Relic Miracles in Lan Na Inscriptions and Manuscripts: The Connection to Royal Auspicious Power (Puññādhikāra)
Main Article Content
Abstract
This article aims to study the role of relic miracles recorded in Lan Na inscriptions and manuscripts, and to examine their relationship with the concept of royal auspicious power (puññādhikāra) in the political tradition of the Lan Na kingdom. By analyzing key evidence from these inscriptions and manuscripts, the study finds that accounts of relic miracles were not merely records of religious faith but also reflected the relationship between the sacred power of relics and the status of rulers within the social and political structure of the Lan Na state.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
ภาษาไทย
กรมศิลปากร, 2526. จารึกสมัยสุโขทัย. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, พิมพ์เนื่องในโอกาสฉลอง 700 ปี ลายสือไทย พุทธศักราช 2526.
กองหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, 2527. ศิลาจารึกสุโขทัยหลักที่ 2 (จารึกวัดศรีชุม) ฉบับผลการสัมมนา พ.ศ. 2523. กรุงเทพฯ: กองหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, พิมพ์เนื่องในโอกาสฉลอง 700 ปี ลายสือไทย พุทธศักราช 2527.
ณัฐพล อยู่รุ่งเรืองศักดิ์, 2558. “พระยาลิไทยกับคตินิยมทางศาสนา.” ใน ตรงใจ หุตางกูร (บรรณาธิการ), มรดกความทรงจำแห่งเมืองศรีสัชนาลัย-สุโขทัย : ประมวลจารึกสมัยพระยาลิไทย (หน้า 51-82). กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน).
ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา, 2472. ตำนานพระธาตุดอยสุเทพ. พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, พิมพ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ เจ้าหญิงจามรีวงศ์ ท.จ.
เธียรชาย อักษรดิษฐ์, 2545. “ชุธาตุ : บทบาทและความหมายของพระธาตุในอนุภูมิภาคอุษาคเนย์ กรณีศึกษาความเชื่อเรื่องพระธาตุปีเกิดในล้านนา.” วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภูมิภาคศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
บำเพ็ญ ระวิน, 2538. มูลศาสนา สำนวนล้านนา. เชียงใหม่: ภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ปฐม หงษ์สุวรรณ, 2548. “ตำนานพระธาตุของชนชาติไท: ความสำคัญและปฏิสัมพันธ์ระหว่างพุทธศาสนากับความเชื่อดั้งเดิม.” วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปรมานุชิตชิโนรส, สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระ, 2515. พระปฐมสมโพธิกถา. พระนคร: ธรรมบรรณาการ.
ปรมินท์ จารุวร, 2547. “ความขัดแย้งและการประนีประนอมในตำนานปรัมปราไทย.” วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต), 2559. พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 34. กรุงเทพฯ: มูลนิธิการศึกษาเพื่อสันติภาพ พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต).
พระรัตนปัญญาเถระ, 2501. ชินกาลมาลีปกรณ์. (แปลโดย แสง มนวิทูร). กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, พิมพ์เนื่องในการบูรณะโบราณสถาน อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย.
พิสิฏฐ์ โคตรสุโพธิ์, 2560. “พระพุทธศาสนาในล้านนา.” ใน โครงการอบรมมัคคุเทศก์ ประจำปี 2560. เชียงใหม่: ภาควิชาการท่องเที่ยว และศูนย์บริการวิชาการ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 6-7 เมษายน.
มูลนิธิพระบรมธาตุดอยสุเทพ, 2549. ตำนานพระธาตุดอยสุเทพ ฉบับ ๖๓๕ ปี. เชียงใหม่: หจก.เชียงใหม่โรงพิมพ์แสงศิลป์.
วินัย พงศ์ศรีเพียร, 2558. “พระยาลิไทยกับรัฐศาสตร์เมืองสุโขทัย.” ใน ตรงใจ หุตางกูร (บรรณาธิการ), มรดกความทรงจำแห่งเมืองศรีสัชนาลัย-สุโขทัย : ประมวลจารึกสมัยพระยาลิไทย (หน้า 3-16). กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน).
สรัสวดี อ๋องสกุล, 2557. กษัตริย์ล้านนาเชียงใหม่. เชียงใหม่: ศูนย์ล้านนาศึกษา คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
สรัสวดี อ๋องสกุล, 2561. ประวัติศาสตร์ล้านนา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์อมรินทร์.
อนุ เนินหาด, 2553. ดวงไฟพระธาตุที่เชียงใหม่ (สังคมเมืองเชียงใหม่ เล่ม 26). เชียงใหม่: นพบุรีการพิมพ์.
ฮันส์ เพนธ์, พรรณเพ็ญ เครือไทย และศรีเลา เกษพรหม, 2542. ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 3: จารึกในพิพิธภัณฑ์ฯ ลำพูน. เชียงใหม่: คลังข้อมูลจารึกล้านนา สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ฮันส์ เพนธ์ และ ศรีเลา เกษพรหม, 2548. ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 10: จารึกในจังหวัดเชียงใหม่ ภาค 2. เชียงใหม่: คลังข้อมูลจารึกล้านนา สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
สัมภาษณ์
ศรีเลา เกษพรหม, 2569. ผู้เชี่ยวชาญด้านจารึก เอกสารโบราณ และประเพณีล้านนา. สัมภาษณ์, 16 มีนาคม.
ภาษาต่างประเทศ
Tambiah S. J., 1976. World conqueror and world renouncer. Cambridge: Cambridge University Press