แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำแบบครอบคลุมของผู้บริหารสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษาในพิษณุโลก–อุตรดิตถ์

Mansharee Wongtang; Phong-ek Suksai

Authors

Mansharee Wongtang Faculty of Education, Naresuan University, Thailand
Phong-ek Suksai Faculty of Education, Naresuan University, Thailand

Keywords:

Guidelines, Inclusive Leadership, School Administrators, Cultural Intelligence

Abstract

The purposes of this independent study were: 1) to examine the level of inclusive leadership of school administrators under the Secondary Educational Service Area Office Phitsanulok–Uttaradit; and 2) to propose guidelines for developing inclusive leadership among these administrators. The study was conducted in two phases. Phase 1 investigated the level of inclusive leadership. The sample consisted of 109 school administrators selected from a population of 147 in the 2025 academic year. The research instrument was a five-point Likert scale questionnaire. Data were analyzed using mean and standard deviation. Phase 2 explored development guidelines through interviews with three experts, and the data were analyzed using content analysis.

The research findings revealed that 1) the overall level of inclusive leadership among school administrators was at a high level. The dimension with the highest mean score was relationships, followed by communication, and leadership roles and support, while cultural intelligence had the lowest mean score. 2) the development guidelines for inclusive leadership should emphasize enhancing cultural intelligence, fostering understanding of diversity, developing open and transparent communication systems, promoting participatory decision-making, strengthening interpersonal relationship skills, and encouraging leadership roles that model respect for diversity and ensure equitable treatment of all personnel. These findings highlight the importance of developing inclusive leadership as a key mechanism for promoting equity, participation, and organizational effectiveness in educational administration contexts.

References

กิ่งกาญจน์ สุขสำราญ. (2565). ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาในกลุ่มอำเภอปลวกแดง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 1 (การค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเกริก.

กิตติกวินท์ เอี่ยมวิริยาวัฒน์. (2563). ภาวะผู้นำแบบ inclusive leadership ต่อความสำเร็จในการประกอบธุรกิจช่วงสถานการณ์ COVID-19: กรณีศึกษาผู้ประกอบการวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม จังหวัดบุรีรัมย์. DJBRU Disciplinary Management Journal, 6(2), 1–15.

กิรภัทร ลักษณะพริ้ม. (2566). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3 (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช.

คมสัน แข็งแอ. (2562). แนวทางการพัฒนาการบริหารแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองบัวลำภู เขต 1. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, ฉบับเสริม, 181–195.

จุธารัตน์ สีนาค และ สมใจ สืบเสาะ. (2565). แนวทางการพัฒนามนุษยสัมพันธ์ของผู้บริหารและบุคลากรในสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษาจังหวัดชุมพร. วารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ, 10(2), 1–10.

ณธิดา วงษ์พุ่มม่วง, ปิยะมาศ สื่อสวัสดิ์วณิชย์, และวิไลลักษณ์ เสรีตระกูล. (2567). รูปแบบผู้นำที่ครอบคลุมในโลกที่มีความหลากหลาย. Journal of Modern Learning Development, 9(12), 669–683. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jomld/article/view/275431/186928

ณัฐิพงษ์ ฟองนวล. (2566). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์. (วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต).มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

นันทนา เจริญสุข. (2563). การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำแบบครอบคลุมของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษาภาคตะวันออก สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (วิทยานิพนธ์). มหาวิทยาลัยบูรพา.

บัณฑิตา สิทธิพงศ์สกุล. (2564). ภาวะผู้นำของผู้บริหารกับการเป็นองค์กรสมรรถนะสูงของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสงคราม. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต).มหาวิทยาลัยศิลปากร.

บุญชม ศรีสะอาด. (2554). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 9 ฉบับปรับปรุงใหม่). สุวีริยาสาส์น.

ปฏิธาน มหิเมือง. (2565). การศึกษาคุณลักษณะภาวะผู้นำทางการศึกษาของผู้บริหารยุคดิจิทัลโรงเรียนในสังกัดเทศบาลนครเชียงราย. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยพะเยา.

ปนัดดา รักษาแก้ว. (2564). รูปแบบพุทธนวัตกรรมการสื่อสารเพื่อการประชาสัมพันธ์เชิงรุกของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ. วารสาร มจร มนุษยศาสตร์ปริทรรศน์, 7(2), 112–127.

ปริศรา ธานีใหญ่. (2565). ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจเลือกเข้าทำงานในองค์กรของคน Generation Z. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยนเรศวร.

พนิดา ไชยแก้ว. (2559). อิทธิพลภาวะผู้นำของ Generation Y ต่อความสำเร็จทางธุรกิจ: กรณีศึกษา ผู้ประกอบการกลุ่ม Generation Y ในประเทศไทย. (วิทยานิพนธ์ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต). คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

พักตร์นภา หาญประชุม. (2565). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 6. (วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

พัชรินทร์ ถาปันแก้ว. (2566). ทักษะการสื่อสารของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการปฏิบัติตามมาตรฐานการปฏิบัติงานของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1. (วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

ประภา อัคราภิชาต, ชื่นนภา นาวารี, และมัทนา วังถนอมศักดิ์. (2565). คุณลักษณะภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 6(3), 277–290.

สถาบันพระปกเกล้า. (ม.ป.ป.). ธรรมาภิบาล. สืบค้นจาก https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=ธรรมาภิบาล

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์. (2026). นโยบาย จุดเน้น และกลยุทธ์ ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลกอุตรดิตถ์ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569–2570 ประกาศ.

สุธิกานต์ บริเอก. (2564). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการปฏิบัติงานของครูผู้สอนในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 22. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

สุพัตรา รังคะวงษ์. (2565). ภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 2. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน.

อรวรรณ ภัทรดำเนินสุข. (2564). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารกับแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสงคราม. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

Bernardo, M. F. (2014). The practice of inclusion. In Diversity at work (pp. 296–324). สืบค้นจาก https://www.researchgate.net/publication/289074674_The_Development_of_Inclusive_Leadership_Practice_and_Processes

Beyond Team. (2024, December 10). Everything you need to know about inclusive leadership and how to implement it. Beyond by Esade.

Ferdman, B. M. (2014). The development of inclusive leadership practice and processes. In Diversity at work (pp. 296–324).

Hallinger, P., & Kantamara, P. (2001). Exploring the cultural context of school improvement in Thailand. School Effectiveness and School Improvement, 12(4), 385–408. https://doi.org/10.1076/sesi.12.4.385.3448

Hollander, E. P. (2012). Inclusive leadership: The essential leader-follower relationship. Routledge.

Joseph, S. (2024). The effect of cultural values and perceived inclusive leadership on employee organisational citizenship behaviour and intention to leave. Master’s thesis, Massey University, New Zealand

Juliet Bourke and Andrea Espedido. (2020). The key to inclusive leadership. Harvard Business Review.

Liu, Y., Fang, Y., Hu, L. et al. (2024). Inclusive leadership and employee workplace well-being: the role of vigor and supervisor developmental feedback. BMC Psychol 12, 540. https://doi.org/10.1186/s40359-024-02029-

Manuel Pistner. (2023) What is inclusive leadership? The richness of different perspectives. Flash Hub. https://flashhub.io/what-is-inclusive-leadership/

Mariah Lyn Van Buskirk. (2020). Inclusive leadership, psychological empowerment, and affective organizational commitment: A mediated model (Master’s thesis), San José State University.

Wei, Z., Kim, J., Kark, R., & Mascolo, L. (2023, September). What makes an inclusive leader. Harvard Business Review.