ชีวิตมนุษย์กับการแสวงหาความหมาย: การศึกษาเชิงเอกสาร: Human Life and the Search for Meaning: A Documentary Study

ธัชฑล  อัตรัง

ผู้แต่ง

ธัชฑล อัตรัง คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระนครศรีอยุธยา, 13170 https://orcid.org/0009-0006-8362-3773

คำสำคัญ:

การแสวงหาความหมาย, ความต้องการของมนุษย์, ชีวิตร่วมสมัย, สุขภาวะ, การศึกษาเชิงเอกสาร

บทคัดย่อ

การศึกษาเชิงเอกสารครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับความต้องการและการแสวงหาความหมายของชีวิตมนุษย์ 2) เพื่อสังเคราะห์มุมมองจากจิตวิทยา ปรัชญา และสังคมศาสตร์เกี่ยวกับความต้องการมนุษย์ในบริบทร่วมสมัย และ 3) เพื่อนำเสนอกรอบความเข้าใจเชิงบูรณาการเกี่ยวกับการแสวงหาความหมายในชีวิตมนุษย์ยุคดิจิทัล รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) และการสังเคราะห์งานวิจัย (Research Synthesis) เป็นกรอบการวิจัย ครอบคลุมเอกสารที่ตีพิมพ์ระหว่าง พ.ศ. 2486–2566

ผลการวิจัยพบว่า 1. ความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ประกอบด้วย 4 มิติ ได้แก่ ความต้องการทางกายภาพ ความต้องการทางสังคมและความสัมพันธ์ ความต้องการด้านความหมายและคุณค่าในชีวิต และความต้องการด้านเสรีภาพและการเติบโตส่วนบุคคล 2. แม้บริบทสังคมและเทคโนโลยีจะเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว แต่แก่นแท้ของการแสวงหาความหมายยังคงเชื่อมโยงกับความรัก ความปลอดภัย การยอมรับจากผู้อื่น และการค้นพบจุดหมายในชีวิต (Meesuk, 2023) 3. กรอบบูรณาการ "โมเดลการแสวงหาความหมายในชีวิตมนุษย์ร่วมสมัย" (IMSM) สามารถใช้เป็นแนวทางในการออกแบบนโยบายสาธารณะ ระบบการศึกษา และการพัฒนาเทคโนโลยีที่มีมิติความเป็นมนุษย์ องค์ความรู้จากการวิจัยครั้งนี้เป็นประโยชน์ต่อผู้กำหนดนโยบายสาธารณะ นักการศึกษา นักพัฒนาเทคโนโลยี และนักวิจัยที่ต้องการทำความเข้าใจธรรมชาติของมนุษย์ในยุคดิจิทัล เพื่อออกแบบสังคมและสภาพแวดล้อมที่ส่งเสริมสุขภาวะที่แท้จริง

เอกสารอ้างอิง

Frankl, V. E. (1946). Man’s search for meaning. Beacon Press.

Fromm, E. (1941). Escape from freedom. Farrar & Rinehart.

Harvard Study of Adult Development. (2015). Over nearly 80 years, Harvard study has been showing how to live a healthy and happy life. Harvard Gazette. https://news.harvard.edu

Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370–396. https://doi.org/10.1037/h0054346

Max-Neef, M. A. (1991). Human scale development: Conception, application and further reflections. Apex Press.

Meesuk, S. (2023). What do people really need in today’s life? ชีวิตวันนี้ คนเราต้องการอะไรกันแน่? Journal of Life Studies, 1(2), 42–52. https://so16.tci-thaijo.org/index.php/LS/article/view/3738

Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2021). Health at a glance 2021: OECD indicators. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/ae3016b9-en

Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon & Schuster.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68

Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. Free Press.

Tay, L., & Diener, E. (2011). Needs and subjective well-being around the world. Journal of Personality and Social Psychology, 101(2), 354–365. https://doi.org/10.1037/a0023779

Twenge, J. M., Joiner, T. E., Rogers, M. L., & Martin, G. N. (2018). Increases in depressive symptoms, suicide-related outcomes, and suicide rates among U.S. adolescents after 2010. Clinical Psychological Science, 6(1), 3–17. https://doi.org/10.1177/2167702617723376

World Health Organization. (2023). Depressive disorder (depression). https://www.who.int

กรมสุขภาพจิต. (2566). รายงานสุขภาพจิตคนไทย ปี 2566. กระทรวงสาธารณสุข.

Harris, T. (2017). How technology hijacks people’s minds—from a magician and Google’s design ethicist. Medium. https://medium.com