การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์จากปัญหาการเปลี่ยนแปลงยุคดิจิทัลในองค์กรไทย

ธัญชนก นาเพาะผล

ผู้แต่ง

ธัญชนก นาเพาะผล บัณฑิตศึกษา คณะพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ , การเปลี่ยนแปลงยุคดิจิทัล

บทคัดย่อ

การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีดิจิทัลส่งผลต่อการทำงาน การเรียนรู้ และการใช้ชีวิตของมนุษย์ทำให้เกิดปัญหา เช่น ช่องว่างทักษะดิจิทัล (Digital Skill Gap) ความต้านทานต่อการเปลี่ยนแปลง (Resistance to Change) ความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล (Digital Divide) งานถูกแทนที่ด้วยระบบอัตโนมัติและ AI (Job Displacement) ความเสี่ยงทางไซเบอร์และข้อมูลส่วนบุคคล (Cybersecurity Risks) ปัญหาสุขภาพกายและใจ (Digital Well-being Problems) และความล้าหลังขององค์กรที่ปรับตัวไม่ทัน (Organizational Delays in Digital Adoption) ปัญหาเหล่านี้ทำให้เกิดความจำเป็นในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เพื่อให้บุคลากรสามารถปรับตัวและใช้เทคโนโลยีดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในยุคดิจิทัลมุ่งเน้นการสร้างทักษะดิจิทัล (Digital Skills) ทักษะที่เทคโนโลยีแทนไม่ได้ (Human-centric Skills) การสร้างความสามารถในการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) การปรับทัศนคติและ ความคิดด้านดิจิทัล (Digital Mindset) การพัฒนาความปลอดภัยดิจิทัล (Cybersecurity Awareness) และการส่งเสริมสุขภาวะดิจิทัล (Digital Well-being) กระบวนการเหล่านี้ช่วยให้บุคลากรสามารถทำงานร่วมกับเทคโนโลยีได้อย่างมีประสิทธิภาพ ปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง และรักษาคุณค่าความเป็นมนุษย์ไว้

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงแรงงาน. (2567). รายงานทักษะแรงงานแห่งอนาคตของประเทศไทย พ.ศ. 2567. กระทรวงแรงงาน.สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2566). แนวทางการพัฒนาศักยภาพบุคลากรภาครัฐในยุคดิจิทัล. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.).

ชัยรัตน์ ชามพูนท, กมลพร กัลยาณมิตร, สถิตย์ นิยมญาติ และทัศนีย์ ลักขณาภิชนชัช. (2564). การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในยุคการเปลี่ยนฉับพลันทางดิจิทัล. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ฯ, 8(1), 195-208.

ทศพร พีสะระ. (2566). สมรรถนะกับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในยุคการเปลี่ยนแปลง. วารสารวิจยวิชาการ, 6(3), 349-354.

พิชิต ฤทธิ์จรูญ. (2557). การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์. กรุงเทพมหานคร. ซีเอ็ดยูเคชั่น.

พระกิตติศักดิ์, ก. และพระสหพล, ส. (2568 ). การบริหารจัดการทุนมนุษย์ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงในยุคไทยแลนด์ 4.0. วารสารสหวิทยาการศึกษาและพัฒนาท้องถิ่น, 1(1), 49–54.

พระหลง อิทฺธิญาโณ. (2568). การพัฒนากำลังคนเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมในยุคดิจิทัล. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 8(2), 245-255.

พิชญ์สินี มะโน. (2562). ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงในยุค DIGITAL DISRUPTION ต่อการศึกษา. วารสารครุศาสตร์อุตสาหกรรม, 18(1), 2-4.

สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล. (2566). รายงานแนวโน้มเทคโนโลยีและดิจิทัลไทย. สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2566). แผนการปฏิรูปประเทศด้านการบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับปรับปรุง) พ.ศ. 2566. สืบค้นเมื่อ 17 ธันวาคม 2567, จาก www.opdc.go.th

อุไรพันธ์ น., และสมจันทร์ ณ. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ของธุรกิจพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมในประเทศไทย. วารสารสหวิทยาการเพื่อการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์, 12(1), 14-19.

Author(s). (2025). The postdigital divide. Postdigital Science and Education.

Castells, M. (1996). The Rise of the Network Society. Wiley-Blackwell.

Dawes, S., and Shanks, G. (2024). Moving beyond conventional resistance and resistors: An integrative review of employee resistance to digital transformation. Journal of Strategic Information Systems, 33(2), 101–123.

Friedman, T. L. (2005). The World Is Flat: A Brief History of the Twenty-First Century. Farrar, Straus and Giroux.

Garavan, T. N. (1991). Strategic Human Resource Development. Pitman.

Koczerga, M. (2024). Navigating the digital chasm: An analysis of digital transformation failures, organizational readiness assessment methods, and their limitations. Scientific Journal of Bielsko-Biala School of Finance and Law, 28(3), 45–63.

Kumar, P., and Shukla, A. (2024). Cybersecurity challenges in the digital transformation era. Computers and Security, 135, 103525.

Nadler, L. (1984). The Human Resource Development Model. In The handbook of human resource development. Wiley.

Nadler, L. (1970). Developing Human Resources. Hart, Schaffner & Marx.

Riedl, R., Stieninger, M., and Muehlburger, M. (2024). What is digital transformation? A survey on the perceptions of decision makers in business. Information Systems and e Business Management, 22(1), 61–95.

Rose, N. (2007). The Politics of Life Itself: Biomedicine, Power, and Subjectivity in the Twenty-First Century. Princeton University Press.

Schmidt, E., and Cohen, J. (2013). The New Digital Age: Reshaping the Future of People, Nations and Business. Alfred A. Knopf.

Werner, J. M., and DeSimone, R. L. (2009). Human Resource Development. (5th ed.). South-Western Cengage Learning.

World Economic Forum. (2023). Future of Jobs Report 2023. World Economic Forum.