แนวทางการบริหารจัดการพื้นที่สาธารณะอย่างยั่งยืนขององค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่

ผู้แต่ง

  • ฤทธิ์ชัย ปาลี นักศึกษาหลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • รวีวรรณ แพทย์สมาน คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

การบริหารจัดการ, พื้นที่สาธารณะ, เมืองและชุมชนที่ยั่งยืน, สวนองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความสอดคล้องของการบริหารจัดการสวนองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่กับแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืนในเป้าหมายเมืองและชุมชนที่ยั่งยืน โดยพิจารณาในมิติการเข้าถึงพื้นที่สีเขียวและพื้นที่สาธารณะที่ปลอดภัยและครอบคลุมโดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง เช่น เด็ก สตรี ผู้สูงอายุ ผู้พิการและ 2) เสนอแนวทางการบริหารจัดการสวนองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่อย่างยั่งยืน การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี เก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากประชาชนผู้ใช้บริการสวนองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 200 คน และข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้บริหาร จำนวน 4 คน และการสนทนากลุ่มเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน จำนวน 4 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา จากผลการศึกษาพบว่า การบริหารจัดการสวนองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่มีความสอดคล้องกับเป้าหมายเมืองและชุมชนที่ยั่งยืน โดยเฉพาะเป้าหมายการจัดให้มีพื้นที่สาธารณะและพื้นที่สีเขียวที่ปลอดภัย ครอบคลุม และประชาชนเข้าถึงได้อย่างเท่าเทียม ผลการประเมินตามกรอบ CIPP Model พบว่า ด้านบริบทมีความสอดคล้องกับนโยบายการพัฒนาเมืองและความต้องการของประชาชน ด้านปัจจัยนำเข้ามีการใช้ทรัพยากร บุคลากร งบประมาณ และภาคีเครือข่ายในการบริหารจัดการพื้นที่ ด้านกระบวนการมีการดำเนินงานด้านความสะอาด ความปลอดภัย ภูมิทัศน์ อาคารสถานที่ และการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน และด้านผลผลิตสะท้อนผ่านความพึงพอใจและการใช้ประโยชน์พื้นที่ของประชาชน โดยภาพรวมประชาชนมีความคิดเห็นต่อการบริหารจัดการพื้นที่สาธารณะอย่างยั่งยืนอยู่ในระดับมากที่สุด ค่าเฉลี่ย 4.44 ส่วนแนวทางการบริหารจัดการอย่างยั่งยืนควรประกอบด้วย 6 แนวทาง ได้แก่ การจัดทำแผนพัฒนาสวนระยะยาว การพัฒนาระบบความปลอดภัย การเพิ่มและปรับปรุงสิ่งอำนวยความสะดวก การจัดการความสะอาดและสิ่งแวดล้อม การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนและภาคีเครือข่าย และการกำหนดหลักเกณฑ์การใช้พื้นที่สวนอย่างชัดเจน เพื่อยกระดับสวนองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ให้เป็นพื้นที่สาธารณะที่ปลอดภัย เข้าถึงได้ เท่าเทียม และยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

จังหวัดเชียงใหม่. (2566). แผนพัฒนาจังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ. 2566-2570. เชียงใหม่: ผู้แต่ง.

จุฑาทิพย์ ปทุมมาศ. (2562). การจัดการสวนสาธารณะในเมือง: กรณีศึกษาสวนรมณีนาถ กรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์การผังเมืองมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

พลพินิจ พินิจชอบ. (2558). การจัดการสวนสาธารณะในเมือง: กรณีศึกษาอุทยานเบญจสิริ กรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์การผังเมืองมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

พลพริม วัฒนา. (2564). การศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการเข้าใช้บริการสวนสาธารณะของคนที่อาศัยในพื้นที่ศูนย์กลางทางเศรษฐกิจของกรุงเทพมหานคร. การค้นคว้าอิสระวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ราชกิจจานุเบกษา. (2540, 31 ตุลาคม). พระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด พ.ศ. 2540. ราชกิจจานุเบกษา, 114(62ก), 1-28.

สุรีรัตน์ จำปาเงิน. (2559). แนวทางการพัฒนาสวนสาธารณะที่เหมาะสม เพื่อส่งเสริมเมืองที่เป็นมิตรต่อผู้สูงอายุในกรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์สถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สำนักนายกรัฐมนตรี. (2561, 13 ตุลาคม). ประกาศ เรื่อง ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561-2580). ราชกิจจานุเบกษา, 135(82ก). 1-61.

Benedict, M. A., & McMahon, E. T. (2006). Green infrastructure: Linking landscapes and communities. New York: Island Press.

Cranz, G. (1982). The politics of park design: A history of urban parks in America. MA: MIT Press.

Stufflebeam, D. L., & Zhang, G. (2017). The CIPP evaluation model: How to evaluate for improvement and accountability. New York: Guilford Press.

United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. New York: Author.

World Health Organization. (2016). Urban green spaces and health: A review of evidence. Copenhagen, Denmark: WHO Regional Office for Europe.

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). New York: Harper & Row.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

01-10-2026

รูปแบบการอ้างอิง

ปาลี ฤ., & แพทย์สมาน ร. (2026). แนวทางการบริหารจัดการพื้นที่สาธารณะอย่างยั่งยืนขององค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่. วารสารรามคำแหง ฉบับรัฐประศาสนศาสตร์, 9(3), 203–216. สืบค้น จาก https://so16.tci-thaijo.org/index.php/RJPA/article/view/4225

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย

หมวดหมู่