แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัล เพื่อส่งเสริมการศึกษายุคปัญญาประดิษฐ์                             ในจังหวัดพิษณุโลก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์

Nattapong Pantanoo; Tipparat Sittiwong

Authors

Nattapong Pantanoo Faculty of Education, Naresuan University, Thailand
Tipparat Sittiwong Faculty of Education, Naresuan University, Thailand

Keywords:

digital leadership, education in the era of artificial intelligence, school administrators

Abstract

The objectives of this research were 1) to study the digital leadership levels of school administrators in promoting education in the era of artificial intelligence (AI) in Phitsanulok Province under the Secondary Educational Service Area Office Phitsanulok–Uttaradit; and 2) to explore guidelines for developing the digital leadership of these school administrators. The research was conducted in two phases. Phase 1 involved a survey of digital leadership levels with a sample of 309 school administrators and teachers selected through stratified random sampling. The research instrument was a five-point Likert scale questionnaire, and the data were analyzed using mean and standard deviation. Phase 2 focused on developing guidelines for digital leadership improvement, involving five experts selected through purposive sampling. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using content analysis.

The findings revealed that 1) the overall level of digital leadership among school administrators in promoting artificial intelligence (AI)-driven education was at a high level. When considered by dimension, digital vision showed the highest mean score, whereas communication and inspirational leadership had the lowest mean score, although still at a high level. 2) the guidelines for developing digital leadership emphasize the formulation of clear digital vision and technology policies, the promotion of digital technologies and innovations in educational management, continuous development of digital competencies among administrators, teachers, and personnel, the cultivation of a digital learning organizational culture, and the enhancement of information technology infrastructure to improve efficiency, thereby improving the quality of educational management in response to societal changes in the era of artificial intelligence.

The study highlights digital leadership as a critical factor influencing school readiness in the AI era. Furthermore, it contributes to both academic and practical domains by offering actionable guidelines that can inform policy formulation and enhance the digital competencies of school administrators in alignment with rapid technological and societal transformations.

References

กัญชลารักษ์ ทีปกากร. (2568). (2568). การเรียนรู้กับ AI ในปี 2568 : ครูไทยปรับตัวอย่างไรในยุค Generative AI . วารสารราชสีมาปริทัศน์, 1(1), 1–10.

กิตติ สมอุ่มจารย์. (2568). ภาวะผู้นําของผู้บริหารสถานศึกษากับการพัฒนาการเรียนรู้ยุคดิจิทัล. วารสารการทดสอบและการประเมินทางการศึกษาระดับชาติ, 6(1), 1–16.

กฤตลักษณ์ รัตนเหมากุล, วุฒิชัย เนียมเทศ และเอกรินทร์ สังข์ทอง. (2568). ภาวะผู้นำดิจิทัล: บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการขับเคลื่อนการศึกษาไทย. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 12(2), 612–614.

จักรกฤษณ์ สิริริน. (2566). ภาวะผู้นำดิจิทัลในองค์กรการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย.

จิติมา วรรณศรี. (2563). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล. พิษณุโลก: คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ณัฐพล บัวอุไร (2568). การพัฒนาแบบประเมินความฉลาดรู้ด้านปัญญาประดิษฐ์สำหรับครูผู้สอนระดับมัธยมศึกษา. วารสารการบริหารและความเป็นผู้นำทางการศึกษา มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 2(2), 1–16.

ธัญศญา ธรรศโสภณ. (2568). การจัดการศึกษาสมัยใหม่ด้านปัญญาประดิษฐ์ในสถานศึกษา สังกัดกรมส่งเสริมการ ปกครองส่วนท้องถิ่น กลุ่มการศึกษาท้องถิ่นที่ 5. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(1), 26-36.

ธิติวัฒน์ ทองคำ และ ขวัญหญิง ศรีประเสริฐภาพ. (2568). การวิเคราะห์ องค์ประกอบเชิงสำรวจภาวะผู้นำทางเทคโนโลยีการศึกษาในยุคปัญญาประดิษฐ์สำหรับครูระดับ การศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 8(6), 2766–2784.

เนตรชนก แก้วกรม. (2565). การศึกษาภาวะผู้นำดิจิทัลและแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของ ผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาพิษณุโลก เขต 3. (การค้นคว้าอิสระ สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยนเรศวร.

พิมมลพรรณ เพชรสมบัติ. (2560). ทักษะการบริหารของผู้บริหารมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี. (รายงานการวิจัย). คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

พรวิภา เชยกลิ่น. (2566). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล. (วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

พระครูสมุห์ทอง ฐิตปญฺโญ (บุตรดี). (2568). AI ปัญญาประดิษฐ์กับการศึกษายุคดิจิทัล. คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระสมพร นามอินทร์, และ ชาตรี สุขสบาย. (2567). การออกแบบการจัดการศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสาร ปราชญ์ประชาคม, 10(2), 200–215.

มาลัย วงศ์ฤทัยวัฒนา, กตัญญู แก้วหานาม, และ ทวีศิลป์ กุลนภาดล. (2567). คุณลักษณะภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, 13(1), 145-158.

วันวิสา เสียงสนั่น. (2568). ครูยุคใหม่กับ AI : การอยู่ร่วม การปรับตัวและการใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มคุณภาพการเรียนรู้. วารสารราชสีมาปริทัศน์, 1(1), 22-34.

สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (2567). นโยบายและทิศทางการพัฒนาการศึกษา พ.ศ. 2568–2569. กรุงเทพฯ: สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล. (2564). แนวทางการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ในระบบการศึกษาไทย. กรุงเทพมหานคร: สพร.

สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. (2565). แนวปฏิบัติด้านจริยธรรมของปัญญาประดิษฐ์ (AI Ethics Guideline). กรุงเทพฯ: สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.).

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). แผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561– 2580). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สุพัตรา ปากดี. (2566). แนวทางการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. (ปริญญานิพนธ์สาขาวิชาการบริหาร การศึกษา). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

De Waal, A. (2018). High-performance leadership. London: Routledge.

Ng, W. (2015). New digital technology in education: Conceptualizing professional learning for educators. Springer.

OECD. (2021). Artificial intelligence and the future of skills. Paris: OECD Publishing.

Sangpho, C., et al. (2017). Digital leadership in education organizations. International Journal of Educational Management, 31(3), 302–315.

UNESCO. (2021). AI and education: Guidance for policy-makers. Paris: UNESCO.