กระบวนการพัฒนาต้นแบบเครื่องแต่งกายผีบุ้งเต้าแบบมีส่วนร่วม เพื่อขับเคลื่อนการท่องเที่ยว เชิงสร้างสรรค์ อำเภอภูเรือ จังหวัดเลย

บทคัดย่อ

ผีบุ้งเต้าเป็นวัฒนธรรมใหม่ของอำเภอภูเรือ จังหวัดเลยที่เกิดขึ้นจากการแก้ปัญหาผลผลิตน้ำเต้า ที่รูปทรงไม่เอื้อต่อการจำหน่ายและใช้ประโยชน์  ชุมชนจึงคิดสร้างสรรค์วัฒนธรรมผีด้วยการทำหน้ากากจากน้ำเต้าที่ผสมผสานแนวคิดยักษ์ทวารบาลที่เชื่อว่าปกป้องพุทธศาสนา ให้ปรากฏออกมาเป็นผีบุ้งเต้าที่มีรูปลักษณ์เป็นยักษ์ใจดี ที่โดดเด่นด้วยลวดลายที่วาดบนหน้ากาก สวมเครื่องแต่งกายท้องถิ่นที่แปลกตา และร่วมมือยกระดับผีบุ้งเต้าให้เป็นส่วนหนึ่งของงานประเพณีสักการะพระพุทธนาวาบรรพต ด้วยรูปแบบผีที่แปลกใหม่ จึงถูกภาครัฐทำให้เป็นผีบุ้งเต้าเป็นผีเพื่อการท่องเที่ยว ซึ่งชุมชนได้พัฒนารูปแบบผีบุ้งเต้ามาอย่างต่อเนื่องโดยเฉพาะหน้ากากที่มีสีสันสวยงามมากขึ้น อย่างไรก็ดีจากการศึกษาพบว่า ผีบุ้งเต้า  มีรูปแบบเครื่องแต่งกายที่สวมใส่ยาก มีภาพลักษณ์และพฤติกรรมความเป็นผีที่ไม่สนุกสนาน จึงต้องการพัฒนาต้นแบบเครื่องแต่งกายผีบุ้งเต้าใหม่ให้กับ 1 เทศบาล และ 6 ตำบล ได้นำรูปแบบเครื่องแต่งกายและกระบวนการพัฒนาต้นแบบไปปรับใช้ให้เหมาะสมกับพื้นที่ ประกอบด้วย 7 ขั้นตอนดังนี้ 1) ขั้นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ 2) ขั้นการสะท้อนแนวคิดและแนวทางการพัฒนาเครื่องแต่งกาย 3) ขั้นการออกแบบร่าง 4) ขั้นวิพากษ์วิจารณ์แบบร่าง 5) ขั้นการผลิตต้นแบบ 6) ขั้นการนำเสนอต้นแบบ และ 7) ขั้นการประเมินผลต้นแบบ