จากการเรียนรู้สู่การเปลี่ยนผ่าน: แนวทางการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์สู่องค์การแห่งการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล

ผู้แต่ง

  • สลักจิตร ทองหล่อ บัณฑิตศึกษา คณะพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

องค์การแห่งการเรียนรู้, การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์, ยุคดิจิทัล

บทคัดย่อ

ในยุคดิจิทัลที่เทคโนโลยีมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว องค์การจำเป็นต้องพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ให้มีความรู้ ทักษะ และทัศนคติที่สอดคล้องกับบริบทการทำงานรูปแบบใหม่ บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายความสำคัญของการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในยุคดิจิทัล ศึกษาแนวคิดที่เกี่ยวข้อง และเสนอแนวทางการพัฒนาที่มีประสิทธิภาพ โดยใช้กรอบแนวคิดองค์การแห่งการเรียนรู้ (Learning Organization) ของ Senge (1990) ซึ่งประกอบด้วย 5 วินัย ได้แก่ ความสามารถส่วนบุคคล, รูปแบบทางความคิด, การมีวิสัยทัศน์ร่วมกัน, การเรียนรู้เป็นทีม และการคิดเชิงระบบ เป็นกรอบในการศึกษา ผลการศึกษาพบว่า การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในยุคดิจิทัลจำเป็นต้องก้าวข้ามการฝึกอบรมแบบเดิมไปสู่การเปลี่ยนผ่านเชิงระบบ โดยอาศัยแนวคิดองค์การแห่งการเรียนรู้เป็นฐานสำคัญ แนวทางการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ให้เท่าทันยุคดิจิทัลประกอบด้วย 1) การพัฒนาทักษะดิจิทัลที่จำเป็นต่อการปฏิบัติงาน 2) การสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต 3) การพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูงและการแก้ปัญหาเชิงซับซ้อน 4) การเสริมสร้างความคล่องตัวและความสามารถในการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง 5) การพัฒนาภาวะผู้นำในยุคดิจิทัล 6) การจัดการองค์ความรู้และการใช้แพลตฟอร์มดิจิทัลเพื่อสนับสนุนการเรียนรู้ และ 7) การใช้แนวคิดองค์การแห่งการเรียนรู้เป็นกรอบในการพัฒนาอย่างเป็นองค์รวม บทความนี้มีคุณูปการเชิงวิชาการโดยการเสนอกรอบแนวคิดเชิงบูรณาการแนวคิดองค์การแห่งการเรียนรู้กับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในยุคดิจิทัล ซึ่งช่วยเติมเต็มช่องว่างทางวิชาการในการอธิบายการพัฒนาในมิติเชิงระบบ และขยายขอบเขตการประยุกต์ใช้แนวคิดดังกล่าวสู่บริบทการเปลี่ยนผ่านดิจิทัลอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

ทองน้ำ วรมหัทธนกุล, กานต์จิรา ลิมศิริธง, และบุรินทร์ สันติสาส์น. (2566). การพัฒนารูปแบบการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ จากการเปลี่ยนแปลงดิจิทัลของธุรกิจธนาคารในประเทศไทย. วารสารวิชาการเซาธ์อีสท์บางกอก (สาขามนุษยศาสตร์), 9(2), 48-62.

นฤมล จิตรเอื้อ, เฉลิมชัย กิตติศักดิ์นาวิน, และนลินณัฐ ดีสวัสดิ์. (2560). บทบาทภาวะผู้นำในการพัฒนาองค์การสู่องค์การแห่งการเรียนรู้. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 10(2), 1738–1754.

ปรรณิกา มีครุฑ. (2567). การจัดการความรู้ขององค์การในยุคดิจิทัล. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 2(2), 29-44.

พิชญ์สินี มะโน. (2562). ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงในยุค DIGITAL DISRUPTION ต่อการศึกษา. วารสารครุศาสตร์อุตสาหกรรม, 18(1), 1-6.

ยุรพร ศุทธรัตน์. (2552). องค์การเพื่อการเรียนรู้. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระครูสุนทรมหาเจติยานุรักษ์. (2566). การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในยุคดิจิทัล. วารสารพัฒนาการศึกษา, 12(2), 45-59.

เอกสิทธิ์ สนามทอง. (2562). การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์: แนวทางพัฒนาสู่ความสำเร็จขององค์การ. วารสารเกษมบัณฑิต, 20(1), 64-77.

Akaraborworn, C.T. (2006). HRD roles in Thailand. Bangkok: K. Polpim (1996). Press.

Gilley, J.W., & Eggland, S.A. (1989). Principles of Human Resource Development. Boston: Addison-Wesley.

Gilley, J. W., Eggland, S. A., & Maycunich, A. (2002). Principles of human resource development. (2nd ed.). Perseus.

Hoe, S. L. (2020). Digitalization in Practice: The Fifth Discipline Advantage. The Learning Organization, 27(1), 54-64.

Li, H., & Kim, S. (2024). Developing AI literacy in HRD: competencies, approaches, and implications. Human Resource Development International, 27(3), 345–362. https://doi.org/10.1080/13678868.2024.2337962

Mathis, R. L., & Jackson, J. H. (2007). Human resource management: Essential perspectives. (4th ed.). Thomson.

Nadler, L. (1984). The Handbook of human resource development. New York: Wiley.

OECD. (2021). OECD Skills Outlook 2021: Learning for life. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/0ae365b4-en

Parviainen, P., Tihinen, M., Kääriäinen, J., & Teppola, S. (2017). Tackling the digitalization challenge: How to benefit from digitalization in practice. International journal of information systems and project management, 5(1), 63-77. https://doi.org/10.12821/ijispm050104

Peter S. (1990). The Fifth Discipline: The Art and Practice of the Learning Organization. New York: Doubleday.

Pace, R. Wayne, Smith, Phillip C., & Mills, Gordon E. (1991). Human resource development: the field. Englewood Cliffs, N.J.: Prentice Hall.

Rothwell, W. J. (2005). Beyond Training and Development. (2nd ed.). New York: Amacom.

Sen, S. (2020). Digital HR strategy: Achieving sustainable transformation in the digital age. Kogan Page. https://books.google.co.th/books?id=X6jMDwAAQBAJ

Vial, G. (2019). Understanding digital transformation: A review and a research agenda. The Journal of Strategic Information Systems, 28(2), 118–144. https://doi.org/10.1016/j.jsis.2019.01.003

Werner, J. M., & DeSimone, R. L. (2012). Human resource development. (6th ed.). South-Western Cengage Learning.

World Economic Forum. (2023). The future of jobs report 2023. https://www.weforum.org/reports/the-future-of-jobs-report-2023

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-03-30

รูปแบบการอ้างอิง

ทองหล่อ ส. (2026). จากการเรียนรู้สู่การเปลี่ยนผ่าน: แนวทางการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์สู่องค์การแห่งการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล. วารสารนวัตกรรมองค์การและการจัดการ, 2(1), 1–14. สืบค้น จาก https://so16.tci-thaijo.org/index.php/JOIM/article/view/3331

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ