มาตรฐานทางจริยธรรมในระบบราชการและการบริหารรัฐกิจ
คำสำคัญ:
มาตรฐานทางจริยธรรม, ระบบราชการ, การบริหารรัฐกิจ, ธรรมาภิบาล, พุทธธรรมบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิด หลักการ และความสำคัญของมาตรฐานทางจริยธรรมในระบบราชการและการบริหารรัฐกิจ ตลอดจนวิเคราะห์บทบาทของจริยธรรมในการส่งเสริมการบริหารภาครัฐที่มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และเป็นธรรม โดยอาศัยการศึกษาจากเอกสารทางวิชาการ กฎหมาย ระเบียบ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับจริยธรรมภาครัฐ ธรรมาภิบาล และการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี ผลการศึกษาพบว่า มาตรฐานทางจริยธรรมเป็นกลไกสำคัญในการกำกับพฤติกรรมของเจ้าหน้าที่รัฐและผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองให้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความซื่อสัตย์สุจริต มีความรับผิดชอบ ยึดมั่นในประโยชน์ส่วนรวม และเคารพหลักนิติธรรม อันเป็นรากฐานของการสร้างความเชื่อมั่นจากประชาชนต่อสถาบันภาครัฐ นอกจากนี้ การนำหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เช่น หลักสัปปุริสธรรม หลักพรหมวิหารธรรม และหลักทศพิธราชธรรม มาประยุกต์ใช้ร่วมกับมาตรฐานทางจริยธรรม สามารถช่วยพัฒนาคุณธรรมภายในของบุคลากรภาครัฐและเสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่มุ่งเน้นความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และการให้บริการประชาชนอย่างมีคุณภาพได้อย่างยั่งยืน ดังนั้น การส่งเสริมมาตรฐานทางจริยธรรมควบคู่กับการพัฒนาคุณธรรมเชิงพุทธจึงเป็นแนวทางสำคัญในการยกระดับประสิทธิภาพการบริหารรัฐกิจและเสริมสร้างธรรมาภิบาลในสังคมไทย
เอกสารอ้างอิง
ปุณณดา อิงคุลานนท์. (2568). จริยธรรมทางการเมืองตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. วารสารรามคำแหง ฉบับรัฐประศาสนศาสตร์, 8(3), 1–32.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). ธรรมนูญชีวิต: พุทธจริยธรรมเพื่อชีวิตที่ดีงาม. กรุงเทพฯ: พิมพ์สวย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธธรรม (ฉบับปรับขยาย). กรุงเทพฯ: สหธรรมิก.
พระราชบัญญัติมาตรฐานทางจริยธรรม พ.ศ. 2562. (2562). ราชกิจจานุเบกษา, 136(50 ก), 1–8.
ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561–2580. (2561). ราชกิจจานุเบกษา, 135(82 ก), 1–73.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (2560). ราชกิจจานุเบกษา, 134(40 ก), 1–90.
สมบัติ จันทรวงศ์ และชัยอนันต์ สมุทวณิช. (2523). ความคิดทางการเมืองและสังคมไทย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ. (2562). แนวทางการเสริมสร้างคุณธรรมและจริยธรรมในภาครัฐ. กรุงเทพฯ: ผู้แต่ง.
Beauchamp, T. L., & Bowie, N. E. (2004). Ethical theory and business (7th ed.). Hoboken, NJ: Pearson Education.
Committee on Standards in Public Life. (1995). First report of the Committee on Standards in Public Life. London: HMSO.
Cooper, T. L. (2012). The responsible administrator: An approach to ethics for the administrative role (6th ed.), San Francisco: Jossey-Bass.
Denhardt, J. V., & Denhardt, R. B. (2015). The new public service: Serving, not steering (4th ed.). New York: Routledge.
Ghere, R. K., & Frederickson, H. G. (Eds.). (2005). Ethics and public administration. New York: M. E. Sharpe.
Heywood, A. (2019). Politics (5th ed.). London: Red Globe Press.
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2017). Preventing policy capture: Integrity in public decision making. Paris: OECD Publishing.
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2017). Public integrity: A strategy against corruption. Paris: OECD Publishing.
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2020). Digital government index. Paris: OECD Publishing.
Rawls, J. (1999). A theory of justice (Rev. ed.). Cambridge, MA: Harvard University Press.
Robbins, S. P., & Judge, T. A. (2017). Organizational behavior (17th ed.). London: Pearson.
United Nations Development Programme (UNDP). (2018). Ethics and integrity in public administration. New York: United Nations Development Programme.
United Nations Development Programme (UNDP). (2018). Governance for sustainable development. New York: United Nations Development Programme.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 จิรัฐชัย แย้มโกสุม, พระครูกิตติวราทร , พรพิมล โพธิ์ชัยหล้า
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
