แนวทางการพัฒนาการดำเนินงานการประกันคุณภาพภายในของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดน่าน

วรางคณา พรมจักร์; สายฝน  วิบูลรังสรรค์; สถิรพร  เชาวน์ชัย

ผู้แต่ง

วรางคณา พรมจักร์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, ประเทศไทย
สายฝน วิบูลรังสรรค์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, ประเทศไทย
สถิรพร เชาวน์ชัย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

แนวทางการพัฒนา, การประกันคุณภาพภายใน, ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาการดำเนินงานการประกันคุณภาพภายในของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดน่าน 2) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาการดำเนินงานการประกันคุณภาพภายในของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดน่าน มีวิธีดำเนินการวิจัย แบ่งออกเป็น ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาการดำเนินงานการประกันคุณภาพภายในของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ หัวหน้าศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก จำนวน 129 คน ได้มาโดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถามการดำเนินงานการประกันคุณภาพภายในของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก มีลักษณะเป็นมาตราประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ขั้นตอนที่ 2 การศึกษาแนวทางการพัฒนาการดำเนินงานการประกันคุณภาพภายในของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดน่าน กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 4 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือ ที่ใช้ใน การเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์แนวทางการพัฒนาการดำเนินงานการประกันคุณภาพภายในของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดน่าน มีลักษณะเป็นแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า

1. การดำเนินงานการประกันคุณภาพภายในของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดน่าน โดยรวมอยู่ในระดับมาก ( $\bar{X}$ = 4.17) ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ การจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษา ( $\bar{X}$ = 4.27) และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ การวิเคราะห์กำหนดมาตรฐานสถานศึกษา ( $\bar{X}$ = 4.10)

2. แนวทางการพัฒนาการดำเนินงานการประกันคุณภาพภายใน พบว่าผู้บริหารควรใช้วิธีการที่เหมาะสมกับบริบท บูรณาการนวัตกรรมและเทคโนโลยีควบคู่กับการพัฒนาครูผ่านการนิเทศและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง และส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการกำหนดมาตรฐานสถานศึกษา โดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นควรสนับสนุน กำกับ และติดตามการดำเนินงานอย่างใกล้ชิดและเป็นระบบ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). แนวทางการพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาสังกัดกรม ส่งเสริมการเรียนรู้. กรมส่งเสริมการเรียนรู้.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2542). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 116 ตอนที่ 74 ก., หน้า 1–23 วันที่ 19 สิงหาคม 2542.

กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2562). คู่มือการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาระดับการศึกษาปฐมวัย และ ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย. กรุงเทพมหานคร: กลุ่มงานส่งเสริมการจัดการศึกษาท้องถิ่น.

กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2560). คู่มือแนวทางการจัดทำหลักสูตรของศูนย์พัฒนาเด็กเล็กสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

กาญจนา ฮวดเส็ง. (2567). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการมีส่วนร่วมกับการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 1 .(วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา.

จิติมา วรรณศรี. (2566). การบริหารจัดการสู่คุณภาพผู้เรียนและสถานศึกษา. พิษณุโลก: รัตนสุวรรณการพิมพ์

จังหวัดน่าน. (2568). รายงานผลการประเมินคุณภาพภายนอกรอบที่ 5 สถานศึกษาระดับปฐมวัยในจังหวัดน่าน ระหว่างเดือนธันวาคม 2567 – มีนาคม 2568. น่าน: สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดน่าน.

ชารีฟาฮ์ ปทาน. (2566). การดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาตามความคิดเห็นของผู้บริหารและครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลพบุรี เขต 2. (การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี.

ตรีคม พรมมาบุญ. (2566). การพัฒนารูปแบบการนำผลการประเมินคุณภาพภายนอกไปใช้พัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในของศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในจังหวัดสุรินทร์. สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน). สืบค้นเมื่อ 14 กรกฎาคม 2568, https://www.onesqa.or.th/upload/download/202404181635323.pdf

ทิพย์ชนก มณีนวล. (2564). การพัฒนาการมีส่วนร่วมของครูในการดำเนินงานประกันคุณภาพภายใน โรงเรียนบ้านในเหมือง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชุมพร เขต 2. (การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.

ธีรศักดิ์ อุปรมัย อุปไมยอธิชัย. (2567). การบริหารและการจัดการศึกษาสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน (พิมพ์ครั้งที่ 2). พิษณุโลก: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ธัญรัตน์ ศรีคง. (2558). การดำเนินงานประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษาสังกัดสานักงานเขต พื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี. (วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี.

นุชจนาถ สิงห์งอย.(2566). การพัฒนารูปแบบการประกันคุณภาพการศึกษาภายในของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดนครพนม. (วิทยานิพนธ์). มหาวิทยาลัยราชภัฎสกลนคร, สกลนคร.

พิสณุ ฟองศรี. (2551). การประเมินทางการศึกษา : แนวคิดสู่การปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: บริษัท ด่านสุทธาการพิมพ์ จำกัด

พุทธิภา รงค์ประเสริฐกุล. (2566). แนวทางการพัฒนาการประกันคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนวัดบางหลวง . (การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ภาวิดา ธาราศรีสุทธิ. (2550). การจัดและการบริหารงานวิชาการ. เอกสารประกอบการสอนรายวิชา EA 634. ภาควิชาบริหารการศึกษาและอุดมศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง

มนตรา ฟักมงคล. (2562). รูปแบบการบริหารจัดการเพื่อพัฒนาระบบการประกันคุณภาพการศึกษาภายใน โรงเรียนราชานุบาล สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาน่าน เขต 1. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

มาหะมะบาคอรี มาซอ. (2564). การบริหารงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาสังกัดสานักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษานราธิวาส เขต 3. (การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง). มหาวิทยาลัยราชภัฎยะลา.

มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. สาขาวิชาศึกษาศาสตร์. (2565). ประมวลสาระชุดวิชา นโยบายการวางแผน และการพัฒนาคุณภาพการศึกษา = Educational policies, planning and quality development (ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 1, หน่วยที่ 6–10). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ราชกิจจานุเบกษา. (2562). พระราชบัญญัติการพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. 2562. หน้า 5 เล่ม 136 ตอนที่ 56 ก 30 เมษายน 2562.

ลัดดาวัลย์ สมตน. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำแบบมีส่วนร่วมกับงานประกันคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 1. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

วิไลวรรณ นันต๊ะ. (2566). รูปแบบการบริหารงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาบนพื้นที่สูงในถิ่นทุรกันดาร. (วิทยานิพนธ์). มหาวิทยาลัยนเรศวร, พิษณุโลก.

ศักดา ชาติรัมย์. (2566). แนวทางการส่งเสริมการดาเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาภายในของ สถานศึกษา สังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานนทบุรี. (การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง).มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ศศิพันธุ์ เปี๊ยนเปี่ยมสิน และคณะ. (2561). การศึกษาปฐมวัย (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: ศูนย์บริการสื่อและสิ่งพิมพ์กราฟฟิคไซท์.

สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน). (2566). รายงานผลการดำเนินงาน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 (ตุลาคม 2565-กันยายน 2566)

สายวิวัฒน์ ธ., วังแจ่ม ส., และ ยมสูงเนิน จ. (2023). การดำเนินงานประกันคุณภาพภายในของศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในจังหวัดลำพูน สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. ปัญญา, 30(1), 133–144

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2554). แนวทางกรพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษาตามกฎกระทรวงว่าด้วนระบบ หลักเกณฑ์ และวิธีการประเมินคุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2553. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย. สำนักงานคณะกรรมการอาชีวศึกษา. (ม.ป.ป.). หลักเกณฑ์และแนวปฏิบัติการประกันคุณภาพการศึกษา.

สำนักทดสอบทางการศึกษา. (2563). แนวทางการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพการศึกษาตามกฎกระทรวงการประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2561. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัด เอ็น.เอ รัตนะเทรดดิ้ง

สถิรพร เชาวน์ชัย. (2561). การวิจัยการบริหารการศึกษา: เอกสารประกอบการสอนวิชา 354517 การวิจัยการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

สถิรพร เชาวน์ชัย. (2567). การบริหารงานวิชาการในสถานศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียน = Academic administration in school to develop student quality (พิมพ์ครั้งที่ 2). พิษณุโลก: การพิมพ์ดอทคอม.

สุดาพร หงษ์เวียงจันทร์. (2565). การดำเนินการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาสำนักงานเขตตลิ่งชัน สังกัดกรุงเทพมหานคร .วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2554). รายงานการวิจัยประเมินผลการจัดการศึกษาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สกศ.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2554). มาตรฐานการดำเนินงานศูนย์พัฒนาเด็กเล็กขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2554.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). มาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). แผนพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. 2564–2570.

สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดน่าน. (2566). ข้อมูลสารสนเทศด้านการศึกษาของจังหวัดน่าน ประจำปีการศึกษา 2566 (ข้อมูล ณ 10 พฤศจิกายน 2566). สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ, กระทรวงศึกษาธิการ.

สุบัน พรเวียง และ มนต์นภัส มโนการณ์ (2023). แนวทางการกำหนดมาตรฐานการศึกษาของสถานศึกษานำร่องในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิจัยทางการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 16(2).

สุพัตรา รัตนบุรี. (2017). ปัญหาการดำเนินงานการประกันคุณภาพภายในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา (Online Journal of Education), 12(1), 49–60.

หนังสือกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ด่วนที่สุด มท 0816.4/ว2236 ลงวันที่ 20 ตุลาคม 2560

หนังสือกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ด่วนที่สุด ที่ มท 0816.2/ ว 438 ลงวันที่ 3 มกราคม 2562 เรื่อง การขับเคลื่อนการบริหารจัดการศึกษาระดับปฐมวัยขององค์กรปกครองส่วน ท้องถิ่นและสถานศึกษาในสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น.

อมรวิชช์ นาครทรรพ.(2543). ก้าวทันเรื่องการประกันคุณภาพการศึกษา. กรุงเทพฯ: จุลสาร สมศ.

อุทุมพร จามรมาน. (2543). สรุปสาระจากการตรวจสอบผลการประกันคุณภาพของคณะกรรมการ ตรวจสอบโดยภายนอกเสนอทบวงมหาวิทยาลัย.ในการสมัมนาเรื่องการประกัน คุณภาพการศึกษาระดับพื้นฐาน. วันที่ 16 มิถุนายน 2543 ณ โรงแรมมารวยการ์เด้น.

อลิสา จันทรวี, กษมา ศรีสุวรรณ และ บุญเลิศ วีระพรกานต์. (2023). แนวทางการประกันคุณภาพการศึกษาภายในของศูนย์พัฒนาเด็กเล็กตามมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ พ.ศ. 2562 ในอำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 10(5), 34–45.

อังศุมารินทร์ อังสนันท์. (2566). การมีส่วนร่วมของครูในการดำเนินการประกันคุณภาพการศึกษาของศูนย์การศึกษาพิเศษส่วนกลาง กรุงเทพมหานคร. (การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยพะเยา.