แนวทางการบริหารจัดการเรียนรู้เพื่อการพัฒนาทักษะที่จำเป็นของเป้าหมายการพัฒนาปัญญาภายใน (IDGs) ของผู้เรียนในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาด้วยการวิจัยเชิงปฏิบัติการ

ศิริพัตร์ ประสมทอง; ณัฎฐ์ ชาคำมูล

ผู้แต่ง

ศิริพัตร์ ประสมทอง คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, ประเทศไทย
ณัฎฐ์ ชาคำมูล คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

แนวทางการบริหารจัดการเรียนรู้, เป้าหมายการพัฒนาปัญญาภายใน (IDGs), โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบและแนวทางการบริหารจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะตามเป้าหมายการพัฒนาปัญญาภายใน (IDGs) ของผู้เรียนในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา 2) ศึกษาผลการพัฒนาทักษะดังกล่าว และ 3) ถอดบทเรียนจากการดำเนินงาน โดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการ 2 วงรอบ ประกอบด้วยขั้นตอนการวางแผน ปฏิบัติ สังเกตและสะท้อนผล กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้บริหารและครู 7 คน และนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น 51 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบสัมภาษณ์ แบบประเมินทักษะ IDGs แบบสังเกตพฤติกรรม และแบบบันทึกการสะท้อนผล วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและการทดสอบค่าทีแบบกลุ่มตัวอย่างสัมพันธ์

ผลการวิจัยพบว่า 1) ทักษะ IDGs ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ การปลูกฝังชีวิตภายใน การคิด ความเชื่อมโยงกับผู้อื่น การทำงานร่วมกัน และการลงมือกระทำเพื่อการเปลี่ยนแปลง โดยมีแนวทางการบริหารจัดการเรียนรู้ 4 กิจกรรมหลัก คือ การพัฒนาครู การจัดกิจกรรมจิตศึกษารายวัน การดำเนินงาน PLC และการถอดบทเรียน 2) ผู้เรียนมีพัฒนาการด้านทักษะ IDGs สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยสูงสุดคือการลงมือกระทำเพื่อการเปลี่ยนแปลง และต่ำสุดคือการทำงานร่วมกัน 3) การถอดบทเรียนสะท้อนการเปลี่ยนแปลงในระดับผู้เรียน ครู และโรงเรียน โดยผู้เรียนมีการตระหนักรู้ตนเองและทักษะสังคมดีขึ้น ครูเปลี่ยนบทบาทเป็นผู้อำนวยความสะดวก และโรงเรียนสามารถสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการพัฒนาปัญญาภายในได้อย่างต่อเนื่อง ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าแนวทางที่พัฒนาขึ้นสามารถส่งเสริมการพัฒนาผู้เรียนอย่างรอบด้าน และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาได้อย่างเหมาะสม

เอกสารอ้างอิง

วิเชียร ไชยบัง. (2560). จิตศึกษา: การพัฒนาปัญญาภายใน. มูลนิธิลำปลายมาศพัฒนา.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). แนวทางการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. กระทรวงศึกษาธิการ.

DuFour, R., & Eaker, R. (1998). Professional learning communities at work: Best practices for enhancing student achievement. National Education Service.

Glickman, C. D., Gordon, S. P., & Ross-Gordon, J. M. (2017). Supervision and instructional leadership: A developmental approach (10th ed.). Pearson.

Hord, S. M. (1997). Professional learning communities: Communities of continuous inquiry and improvement. Southwest Educational Development Laboratory.

Inner Development Goals Initiative. (2021). Inner development goals: Transformational skills for sustainable development. https://innerdevelopmentgoals.org

Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner. Deakin University Press.

Lewin, K. (1946). Action research and minority problems. Journal of Social Issues, 2(4), 34–46.

Reigeluth, C. M. (1999). Instructional-design theories and models: A new paradigm of instructional theory (Vol. II). Lawrence Erlbaum Associates.

Wamsler, C., Osberg, G., Osika, W., Hernderson, H., & Mundaca, L. (2021). Linking internal and external transformation for sustainability and climate action: Towards a new research and policy agenda. Global Environmental Change, 71, 102373.