การขับเคลื่อนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษาเพื่อความยั่งยืน

Main Article Content

สุนิษา สัมฤทธิ์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งนำเสนอแนวทางการขับเคลื่อนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษาเพื่อความยั่งยืน ซึ่งเป็นกระบวนการนำหลักคิดและแนวปฏิบัติบนพื้นฐานของความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการมีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี ควบคู่กับเงื่อนไขความรู้และคุณธรรม (3 ห่วง 2 เงื่อนไข) ไปสู่การปฏิบัติในทุกมิติของสถานศึกษา การขับเคลื่อนดังกล่าวประกอบด้วยองค์ประกอบสำคัญ 3 ด้านหลัก ได้แก่
1) ด้านการบริหารจัดการ ที่เน้นการกำหนดนโยบายและการบริหารงบประมาณอย่างคุ้มค่า 2) ด้านหลักสูตรและการจัดการเรียนการสอน ที่บูรณาการเนื้อหาและเน้นการเรียนรู้แบบลงมือปฏิบัติ (Active Learning) และ 3) ด้านกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนและสภาพแวดล้อม ที่ส่งเสริมการปฏิบัติจริงและสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้วิถีพอเพียง การนำหลักปรัชญาฯ ไปประยุกต์ใช้อย่างเป็นระบบจะส่งผลให้เกิดความยั่งยืนใน 3 มิติหลัก คือ ความยั่งยืนด้านเศรษฐกิจ ความยั่งยืนด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม และความยั่งยืนด้านการเรียนรู้ซึ่งกระบวนการทั้งหมดนี้ถือเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาเยาวชนให้เติบโตเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพ สามารถพึ่งพาตนเองได้ และมีส่วนร่วมในการสร้างสรรค์สังคมที่ยั่งยืนต่อไป 

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สัมฤทธิ์ ส. . (2026). การขับเคลื่อนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษาเพื่อความยั่งยืน. วารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 4(1), 53–64. สืบค้น จาก https://so16.tci-thaijo.org/index.php/JEAHS/article/view/3893
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย. (2550). เกร็ดความรู้เกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียงกับสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย.

กัลยา แก้วพวงเพชร. (2560). การประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา: กรณีศึกษาโรงเรียนในพื้นที่ภาคกลาง. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 15(1), 121-135.

กีรติ บุญเจือ. (2568). ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง.วารสาร อปท. แหล่งที่มา http://welovethaiking.com/ สืบค้นเมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2568.

จิรวัฒน์ สมาน. (2563). การขับเคลื่อนสถานศึกษาพอเพียงสู่ความยั่งยืน: กรณีศึกษาโรงเรียนในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารวิชาการศึกษา, 13(2), 256-270.

จิรายุ อิศรางกุล ณ อยุธยา.(2551). คำปรารภในคำสอนพ่อ ประมวลพระบรมราโชวาทและพระราชดำรัสเกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียง. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพระดาบส.

ปรียานุช ธรรมปิยา. (2560). หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่ความยั่งยืน เอกสารประกอบการบรรยายศูนย์สถานศึกษาพอเพียง มูลนิธิยุวสถิรคุณ โรงแรมตรัง เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์สถานศึกษาพอเพียง มูลนิธิยุวสถิรคุณ.

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร. (2542). พระราชดำรัสในโอกาสต่างๆ. กรุงเทพมหานคร: กองทัพบก.

ยศ สันตสมบัติ. (2560). ภูมิปัญญาและเศรษฐกิจพอเพียง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ราชกิจจานุเบกษา. (2559). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ.2560-2564) เล่มที่ 133 ตอนที่ 115 ก. (30 ธันวาคม 2559).

เรืองยศ แวดล้อม, อัมพร กุลาเพ็ญ, บุญจักรวาล รอดบำเรอ, นงลักษณ์ เรือนทอง และสัมฤทธิ์ กางเพ็ง. (2565). โมเดลปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 1(1), 68–79.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2550). แนวทางการขับเคลื่อนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่สถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2557). แนวทางการขับเคลื่อนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่สถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2565-2569, กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. (ม.ป.ป.). ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. แหล่งที่มา https://www.rdpb.go.th สืบค้นเมื่อ 29 สิงหาคม 2568.

thipaksorn13. (ม.ป.ป.). การขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษา. แหล่งที่มา https://thipaksorn13.wordpress.com/การขับเคลื่อนเศรษฐกิจพ/ สืบค้นเมื่อ 29 สิงหาคม 2568.

Keawphuangphet K. (2017). Application of Sufficiency Economy Philosophy in Educational Institutions: A Case Study of Schools in the Central Region. Silpakorn University Journal of Education, 15(1), 121-135.

Office of the Royal Development Projects Board (ORDPB). (n.d.). The Philosophy of Sufficiency Economy. from https://www.rdpb.go.th/en/sep Retrieved August 29, 2025.