EDSTEP MODEL: การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ทุกที่ทุกเวลาในยุคปัญญาประดิษฐ์ตามแนวคิดของกระบวนการพัฒนาสู่ระบบนิเวศการเรียนรู้อย่างยั่งยืน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บทบาทการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการส่งเสริมการเรียนรู้ทุกที่ทุกเวลา (Ubiquitous Learning) ในยุคปัญญาประดิษฐ์ (AI) และนำเสนอกรอบแนวคิดเชิงระบบที่พัฒนาขึ้นใหม่ภายใต้ชื่อ "EDSTEP Model" เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสู่วิถีชีวิตแบบหลายช่วง (Multistage Life) ที่มุ่งเน้นการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) กรอบแนวคิด EDSTEP Model ประกอบด้วย 6 ขั้นตอนสำคัญ ได้แก่ 1) Environment Mapping การวิเคราะห์บริบทและความต้องการ 2) Digital Infrastructure Development การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล 3) Sustainable Content and Pedagogy การออกแบบเนื้อหาและวิธีการสอนที่ยั่งยืน 4) Technology Integration and Transformation การผสานเทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้ส่วนบุคคล 5) Evaluation and Progress Monitoring การประเมินและติดตามผล และ 6) Participation การมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน
ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การบูรณาการเทคโนโลยีดิจิทัลและ AI ตามกรอบแนวคิดนี้ จะช่วยสร้างระบบนิเวศการศึกษาที่ยืดหยุ่น เปิดกว้าง และไร้ข้อจำกัดด้านเวลาและสถานที่ ซึ่งเอื้อต่อการเรียนรู้แบบปรับเหมาะเฉพาะบุคคล และส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ด้วยตนเอง อย่างไรก็ตาม การขับเคลื่อนระบบนิเวศดังกล่าวให้เกิดความยั่งยืนจำเป็นต้องอาศัยการปรับเปลี่ยนกรอบความคิดของทั้งผู้เรียนและผู้สอน ควบคู่ไปกับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและการเข้าถึงเทคโนโลยีอย่างเท่าเทียม ทั้งนี้ กรอบแนวคิด EDSTEP Model ถือเป็นคุณูปการสำคัญที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นฐานในการออกแบบนโยบายการศึกษา และเป็นกรอบอ้างอิงสำหรับการวิจัยและพัฒนาด้านเทคโนโลยีการศึกษาต่อไปในอนาคต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ส่งมาขอรับการตีพิมพ์ในวารสารวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ จะต้องไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อตีพิมพ์ในวารสารอื่น รวมทั้งผู้เขียนจะต้องคำนึงถึงจริยธรรมการวิจัย ไม่ละเมิดหรือคัดลอกผลงานของผู้อื่นมาเป็นของตนเอง ซึ่งทางวารสารได้กำหนดความซ้ำของผลงานด้วยโปรแกรม CopyCat เว็บ Thaijo ในระดับ ไม่เกิน 25%
ในกรณีที่ บทความวิจัยมีกระบวนการวิจัยเกี่ยวข้องกับมนุษย์ ผู้นิพนธ์จะต้องส่งหลักฐานการรับรองจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์มาประกอบการลงตีพิมพ์ด้วยจึงจะได้รับการพิจารณาลงตีพิมพ์ในวารสาร
ผู้เขียนบทความจะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การเสนอบทความเพื่อตีพิมพ์ในวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ รวมทั้งระบบการอ้างอิงต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ โดยรวมทั้งทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ และวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการเรียนรู้ กระทรวงศึกษาธิการ. (2567). แนวทางการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิต. แหล่งที่มา https://shorturl.asia/2RsY1 สืบค้นเมื่อ 1 กรกฎาคม 2568.
กองเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ กระทรวงศึกษาธิการ. (2566). ศธ.รับลูกนายกฯ เรียนได้ทุกที่ทุกเวลา Anywhere Anytime เรียนฟรีมีงานทำ “ยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง” มุ่งสู่สังคมการเรียนรู้ตลอดชีวิต. แหล่งที่มา https://www.moe.go.th/ศธ-รับลูกนายกฯ/ สืบค้นเมื่อ 1 กรกฎาคม 2568.
จิรกร ฐาวิรัตน์. (2568). AI กับการศึกษา: ตัวช่วยฝึกอัจฉริยะเพื่อพัฒนาการเรียนรู้. วารสารสังคมปริทรรศน์, 1(2), 98-108.
ทินกร เผ่ากันทะ และกัลยา เมธีวีรวงศ์. (2565). แนวทางการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 4(2), 37-45.
นิวัฒน์ ศรีสวัสดิ์. (2568). ระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัล 5.0 เพื่อการเตรียมพร้อมรับการจัดการการศึกษาสำหรับพลเมืองยุคใหม่: หนึ่งจุดเชื่อมต่อระหว่างงานการศึกษาดิจิทัลและวิศวกรรมการเรียนรู้. สมาคมการศึกษาดิจิทัลและวิศวกรรมการเรียนรู้, 1(1), 70-84.
พบพร ผดุงพล. (2568). โครงการประชุมสัมมนาเปิดตัวรายงาน Developing Skills Strategy in Thailand ณ โรงแรมรอยัล ออคิด เชอราตัน ริเวอร์ไซด์. แหล่งที่มา https://www.moe.go.th/developing-skills/ สืบค้นเมื่อ 1 กรกฎาคม 2568.
พระมหาไพจิตร อุตฺตมธมฺโม (สาฆ้อง). (2564). การพัฒนาการเรียนรู้โดยระบบอีเลิร์นนิง: กรณีมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตมหาวชิราลงกรณราชวิทยาลัย. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
รัฐนันท์ รถทอง และมลรักษ์ เลิศวิลัย. (2565). การศึกษาออนไลน์และการศึกษาแบบผสมผสาน. Journal of Roi Kaensarn Academic, 7(1), 417-429.
วรพล ศรีเทพ. (2568). Anywhere Anytime เรียนได้ทุกที่ทุกเวลากับการพัฒนาสมรรถนะสู่อนาคต: ปลดปล่อยการเรียนรู้ไร้ขีดจำกัด. คุรุสภาวิทยาจารย์, 6(2), 1-16.
วิลาวัลย์ โพธิ์ทอง. (2561). เทคโนโลยีกับการเรียนรู้ตลอดชีวิตของครู. วารสารการวิจัยเพื่อพัฒนาชุมชน, 11(2), 18-26.
สหประชาชาติ ประเทศไทย. (ม.ป.ป.). การสนับสนุนของสหประชาชาติต่อเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนในประเทศไทย. แหล่งที่มา https://thailand.un.org/th/sdgs สืบค้นเมื่อ 1 กรกฎาคม 2568.
สิตาภา เกื้อคลัง. (2561). องค์ประกอบและแนวทางการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิตของ กศน. ตำบล. ดุษฎีนิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สุปรีดา โหษาแสง, กฤษฎา ผ่องพิทยา และสมชาย เทพแสง. (2565). เทคโนโลยีดิจิทัลสำหรับการบริหารสถานศึกษาในยุค Digital Transformation. วารสารบริหารการศึกษา มศว., 19(37), 242-250.
แสงสุรีย์ ทองขาว และคนอื่นๆ. (2566). บทบาทครูไทยกับเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการจัดการศึกษา. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์, 8(2), 130-144.
อุดมศึกษาวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตแห่งชาติ (สอวช.). (2565). รายงานการศึกษาการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong learning) เพื่อรองรับการพลิกโฉมฉับพลันและวิกฤตการณ์โลก. แหล่งที่มา https://www.nxpo.or.th/th/report/9976/ สืบค้นเมื่อ 1 กรกฎาคม 2568.
Starfish Academy. (2565). Self-Directed Learning ปลูกทักษะเรียนรู้ด้วยตัวเอง. แหล่งที่มา https://www.starfishlabz.com/blog/928-self-directed-learning-ปลูกทักษะเรียนรู้ด้วยตัวเอง สืบค้นเมื่อ 1 กรกฎาคม 2568.
FROG GENIUS. (2568). การเรียนรู้แบบผสมผสาน Blended Learning คืออะไร. แหล่งที่มา https://www.froggenius.com/news/what-is-blended-learning สืบค้นเมื่อ 1 กรกฎาคม 2568.
Haneef Waitasil. (2567). E-Learning บริบทการศึกษาใหม่ของไทยหลังยุคโควิด. แหล่งที่มา https://contributor.lib.kmutt.ac.th/@hwaiyasil/e-learning-บริบทการศึกษาใหม่ของไทยหลังยุคโควิด-9d99f583-abfc-42c9-b82d-d5140c2c3ded สืบค้นเมื่อ 1 กรกฎาคม 2568.
Danae Romrell, Lisa C. Kidder and Emma Wood. (n.d.). The SAMR Model as a Framework for Evaluating mLearning. From https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1036281.pdf Retrieved on July 1, 2025.
Elizondo Mejías, J. (2020). The SAMR Model to Technology Innovative in the EFL Classroom. In Escuela de Idiomas y Ciencias Sociales, Instituto Tecnológico de Costa Rica. Proceedings of the III English Teaching Congress. Huetar Northern Region, Costa Rica.
Gillespie, R. (2022). SAMR: The Power of Useful Technology Integration Model. PRESSBOOKS.
Gratton, L. and Scott, A. J. (2016). The 100-Year Life: Living and Working in an Age of Longevity. Bloomsbury Information.
Somani, G. (2022). What Is SAMR Model? Importance Of SAMR Model In Education System. Master Soft.
UNESCO. (2021). AI and education: Guidance for policy-makers. From https://doi.org/10.54675/PCSP7350 Retrieved on July 1, 2025.
