ครูยุคใหม่กับการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 บูรณาการตามหลักปัญญา 3

Main Article Content

ทิพากร วรรณพฤกษ์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอองค์ความรู้เกี่ยวกับครูยุคใหม่กับการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 บูรณาการตามหลักปัญญา 3 เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาและเตรียมความพร้อมให้ผู้เรียนมีทักษะแห่งอนาคต ภายใต้ความท้าทายของการเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัล เนื่องจาก การจัดการเรียนรู้แบบดั้งเดิมไม่เพียงพอต่อการพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียน ครูยุคใหม่จึงต้องปรับเปลี่ยนบทบาทจากผู้ถ่ายทอดความรู้มาเป็นผู้อำนวยความสะดวกและนักออกแบบการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) โดยต้องอาศัยทักษะที่สำคัญ เช่น การวิเคราะห์ข้อมูล การออกแบบสื่อผสมผสาน การสร้างปฏิสัมพันธ์ และการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ การบูรณาการตามหลักปัญญา 3 ประกอบด้วยแนวทางปฏิบัติ 4 ประการ ได้แก่ 1) การบูรณาการปัญญาด้านการรับรู้ (สุตมยปัญญา) ผ่านการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้และใช้ปัญหาเป็นฐานเพื่อพัฒนาทักษะด้านสารสนเทศและการรู้เท่าทันสื่อ 2) การบูรณาการปัญญาด้านการคิดวิเคราะห์ (จินตามยปัญญา) โดยใช้คำถามกระตุ้นความคิด เพื่อให้ผู้เรียนได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ประเมินทางเลือก และแก้ปัญหาอย่างมีวิจารณญาณ 3) การบูรณาการปัญญาด้านการลงมือปฏิบัติ (ภาวนามยปัญญา) ผ่านการใช้โครงงานเป็นฐาน เพื่อสร้างสรรค์นวัตกรรม ทำงานเป็นทีม และมุ่งเน้นที่จะปลูกฝังค่านิยมความรับผิดชอบต่อสังคมให้เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมองค์กรแห่งการเรียนรู้ และ 4) การประเมินผลแบบบูรณาการตามสภาพจริงที่ครอบคลุมทั้งด้านความรู้ กระบวนการคิด และผลผลิต พร้อมให้ข้อมูลย้อนกลับเพื่อพัฒนาทักษะการกำกับและชี้แนะตนเอง การบูรณาการกระบวนการจัดการเรียนรู้ตามหลักปัญญา 3 จะช่วยสร้างรากฐานที่มั่นคงให้แก่ผู้เรียน ทั้งในด้านวิชาการ ทักษะการทำงาน และคุณลักษณะที่พึงประสงค์ ส่งผลให้ผู้เรียนมีศักยภาพพร้อมเผชิญความผันผวน ปรับตัว และดำรงชีวิตในสังคมแห่งศตวรรษที่ 21 ได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วรรณพฤกษ์ ท. (2026). ครูยุคใหม่กับการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 บูรณาการตามหลักปัญญา 3. วารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 4(2), 30–41. สืบค้น จาก https://so16.tci-thaijo.org/index.php/JEAHS/article/view/4389
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2565). แนวทางการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. (2542). ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 116 ตอนที่ 74 ก.

ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2557). ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ต้องก้าวให้พ้นกับดักของตะวันตก. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 134 ตอนที่ 40 ก.

วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2563). ทางเกิดของปัญญา. แหล่งที่มา https://pagoda.or.th/somdej-payutto/06-4.html สืบค้นเมื่อ 17 มิถุนายน 2569.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561-2580). กรุงเทพมหานคร: สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2567). รายงานวิจัยการติดตามและประเมินผลการจัดการเรียนการสอนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนมีคุณลักษณะและทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

Starfish Labz. (2025). ครูยุคใหม่กับการศึกษาสำหรับศตวรรษที่ 21: ปรับตัวอย่างไรให้ทันโลก. แหล่งที่มา https://www.starfishlabz.com/blog/1935ครูยุคใหม่กับการศึกษาสำหรับศตวรรษที่-21-ปรับตัวอย่างไรให้ทันโลก สืบค้นเมื่อ 17 มิถุนายน 2569.

International Society for Technology in Education. (2020). ISTE standards for educators. from https://www.iste.org/standards/educators Retrieved June 17, 2026.

Siemens, G. (2018). Knowing knowledge. EdTech Books. from https://edtechbooks.org/knowingknowledge Retrieved June 17, 2006.