แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม, ผู้บริหารสถานศึกษา, แนวทางการพัฒนาบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1 และ 2) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1 การวิจัยดำเนินการ 2 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาประชากร ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา 118 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามมาตราประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ขั้นตอนที่ 2 การศึกษาแนวทางการพัฒนา โดยการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัย พบว่า 1) ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1 พบว่า โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.43, S.D.=0.41) ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านการทำงานเป็นทีมและการมีส่วนร่วม อยู่ในระดับมากที่สุด (
= 4.52, S.D.= 0.52) และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด คือ ด้านการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร อยู่ในระดับมาก (
= 4.36, S.D.=0.46) 2) การศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1 พบว่า ผู้บริหารควรเสริมสร้างวิสัยทัศน์เชิงรุก โดยบูรณาการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ประกอบการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ การส่งเสริมวัฒนธรรมองค์กรแบบ Growth Mindset ผ่านกระบวนการ PLC เพื่อกระตุ้นความคิดสร้างสรรค์ ปรับบทบาทผู้บริหารสู่การเป็นผู้อำนวยความสะดวกที่เน้นการทำงานเป็นทีมแบบมีส่วนร่วม และสร้างบรรยากาศองค์กรนวัตกรรมที่ยืดหยุ่นด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อขับเคลื่อนสถานศึกษาให้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง
การวิจัยครั้งนี้มีคุณค่าเชิงวิชาการในการสะท้อนสถานภาพภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา ในระดับเขตพื้นที่ และเสนอแนวทางพัฒนาที่สอดคล้องกับบริบทการเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัล สามารถใช้เป็นกรอบเชิงนโยบายและแนวปฏิบัติสำหรับหน่วยงานต้นสังกัดในการยกระดับคุณภาพการบริหารสถานศึกษาอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2566). นโยบายและจุดเน้นการจัดการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. กระทรวงศึกษาธิการ.
กิตติพงศ์ บูรณวิทยวุฒิ. (2565). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะการบริหารของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา. วารสารวิชาการทางการศึกษา, 13(1), 112–125.
จีราภา ประพันธ์พัฒน์. (2560). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา ตามความคิดเห็นของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
ชยากานต์ ประสบกิจ. (2567). การบริหารสถานศึกษาในยุคความฉลาดทางดิจิทัล: แนวทางและนวัตกรรมการบริหารจัดการ. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
ชยพล สุขโฉม. (2566). ปัจจัยบรรยากาศองค์การที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการสร้างสรรค์นวัตกรรม. วารสารศึกษาศาสตร์, 18(2), 112–128.
ธนกฤต เพชรเกตุ. (2565). ปัจจัยภาวะผู้นำที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานเป็นทีมของครูในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา. วารสารวิชาการครุศาสตร์. 15(2), 89-103.
นันทิยา ยิ้มรักษา. (2565). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาประจวบคีรีขันธ์. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 6(3), 880–891.
เนาวรัตน์ เยาวนาถ. (2562). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 2. การศึกษาค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
นิรันดร์ วัฒนศาสตร์. (2566). การบริหารแบบมีส่วนร่วมที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
บริพัฒน์ สารผล. (2565). พฤติกรรมผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารบริหารการศึกษา, 9(2), 33–47.
ปริวัฒน์ ยืนยิ่ง. (2563). การทำงานเป็นทีมและการมีส่วนร่วมในองค์กรการศึกษา. วารสารการบริหารและพัฒนา, 12(3), 75–89.
ปริญญา บัวหลวง. (2567). แนวทางการพัฒนาการบริหารงานสารสนเทศเพื่อความเป็นเลิศของสถานศึกษาขนาดเล็ก. วารสารการบริหารและนวัตกรรมทางการศึกษา. 11(2), 45-60.
ปริวัฒน์ ยืนยิ่ง. (2563). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา วิทยาลัยเทคนิคอุบลราชธานี. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรอุตสาหกรรมมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชธานี.
ปวีณา กันถิน. (2560). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนประชารัฐ เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 5. การศึกษาค้นคว้าอิสระ. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ปาริฉัตร นวนทอง. (2565). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพัทลุง เขต 2. การประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ, 13(1), 1438–1441.
ประวิต เอราวรรณ์. (2566). ผู้นำการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พรทิพย์ มั่นคง. (2566). อุปสรรคและแนวทางการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาขนาดเล็ก. วารสารวิชาการครุศาสตร์และนวัตกรรมการศึกษา. 10(3), 142-156.
พรพิมล อินทรรักษา. (2564). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 4 .วิทยานิพนธ์. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช.
พิสิฐธวัฒน์ กลิ่นไธสงค์. (2559). การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา.วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ภิรญา สายศิริสุข. (2561). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารในโรงเรียนมัธยมศึกษากลุ่มสหวิทยาเขตปัญจภาคี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 4. ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
เมธี ตั้งสิริพัฒนา. (2564). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อความเป็น พลเมืองดิจิทัลของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา กรุงเทพมหานคร เขต 1. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ราชกิจจานุเบกษา. (2560). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก.
รชวีย์ หล่อศรีศุภชัย. (2562). การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมโดยการใช้การเรียนรู้จากการปฏิบัติในวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME). วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
วนิดา ทองพูล. (2564). การศึกษาปัญหาและแนวทางพัฒนาการบริหารด้านเทคโนโลยีสารสนเทศของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจิตร เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
วรรณิดา ทองพูล. (2564). การพัฒนาสมรรถนะด้านเทคโนโลยีสารสนเทศของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์, 17(1), 92–108.
วิระ บุตรฤทธิ์. (2566). การบริหารแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ในยุควิถีชีวิตใหม่. วารสารการบริหารการศึกษา, 21(2), 56–70.
วิรัตน์ ผดุงชีพ. (2566). แนวทางการบริหารความเสี่ยงของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารบริหารการศึกษา, 20(2), 101–118.
วิโรจน์ สารรัตนะ. (2556). แนวคิด ทฤษฎี และประเด็นเกี่ยวกับการบริหารทางการศึกษา. ทิพยวิสุทธิ์.
วิโรจน์ สารรัตนะ. (2561). ภาวะผู้นำทางการศึกษาในศตวรรษที่ 21. ทิพยวิสุทธิ์.
วิโรจน์ สารรัตนะ. (2566). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารการบริหารการศึกษา, 22 (1), 1–15.
เวียงวิวรรธน์ ทำทูล. (2557). การใช้เทคโนโลยีสนับสนุนการเรียนรู้ในองค์กร. วารสารเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา, 10(2), 44–58.
สิทธิชัย สอนจันทร์. (2565). การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารวิจัยและพัฒนาหลักสูตรและการสอน, 14(3), 89–104.
สิริธร บุปผาสังข์. (2565). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารบริหารการศึกษา, 19(1), 77–93.
สุกัญญา แช่มช้อย. (2561). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน.วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2566. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1.
สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา. (2562). รายงานผลการวิจัยภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา. สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กระทรวงศึกษาธิการ.
OECD. (2021). OECD learning compass 2030: A series of concept notes. OECD Publishing.
Wooi, T. (2013). Innovation leadership in education. Retrieved June 18, 2022, from สืบค้นจาก https://www.slideshare.net/timothywooi/innovation-leadership-ineducation-29983666
World Economic Forum. (2023). The future of jobs report 2023. World Economic Forum.
World Bank. (2020). The human capital index 2020 update: Human capital in the time of COVID-19. World Bank.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารนวัตกรรมองค์การและการจัดการ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
##default.contextSettings.thaijo.licenseTerms##
