การจัดการความมั่นคงร่วมกันและธรรมาภิบาลในภูมิภาคอาเซียน: จากวิกฤตการณ์ชายแดนสู่การรับมือภัยคุกคามข้ามชาติ
คำสำคัญ:
ความมั่นคงร่วมกัน, ธรรมาภิบาล, ภัยคุกคามข้ามชาติ, การจัดการภาครัฐแนวใหม่, อาเซียนบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
บทความวิชาการเรื่องนี้มุ่งนำเสนอแนวทางการจัดการความมั่นคงร่วมกันและธรรมาภิบาลในภูมิภาคอาเซียน เพื่อรับมือกับพลวัตของภัยคุกคามข้ามชาติอุบัติใหม่ในช่วงปี พ.ศ. 2568-2569 ซึ่งประกอบด้วยวิกฤตการณ์ชายแดนไทย-เมียนมา ปัญหาอาชญากรรมไซเบอร์จากขบวนการสแกมเมอร์ และภัยพิบัติรูปแบบใหม่จากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การศึกษาพบว่าการบริหารจัดการความมั่นคงในยุคปัจจุบันจำเป็นต้องอาศัยการยกระดับจากระบบราชการแบบดั้งเดิมสู่การจัดการภาครัฐแนวใหม่ที่ยึดถือหลักธรรมาภิบาลและจริยธรรมทางการเมืองเป็นเข็มทิศสำคัญ โดยเฉพาะการใช้แนวคิดความมั่นคงเชิงความร่วมมือ (Cooperative Security) ที่เน้นความยินยอมพร้อมใจและการช่วยเหลือทางมนุษยธรรมเพื่อสร้างความสมดุลระหว่างการรักษาอธิปไตยและการคุ้มครองความมั่นคงของมนุษย์
นอกจากนี้ การวิเคราะห์ผ่านทฤษฎีคอนสตรัคติวิสต์ (Constructivism) ยังชี้ให้เห็นว่าความสำเร็จในการสร้างสันติภาพและความสามัคคีที่ยั่งยืนนั้น ขึ้นอยู่กับการสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจเชิงยุทธศาสตร์และการบูรณาการศักยภาพทางเทคโนโลยีและกำลังพลร่วมกันเพื่อประโยชน์ส่วนรวมของภูมิภาค ซึ่งจะส่งผลให้อาเซียนก้าวสู่การเป็นชุมชนที่มีความยืดหยุ่นและมีเสถียรภาพถาวรในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
Acharya, A. (2001). Constructing a Security Community in Southeast Asia: ASEAN and the Problem of Regional Order. London: Routledge.
Acharya, A. (2014). The End of American World Order. Cambridge: Polity Press.
Asian Development Bank. (2022). Greater Mekong Subregion Economic Cooperation Program. Manila: Asian Development Bank.
Buzan, B., Wæver, O., & de Wilde, J. (1998). Security: A New Framework for Analysis. Boulder, CO: Lynne Rienner.
Caballero-Anthony, M. (2018). An Introduction to Non-Traditional Security Studies. London: Sage.
Caballero-Anthony, M., & Cook, A. D. B. (2021). Non-Traditional Security in Asia: Issues, Challenges and Framework for Action. Singapore: ISEAS – Yusof Ishak Institute.
Deng, F. M., Kimaro, S., Lyons, T., Rothchild, D., & Zartman, I. W. (1996). Sovereignty as Responsibility: Conflict Management in Africa. Washington, DC: Brookings Institution.
International Crisis Group. (2023). Crime and instability along the Myanmar–Thailand border. Brussels: International Crisis Group.
International Labour Organization. (2022). Labour Migration in ASEAN. Geneva: ILO.
Jones, D. M., & Smith, M. L. R. (2007). Making process, not progress: ASEAN and the evolving East Asian regional order. International Security, 32(1), 148–184.
Krahmann, E. (2003). Conceptualizing security governance. Cooperation and Conflict, 38(1), 5–26.
Rosenau, J. N. (2000). Governance in a new global order. In D. Held & A. McGrew (Eds.), Governing Globalization. Cambridge: Polity Press.
UNHCR. (2023). Myanmar Emergency Update. Geneva: United Nations High Commissioner for Refugees.
UNODC. (2023). Transnational Organized Crime in Southeast Asia. Bangkok: United Nations Office on Drugs and Crime.
Waever, O. (2014). Cooperative security: A new concept. In T. Flockhart (Ed.), Cooperative Security: NATO’s Partnership Policy in a Changing World (pp. 15–30). Copenhagen: Danish Institute for International Studies.
