร: สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

30-06-2026

รูปแบบการอ้างอิง

เกตุมาตร์ ว. ., ราชจันทร์ พ., สนวา เ. ., ป้อมพิทักษ์ ช. . ., & ลำจวนจิตร์ ย. . (2026). บทบาทของประชาชนในการจัดทำแผนชุมชน กรณีศึกษา บ้านบาก ตำบลบ้านบาก อำเภอศรีสมเด็จ จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารเมธีวิจัย Savant Journal of Social Sciences, 3(3), 1–10. สืบค้น จาก https://so16.tci-thaijo.org/index.php/SJ_SS/article/view/4014

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย