Guidelines for enhancing the quality of life of older adults in poor households in Hua Pluak Subdistrict, Sao Hai District, Saraburi Province
Keywords:
Quality of Life of Older Adults, Poor Households, Saraburi ProvinceAbstract
This study aimed to examine 1) investigate the quality of life of older adults living in poor households in Hua Pluak Subdistrict, Sao Hai District, Saraburi Province; and 2) propose guidelines for improving their quality of life. The study employed a mixed-methods research design. The quantitative phase included a population of 284 older persons aged 60 years and over who resided in poor households in Hua Pluak Subdistrict and were identified through the Thai People Map and Analytics Platform (TPMAP) in 2022 or were recipients of the State Welfare Card in 2022. The qualitative phase involved 16 key informants. The findings revealed that
1) Overall, quality of life of older adults living in poor households was at a high level. Among the four dimensions, the environmental dimension had the highest mean score, followed by psychological well-being, social relationships, and physical health, respectively.
2) The guidelines for improving the quality of life of older adults comprised four dimensions. In terms of physical health, access to healthcare services should be enhanced, and home environments should be improved to ensure safety. Regarding psychological well-being, activities promoting morale, community participation, and mental health counseling should be encouraged. For social relationships, community-based care networks should be strengthened, and opportunities for participation in community activities and intergenerational knowledge sharing should be promoted. Concerning the environmental dimension, the living environment and public infrastructure should be improved to support older adults’ daily lives, together with the provision of appropriate spaces and recreational facilities.
References
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566). สถิติผู้สูงอายุของประเทศไทย พ.ศ. 2566. กรุงเทพฯ: ผู้แต่ง.
กรมสุขภาพจิต. (2563). คู่มือวัดคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกชุดย่อ ฉบับภาษาไทย (WHOQOL-BREF-THAI). กรุงเทพฯ: ผู้แต่ง.
กาญจนา สนอุทาน. (2563). คุณภาพชีวิตและความต้องการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุในเขตตำบลสงเปลือย อำเภอนามน จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 14(1), 33-39.
เกษม จันทร์แก้ว. (2557). สิ่งแวดล้อม เทคโนโลยี และชีวิต (พิมพ์ครั้งที่ 11). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
จารุวรรณ ศรีภักดี. (2565). การขับเคลื่อนมาตรการรองรับสังคมสูงวัยคนไทยอายุยืนของประเทศไทยไปสู่การปฏิบัติอย่างมีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ: กลุ่มเทคโนโลยีสารสนเทศ กองยุทธศาสตร์และแผนงาน.
จุฑามาศ คีรีแลง. (2565). แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตแรงงานต่างด้าวสัญชาติกัมพูชาในเครือของสถานประกอบการแห่งหนึ่งเขตพื้นที่เกาะเสม็ด จังหวัดระยอง. งานนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยบูรพา.
ทรัพย์สิน พันธ์ศรี. (2558). ทัศนะของบุคลากรท้องถิ่นต่อการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุ ตามมาตรา 11 พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ.2546: กรณีศึกษาจังหวัดบึงกาฬ. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ทวีมนัย อุดชาชน. (2566). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลขามเรียง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
ธิติมา หมั่นเรียน. (2564). ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลห้วยโพธิ์ อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
พรทิวา ดาทอง. (2560). การศึกษาคุณภาพชีวิตของคนพิการในเขตอำเภอห้วยแถลงจังหวัดนครราชสีมา. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.
พระใบฎีกาสิทธิพงษ์ รตนโชโต (คงสม). (2566). แนวทางการส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของชมรมผู้สูงอายุในเขตเทศบาลนครตรัง จังหวัดตรัง. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาอุทัย กตคุโณ (ประดิษฐ์ศร). (2565). การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุโดยใช้หลักวิถีพุทธ ในเขตเทศบาลเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี. การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พัชราภรณ์ พัฒนะ. (2560). คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่เข้าโรงเรียนผู้สูงอายุจังหวัดสระบุรี. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พัทยา สายหู. (2556). กลไกของสังคม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิชญวดี ภูแชมษีเรืองกานต์. (2561). แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุชุมชนหนองคู อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
พิเชษฐ์ กุศลศิลป. (2558). คุณภาพชีวิตในการทำงานของนายทหารชั้นประทวน: กรณีศึกษากรมยุทธโยธาทหารบก. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยบูรพา.
ภาวิน ทองไชย. (2556). สุขภาพจิตและการดูแลตนเองของผู้สูงอายุในชมรมผู้สูงอายุ เขตคลองสาน กรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย.
รสธันย์ อินทร์ปรุง. (2565). การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุขององค์การบริหารส่วนตำบลบางจาก อำเภอเมืองเพชรบุรี จังหวัดเพชรบุรี. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยนานาชาติแสตมฟอร์ด.
ราชกิจจานุเบกษา. (2560ก). พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2560. เล่ม 134 ตอนที่ 131 ก.
ราชกิจจานุเบกษา. (2560ข, 6 เมษายน). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก. หน้าที่ 1–90.
ฤทธิชัย ชาแสน. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตพื้นที่อำเภอพรรณานิคม จังหวัดสกลนคร. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ศศิพัฒน์ ยอดเพชร, และคณะ. (2555). ลักษณะการดำเนินงานและกิจการของชมรมผู้สูงอายุ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์เจ.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2556). คุณภาพชีวิตของคนไทย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ธรรมดาเพลส จำกัด.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2554). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550. กรุงเทพฯ: สำนักการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). ข้อมูลผู้สูงอายุต่ำกว่ามาตราฐาน (TPMAP) ปี พ.ศ. 2565 ตำบลหัวปลวก อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี. กรุงเทพฯ: ผู้แต่ง.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2567). ระบบการบริหารจัดการข้อมูลการพัฒนาคนแบบชี้เป้า (Thai People Map and Analytics Platform: TPMAP). กรุงเทพฯ: ผู้แต่ง.
สุกัญญา วชิรเพชรปราณี. (2553). บทบาทผู้สูงอายุที่อยู่กับครอบครัวอย่างมีสุขในชุมชนกึ่งเมือง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล, 16(1), 54 - 56.
สุวิมล ห้วงเกษม. (2565). การมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุในการจัดการศึกษาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิต กรณีศึกษาโรงเรียนผู้สูงอายุ จังหวัดระยอง. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏราไพพรรณี.
โสภาพรรณ รัตนัย. (2558). คู่มือการดูแลผู้สูงอายุ. กรุงเทพฯ: แสงดาว.
องค์การบริหารส่วนจังหวัดสระบุรี. (2564). แผนพัฒนาจังหวัดสระบุรี พ.ศ. 2566–2570. สระบุรี: ผู้แต่ง.
WHOQOL Group. (1996). WHOQOL-BREF: Introduction, administration, scoring and generic version of the assessment. World Health Organization.
Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology, 140, 1–55.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
Categories
License
Copyright (c) 2026 จิตเรศ พรหมนรา, วาสิตา เกิดผล ประสพศักดิ์, มยุรี รัตนเสริมพงศ์

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.