ความต้องการจำเป็นและแนวทางการประกันคุณภาพการศึกษาระดับปฐมวัย โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 3
คำสำคัญ:
ความต้องการจำเป็น, แนวทางการดำเนินงาน, การประกันคุณภาพการศึกษาบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็นการประกันคุณภาพการศึกษาระดับปฐมวัย โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 3 และ 2) ศึกษาแนวทางการประกันคุณภาพการศึกษาระดับปฐมวัย โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 3 เนื่องจากงานวิจัยที่ผ่านมาให้ความสำคัญกับการประกันคุณภาพการศึกษาในภาพรวม แต่ยังขาดการศึกษาที่สะท้อนความต้องการจำเป็นและแนวทางการดำเนินงานที่เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาระดับปฐมวัยโดยเฉพาะ การดำเนินการวิจัยแบ่งออกเป็น 2 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 ความต้องการจำเป็นการประกันคุณภาพการศึกษาระดับปฐมวัย กลุ่มตัวอย่างโดยการใช้สูตรของยามาเน่ สัดส่วนกลุ่มตัวอย่าง 30:70 โดยวิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้น ประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 42 คนและครูปฐมวัย จำนวน 98 คน รวม 140 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีความต้องการจำเป็น และขั้นตอนที่ 2 ศึกษาแนวทางการประกันคุณภาพการศึกษาระดับปฐมวัย โดยมีกลุ่มผู้ให้ข้อมูลเป็นผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน ได้มาโดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) ความต้องการจำเป็นในการประกันคุณภาพการศึกษาระดับปฐมวัย โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 3 ในภาพรวมเท่ากับ 0.402 เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านที่มีดัชนีความต้องการจำเป็นสูงสุด คือ ด้านการประเมินผลและตรวจสอบคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา และด้านที่มีดัชนีความต้องการจำเป็นต่ำสุด คือ ด้านการจัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษาที่มุ่งคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษา และ 2) แนวทางการประกันคุณภาพการศึกษาระดับปฐมวัย โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 3 ร่วมกันกำหนดค่าเป้าหมายความสำเร็จของแต่ละมาตรฐานการศึกษาจากผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง กำหนดทิศทางและจัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษา ดำเนินงานโครงการหรือกิจกรรมตามแผนและระยะเวลาที่กำหนด รายงานสรุปผลโครงการหรือกิจกรรมเมื่อสิ้นสุดการดำเนินงาน จัดทำเครื่องมือ กำหนดเกณฑ์การประเมินและตรวจสอบคุณภาพที่ชัดเจน จะติดตามผลการดำเนินงานตั้งแต่เริ่มต้น ระหว่างดำเนินงาน และหลังเสร็จสิ้นโครงการหรือกิจกรรม จัดทำรายงานการประเมินตนเองและส่งรูปเล่มตามรูปแบบของหน่วยงานต้นสังกัด และนำผลการประเมินคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาไปปรับปรุงแก้ไข พัฒนาการปฏิบัติงานอย่างเป็นระบบ ผลการวิจัยนี้ช่วยสะท้อนแนวทางการประกันคุณภาพการศึกษาที่เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา และสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการวางแผน กำกับ ติดตาม และพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาระดับปฐมวัยอย่างต่อเนื่อง
เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการ. (2549). แนวทางการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2553). กฎกระทรวงว่าด้วยระบบ หลักเกณฑ์ และวิธีการประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2553. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2561). กฎกระทรวงการประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2561. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2563). แนวทางการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพการศึกษา ตามกฎกระทรวงการประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2561. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
จิติมา วรรณศรี. (2557). การประกันคุณภาพการศึกษา แนวคิดและการปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
เฉลิมพล วิโรจน์รัตน์, และ สุวัฒน์ จุลสุวรรณ์. (2566). แนวทางการพัฒนาการดำเนินงานการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 3. วารสารมณีชษฐาราม วัดจอมมณี, 6(4), 160–175.
ชูชาติ แก้วนอก. (2559). การพัฒนาระบบการติดตาม ตรวจสอบคุณภาพภายในสถานศึกษาของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 10(1), 1-10.
ณัฐตะวัน ลิ้มประสงค์. (2558). การบริหารคุณภาพภายในสถานศึกษาอย่างมีส่วนร่วม. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ณิรดา เวซญาลักษณ์. (2559). การศึกษาสภาพและแนวทางการดำเนินการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 1 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].
ทิพย์วิมล กุมภะ. (2561). การดำเนินงานประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษาระดับปฐมวัยของโรงเรียนขนาดกลาง ในเขตอำเภอบางน้ำเปรี้ยว สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาฉะเชิงเทรา เขต 1. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.
ธนัญก์สิชณ์ภ์ บำรุงอโญฑ์สกุล. (2563). แนวทางการประกันคุณภาพการศึกษาภายในตามหลักอิทธิบาท 4 ของโรงเรียนเอกชนประเภทสามัญศึกษา ในจังหวัดนครศรีธรรมราช. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ธีรศักดิ์ อุปไมยอธิชัย. (2560). กระบวนการพัฒนาคุณภาพการศึกษาตามวงจร PDCA. นครศรีธรรมราช: สถาบันการศึกษาพัฒนาท้องถิ่น.
น้อยนัดดา มีศรี. (2559). การบริหารสถานศึกษาแบบเน้นคุณภาพ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปริญญ์ งามสุทธิ. (2561). การพัฒนาระบบบริหารจัดการการประกันคุณภาพการศึกษาภายในระดับหลักสูตรสำหรับมหาวิทยาลัยของรัฐ. วิทยานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารและพัฒนาการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ปริยากรณ์ ตั้งคุณานันต์. (2566). การประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาแนวใหม่. กรุงเทพฯ: มีนเซอร์วิสซัพพลาย.
ปรียาพร วงศ์อนุตรโรจน์. (2564). การบริหารงานวิชาการ. กรุงเทพฯ: ศูนย์สื่อเสริมกรุงเทพ.
พจนีย์ ศรีเอี่ยม. (2559). แนวคิดใหม่ในการประเมินคุณภาพสถานศึกษา. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
พงศ์ปณต สารการ. (2569). การบริหารงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา โดยใช้ระบบ e-SAR. วารสารวิชาการทางการศึกษา, 20(2).
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562.
เพ็ชรรัตน์ คงไวย. (2563). การพัฒนาแนวทางการดำเนินงานระบบการประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาญจนบุรี เขต 3. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยรังสิต.
ภัควิภา ลูกเงาะ. (2562). สภาพและแนวทางการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบุรีรัมย์ เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์.
ยุพาพัฒน์ เหมลา. (2559). ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยด้านการบริหารกับการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 40. การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
วราภรณ์ เดโชเม็ง. (2557). การประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาผู้บริหาร.
วิไลวรรณ ทองดี. (2565). การประยุกต์ใช้วงจรคุณภาพ (PDCA) ร่วมกับการวิเคราะห์ข้อมูลจาก SAR เพื่อปรับปรุงแผนพัฒนาคุณภาพสถานศึกษา. วารสารการบริหารและนวัตกรรมการศึกษา, 5(2), 15–28.
วีระยุทธ ชาตะกาญจน์. (2552). การจัดการคุณภาพการศึกษาในระดับขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: พิมพ์ดี.
ศศิธร บัวทอง สุวพร เซ็มเฮง สุนันท์ ศลโกสุม และ คมศร วงษ์รักษา. (2561). แนวทางการใช้สารสนเทศผลการประเมินเพื่อกำหนดเป้าหมายการพัฒนาและการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 40(1), 75–88.
ศรัญญา วันลักษณ์ และ พัชรา เดชโฮม. (2564). การดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา โรงเรียนคลองหนองใหญ่ (ทองคำ ปานขำอนุสรณ์) สำนักงานเขตบางแค กรุงเทพมหานคร. วารสารวิจัยรำไพพรรณี, 15(2), 138-150.
ศุภกฤต เพชรช่วย. (2565). แนวทางการบริหารจัดการศึกษาโดยใช้ผลการประเมินตนเองของสถานศึกษา (SAR) เป็นฐาน โรงเรียนในกลุ่มเครือข่ายพัฒนาคุณภาพการศึกษาที่ 23 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 1. วิทยานิพนธ์. มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2556). คู่มือการประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: สพฐ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2544). แนวทางการประกันคุณภาพการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักงานการศึกษากรุงเทพมหานคร. (2563). คู่มือการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักการศึกษา.
สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน. (2562). แนวดำเนินการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาประเภทสามัญศึกษา. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน). (2553). มาตรฐานและแนวปฏิบัติในการประเมินคุณภาพการศึกษา. กรุงเทพฯ: สมศ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2561). รายงานผลการประเมินคุณภาพภายนอกระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: สกศ.
สำนักทดสอบทางการศึกษา. (2561). แนวทางการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพการศึกษาตามกฎกระทรวงการประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2561. กรุงเทพมหานคร: เอ็นเอรัตนะเทรดดิ้ง. 2563.
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2549). แนวทางการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สุพรรษา หุ่นทอง. (2564). ศึกษาสภาพและแนวทางการบริหารจัดการการศึกษาปฐมวัยตามมาตรฐานการศึกษา. การค้นคว้าอิสระ. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
สุภา แสงสุวรรณ. คู่มือการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษา ของสถานศึกษาตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2561 สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดสงขลา. เข้าถึงเมื่อ 10 มิถุนายน 2565. เข้าถึงได้ จากhttps://www.spe.go.th/files/com_news_participate/2019-06_7ce8652019 b6f66.pdf.
อรุณี ศิริสุขไพบูลย์. (2558). การศึกษาการมีส่วนร่วมของครูในการประกันคุณภาพภายในของโรงเรียนประถมศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยบูรพา.
Murgatroyd, S., & Morgan, C. (1994). Total quality management and the school. Buckingham: Open University Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารนวัตกรรมองค์การและการจัดการ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
##default.contextSettings.thaijo.licenseTerms##
