นโยบายการคลังกับการแก้ไขปัญหาหนี้ครัวเรือน
คำสำคัญ:
นโยบายการคลัง, หนี้ครัวเรือนบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอสถานการณ์หนี้ครัวเรือนในประเทศไทย นำเสนอนโยบายการคลังกับการแก้ไขปัญหาหนี้ครัวเรือน และมาตรการแก้ไขหนี้ครัวเรือนในระบบของรัฐบาล ผลการวิเคราะห์ พบว่า สถานการณ์หนี้ครัวเรือนของประเทศไทยทวีความรุนแรง โดยเฉพาะในกลุ่มรายได้น้อยและปานกลาง มีสาเหตุหลักมาจากปัจจัยทางเศรษฐกิจ เช่น รายได้ไม่เพียงพอกับค่าครองชีพ และความไม่มั่นคงในอาชีพ อีกทั้งยังมีปัจจัยทางสังคมและพฤติกรรม เช่น ค่านิยมบริโภคนิยม การเข้าถึงสินเชื่อง่าย และการขาดวินัยทางการเงิน ส่งผลให้ประชาชนจำนวนมากตกอยู่ในวงจรหนี้สินเรื้อรังอย่างต่อเนื่อง ประกอบกับการดำเนินนโยบายการคลังที่มุ่งเน้นสวัสดิการของประชาชนส่งผลเสียต่อการฟื้นตัวของเศรษฐกิจในระยะยาว เช่น ทำให้ประชาชนเพิ่มการบริโภคและลดการออม ทำให้เกิดช่องว่างระหว่างการออมและการลงทุนในระดับมหภาคเพิ่มมากขึ้น รวมถึงประชาชนขาดวินัยทางการใช้จ่ายอันนำไปสู่การมีภาระหนี้สินที่มากขึ้น ดังนั้นการแกไขปญหาหนี้ครัวเรือนจึงเป็นประเด็นสำคัญที่รัฐบาลไม่ควรมองข้ามทั้งในเชิงของการแกไขปญหาการเข้าถึงแหล่งเงินทุน การลดอัตราดอกเบี้ยเงินกู และการส่งเสริมวินัยทางการเงินของประชาชน
เอกสารอ้างอิง
กรมประชาสัมพันธ์. (2567). ผลงานรัฐบาล เปิดประชาชนแก้หนี้ร่วมโครงการ “คุณสู้ เราช่วย” 5 ขั้นตอนลงทะเบียน ฟื้นฟูคุณภาพชีวิต. สืบค้นเมื่อ 12 ตุลาคม 2568, เข้าถึงได้จาก https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/33/iid/348119
กองเงิน สุทธิพิทักษ์. (ม.ป.ป.). เอกสารวิชาการหรือกฎหมายที่เกี่ยวข้องเพื่อเตรียมความพร้อมสนับสนุนการดำเนินงานของคณะกรรมาธิการ เรื่อง นโยบายการคลังและงบประมาณ. กลุ่มงานคณะกรรมาธิการติดตามการบริหารงบประมาณ สำนักกรรมาธิการ 1 สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
จิรารัตน ไชยสาลี. (2566). ปัจจัยที่มีอิทธิพลตอการกอใหเกิดภาระหนี้สินของประชาชนในอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา. สารนิพนธ์หลักสูตรปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2567). สถานการณ์หนี้ครัวเรือนไทย. สืบค้นเมื่อ 12 ตุลาคม 2568, เข้าถึงได้จาก https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/articles-and-publications/bot-magazine/Phrasiam-67-2/2567-info-debt-situation.html
ธราภูมิ ดวงนิล, นิภาพรรณ เจนสันติกุล และรักพงษ์ แสนศรี. (2568). การใช้นโยบายการคลังเพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและสังคม: ภาพสะท้อนหลังจากวิกฤต ต้มยำกุ้งและโควิด 19. วารสารเมธีวิจัย. 2(3), 118-128.
ธิดารัตน์ สืบญาติ. (2568). การบริหารการคลังและงบประมาณ. นครปฐม: มหาวิทยาลัย ราชภัฏนครปฐม.
ปทมา กลาณรงค์. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพลตอการกอหนี้ครัวเรือนจากบัตรเครดิตของคนวัยทำงานในเขตสาทร กรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์สาขาการบัญชี คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
มาริสา สกุลวัฒนา. (2564). การศึกษาปัจจัยที่มีผลตอการกอหนี้ กรณีศึกษาของกลุ่มพนักงานวัยเริ่มทำงานของบริษัทเอกชน. สารนิพนธ์หลักสูตรศิลปศาสตร มหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการทางสังคม มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ฤทธิชัย กิจเจริญทรัพย์. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างอัตราดอกเบี้ยนโยบายกับหนี้ครัวเรือน. สืบค้นเมื่อ 12 ตุลาคม 2568, เข้าถึงได้จาก https://setthasarn.econ.tu.ac.th/blog/detail/696
สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทยเพื่อการเรียนรู้และเตือนภัย ภาคเหนือ. (2567). ครม. ไฟเขียวมาตรการแก้หนี้บ้าน รถยนต์ SMEs. สืบค้นเมื่อ 9 กรกฎาคม 2568, เข้าถึงได้จากhttps://edulampang.prd.go.th/th/content/category/detail/id/57/iid/347309
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2567). ภาวะเศรษฐกิจไทยใน ไตรมาสที่สามของปี 2567 และแนวโน้มปี 2567-2568. สืบค้นเมื่อ 9 กรกฎาคม 2568, เข้าถึงได้จาก https://www.nesdc.go.th/ewt_dl_link.php?nid=15870
สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า กระทรงพาณิชย์. (2567). สถานการณ์หนี้ครัวเรือนและหนี้ภาคธุรกิจของไทยและผลกระทบต่อขีดความสามารถทางการแข่งขันของเศรษฐกิจ. สืบค้นเมื่อ 27 ตุลาคม 2568, เข้าถึงได้จาก https://uat.tpso.go.th/document/2405-0000000017
อธิพันธ์ วรรณสุริยะ. (2566). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการก่อหนี้ของครัวเรือนไทย. วารสารเศรษฐศาสตร์และบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยทักษิณ. 16(4), 139-158.
อธิภัทร มุทิตาเจริญ. (2567). นโยบายสาธารณะกับหนี้ภาครัฐ : ปัญหาการ “มองสั้น” ของรัฐไทย การมองสั้นเชิงนโยบายเป็นอุปสรรคของการพัฒนา ถึงเวลาสร้างกลไกที่ผลักดันให้นักการเมืองมีวิสัยทัศน์ระยะยาว เพื่ออนาคตที่ยั่งยืนของไทย. สืบค้นเมื่อ 18 ตุลาคม 2568, เข้าถึงได้จาก https://www.pier.or.th/abridged/2024/11/
Thai PBS. (2568). หนี้ครัวเรือนไทยสูงสุดรอบ 4 ปี เฉลี่ยบ้านละ 7.4 แสนบาท. สืบค้นเมื่อ 9 ตุลาคม 2568, เข้าถึงได้จาก https://www.thaipbs.or.th/news/content/356924