กรอบแนวคิดการดำเนินธุรกิจที่มุ่งเน้นความยั่งยืนในการประเมินความเสี่ยง และโอกาสการลงทุน: มุมมองนักลงทุนสากลและตลาดทุนไทย
คำสำคัญ:
การลงทุนอย่างยั่งยืน, การประเมินความเสี่ยง, การเปิดเผยข้อมูลเพื่อความยั่งยืนบทคัดย่อ
แม้ว่าวรรณกรรม ESG ในตลาดพัฒนาแล้วจะยืนยันความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่าง ESG Performance กับมูลค่าองค์กรอย่างต่อเนื่อง แต่ตลาดเกิดใหม่โดยเฉพาะประเทศไทยยังขาดกรอบการวิเคราะห์ที่บูรณาการมิติทฤษฎี เชิงประจักษ์ และนโยบายไว้ด้วยกัน บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนาและนำเสนอกรอบแนวคิด ESG Integration Maturity Framework สำหรับอธิบายการบูรณาการ ESG ในตลาดเกิดใหม่ โดยใช้การสังเคราะห์วรรณกรรมและการวิเคราะห์บริบทตลาดทุนไทยเป็นฐานสนับสนุน ระเบียบวิธีวิจัยใช้การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบตามแนวทาง PRISMA จากฐานข้อมูล Scopus, Web of Science และ ScienceDirect ช่วง ค.ศ. 2020–2025 โดยกรอบทฤษฎี ได้แก่ Stakeholder Theory, RBV, Signaling Theory และ Institutional Theory
ผลการสังเคราะห์พบว่า ESG Disclosure ช่วยลดต้นทุนเงินทุนผ่านกลไกลดความไม่สมมาตรของสารสนเทศ แต่ผลตอบแทนส่วนเกินหายไปหลังปรับความเสี่ยง ชี้ว่า ESG อาจสะท้อนปัจจัยคุณภาพมากกว่าค่าความเสี่ยงอิสระ นอกจากนี้ ค่าสหสัมพันธ์คะแนน ESG ระหว่างผู้ประเมิน 6 รายเฉลี่ยเพียง 0.54 ก่อให้เกิดความสับสนเชิงรวม ที่ขัดขวางการกำหนดราคาความเสี่ยงอย่างมีประสิทธิภาพ สำหรับประเทศไทย SET ESG Ratings ปี 2568 มีบริษัทผ่านเกณฑ์ 265 บริษัท คิดเป็นร้อยละ 70 ของมูลค่าตลาด แต่ระบบการรับรองข้อมูลยังต่ำกว่ามาตรฐาน IAASB/ISAE 3000 ซึ่งจำกัดการดึงดูดเงินทุน ESG จากต่างประเทศ บทความนี้นำเสนอ ESG Integration Maturity Framework บนฐานทฤษฎี Institutional Theory, RBV และ Systems Thinking ในฐานะทั้งเครื่องมือประเมินระดับองค์กรสำหรับตลาดเกิดใหม่
เอกสารอ้างอิง
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2566). ส่องภาพรวมนโยบาย ESG ผลกระทบต่อภาคธุรกิจและการลงทุน. ธนาคารแห่งประเทศไทย. https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/articles-and-publications/bot-magazine-issues/256601135GlobalTrend_ESG.html
Adomako, S., & Nguyen, N. P. (2024). Stakeholder engagement and ESG performance: Evidence from emerging markets. Journal of Business Ethics, 189(2), 341–358. doi:10.1007/s10551-023-05388-4
Arayssi, M., Jizi, M., & Nehme, R. (2025a). Environment, social, and governance disclosures and firm performance: A critical review and future agenda. Journal of the Knowledge Economy. doi:10.1007/s13132-025-02769-8
Arayssi, M., Jizi, M., & Tabaja, H. H. (2025b). ESG disclosure and firm value: Signaling theory perspectives. Sustainability Accounting, Management and Policy Journal, 16(1), 88–112. doi:10.1108/SAMPJ-10-2023-0532
ASEAN Exchanges. (2026). 265 listed firms achieve SET ESG ratings as Thai bourse prepares for FTSE Russell ESG transition in 2026. Retrieved from https://www.aseanexchanges.org/content/265-listed-firms-achieve-set-esg-ratings-as-thai-bourse-prepares-for-ftse-russell-esg-transition-in-2026/
ASEAN Taxonomy Board. (2025). ASEAN taxonomy for sustainable finance version 4. Retrieved from https://asean.org/book/asean-taxonomy-for-sustainable-finance-4/
Auer, B. R., & Schuhmacher, F. (2016). Do socially (ir)responsible investments pay? New evidence from international ESG data. The Quarterly Review of Economics and Finance, 59, 51–62. doi:10.1016/j.qref.2015.07.002
Bank of Thailand. (2025). Thailand taxonomy: A reference tool for sustainable finance. Retrieved from https://www.bot.or.th/en/financial-innovation/sustainable-finance/green/Thailand-Taxonomy.html
Barney, J. B. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. doi:10.1177/014920639101700108
Battilana, J., Leca, B., & Boxenbaum, E. (2009). How actors change institutions: Towards a theory of institutional entrepreneurship. Academy of Management Annals, 3(1), 65–107. doi:10.5465/19416520903053598
Bauer, R., Koedijk, K., & Otten, R. (2005). International evidence on ethical mutual fund performance and investment style. Journal of Banking & Finance, 29(7), 1751–1767. doi:10.1016/j.jbankfin.2004.06.035
BDO Thailand. (2025). Flash news: SEC Thailand updates sustainability disclosure principles aligned with ISSB. Retrieved from https://www.bdo.global/en-gb/insights/sustainability/sec-thailand-updates-sustainability-disclosure-principles
Berg, F., Kölbel, J. F., & Rigobon, R. (2022). Aggregate confusion: The divergence of ESG ratings. Review of Finance, 26(6), 1315–1344. doi:10.1093/rof/rfac033
Bruno, G., Esakia, M., & Goltz, F. (2021). Honey, I shrunk the ESG alpha: Risk-adjusting ESG portfolio returns. Journal of Impact and ESG Investing, 1(1), 7–22. doi:10.3905/jesg.2020.1.1.007
CDP. (2025). CDP 2025 disclosure overview. Retrieved from https://www.cdp.net
Cornell, B., & Damodaran, A. (2020). Valuing ESG: Doing good or sounding good? Retrieved from https://ssrn.com/abstract=3557432
da Cunha, Í. G. F., Policarpo, R. V. S., de Oliveira, P. C. S., Abdala, E. C., & do Nascimento Rebelatto, D. A. (2025). A systematic review of ESG indicators and corporate performance. Future Business Journal, 11(1), 1–25. doi:10.1186/s43093-025-00539-1
Daniel, K., & Titman, S. (1997). Evidence on the characteristics of cross sectional variation in stock returns. The Journal of Finance, 52(1), 1–33. doi:10.1111/j.1540-6261.1997.tb03806.x
Duque-Grisales, E., & Aguilera-Caracuel, J. (2021). ESG scores and financial performance of multilatinas. Journal of Business Ethics, 168(2), 315–334. doi:10.1007/s10551-019-04177-w
Elkington, J. (1997). The triple bottom line. In M. V. Russo (Ed.), Environmental management: Readings and cases (pp. 49–66). Thousand Oaks, CA: Sage.
Freeman, R. E. (1984). Strategic management: A stakeholder approach. Boston, MA: Pitman.
Friedman, M. (1970, September 13). The social responsibility of business is to increase its profits. The New York Times Magazine. Retrieved from https://www.nytimes.com
Grossman, S. J., & Stiglitz, J. E. (1980). On the impossibility of informationally efficient markets. American Economic Review, 70(3), 393–408. Retrieved from https://www.jstor.org/stable/1805228
Hartzmark, S. M., & Sussman, A. B. (2019). Do investors value sustainability? Journal of Finance, 74(6), 2789–2837. doi:10.1111/jofi.12841
Henriksson, R., Livnat, J., Pfeifer, P., & Stumpp, M. (2019). Integrating ESG in portfolio construction. The Journal of Portfolio Management, 45(4), 67–81. doi:10.3905/jpm.2019.45.4.067
Jensen, M. C. (2002). Value maximization, stakeholder theory, and the corporate objective function. Business Ethics Quarterly, 12(2), 235–256. doi:10.2307/3857812
Marquis, C., Toffel, M. W., & Zhou, Y. (2016). Scrutiny, norms, and selective disclosure. Organization Science, 27(2), 483–504. doi:10.1287/orsc.2015.1039
Pedersen, L. H., Fitzgibbons, S., & Pomorski, L. (2021). Responsible investing: The ESG-efficient frontier. Journal of Financial Economics, 142(2), 572–597. doi:10.1016/j.jfineco.2020.11.001
Simnett, R., Vanstraelen, A., & Chua, W. F. (2009). Assurance on sustainability reports. The Accounting Review, 84(3), 937–967. doi:10.2308/accr.2009.84.3.937
Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. New York, NY: Doubleday.
Srnicek, N. (2017). Platform capitalism. Cambridge, UK: Polity Press.
Thaler, R. H., & Sunstein, C. R. (2008). Nudge: Improving decisions about health, wealth, and happiness. New Haven, CT: Yale University Press.
