การขับเคลื่อนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษาเพื่อความยั่งยืน -
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้นำเสนอแนวทางการขับเคลื่อนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา ซึ่งเป็นแนวคิด
ที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานเพื่อเป็นแนวทางการดำเนินชีวิตที่ยั่งยืน โดยเน้นหลักการ 3 ห่วง 2 เงื่อนไข คือ ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การมีภูมิคุ้มกันที่ดีบนพื้นฐานของความรู้และคุณธรรม
การประยุกต์ใช้ในสถานศึกษาสามารถทำได้ 3 แนวทางหลัก ได้แก่ การบูรณาการในหลักสูตร สอดแทรกแนวคิดความพอเพียงในรายวิชาต่างๆ เช่น การวางแผนการเงินในวิชาคณิตศาสตร์หรือเกษตรทฤษฎีใหม่ในวิชาวิทยาศาสตร์
การจัดกิจกรรมนอกหลักสูตร ส่งเสริมการปฏิบัติจริงผ่านโครงการต่างๆ เช่น ธนาคารขยะ เกษตรในโรงเรียนหรือกิจกรรมจิตอาสา
การบริหารจัดการ ผู้บริหารนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการบริหารงบประมาณ และทรัพยากรอย่างคุ้มค่าเพื่อเป็นแบบอย่างที่ดี
การดำเนินการดังกล่าวจะนำไปสู่ความยั่งยืนใน 3 มิติ คือ เศรษฐกิจ(นักเรียนรู้จักออมและใช้จ่ายอย่างมีเหตุผล สังคม(สร้างพลเมืองคุณภาพที่มีคุณธรรมและความรับผิดชอบ) และสิ่งแวดล้อม(สร้างจิตสำนึกใน การอนุรักษ์ทรัพยากร) ซึ่งทั้งหมดนี้ถือเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาเยาวชนให้เติบโตเป็นกำลังที่สำคัญของประเทศชาติและสังคมต่อไป
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ส่งมาขอรับการตีพิมพ์ในวารสารวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ จะต้องไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อตีพิมพ์ในวารสารอื่น รวมทั้งผู้เขียนจะต้องคำนึงถึงจริยธรรมการวิจัย ไม่ละเมิดหรือคัดลอกผลงานของผู้อื่นมาเป็นของตนเอง ซึ่งทางวารสารได้กำหนดความซ้ำของผลงานด้วยโปรแกรม CopyCat เว็บ Thaijo ในระดับ ไม่เกิน 25%
ในกรณีที่ บทความวิจัยมีกระบวนการวิจัยเกี่ยวข้องกับมนุษย์ ผู้นิพนธ์จะต้องส่งหลักฐานการรับรองจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์มาประกอบการลงตีพิมพ์ด้วยจึงจะได้รับการพิจารณาลงตีพิมพ์ในวารสาร
ผู้เขียนบทความจะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การเสนอบทความเพื่อตีพิมพ์ในวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ รวมทั้งระบบการอ้างอิงต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ โดยรวมทั้งทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ และวารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์
เอกสารอ้างอิง
กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย. (2550). เกร็ดความรู้เกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียงกับสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย.
กัลยา แก้วพวงเพชร. (2560). การประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา: กรณีศึกษาโรงเรียนในพื้นที่ภาคกลาง. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 15(1), 121-135.
กีรติ บุญเจือ. (2568). ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง.วารสาร อปท. แหล่งที่มา http://welovethaiking.com/ สืบค้นเมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2568.
จิรวัฒน์ สมาน. (2563). การขับเคลื่อนสถานศึกษาพอเพียงสู่ความยั่งยืน: กรณีศึกษาโรงเรียนในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารวิชาการศึกษา, 13(2), 256-270.
จิรายุ อิศรางกุล ณ อยุธยา.(2551). คำปรารภในคำสอนพ่อ ประมวลพระบรมราโชวาทและพระราชดำรัสเกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียง. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพระดาบส.
ปรียานุช ธรรมปิยา. (2560). หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่ความยั่งยืน เอกสารประกอบการบรรยายศูนย์สถานศึกษาพอเพียง มูลนิธิยุวสถิรคุณ โรงแรมตรัง เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์สถานศึกษาพอเพียง มูลนิธิยุวสถิรคุณ.
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร. (2542). พระราชดำรัสในโอกาสต่างๆ. กรุงเทพมหานคร: กองทัพบก.
ยศ สันตสมบัติ. (2560). ภูมิปัญญาและเศรษฐกิจพอเพียง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ราชกิจจานุเบกษา. (2559). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ.2560-2564) เล่มที่ 133 ตอนที่ 115 ก. (30 ธันวาคม 2559).
เรืองยศ แวดล้อม, อัมพร กุลาเพ็ญ, บุญจักรวาล รอดบำเรอ, นงลักษณ์ เรือนทอง และสัมฤทธิ์ กางเพ็ง. (2565). โมเดลปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 1(1), 68–79.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2550). แนวทางการขับเคลื่อนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่สถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2557). แนวทางการขับเคลื่อนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่สถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2565-2569, กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. (ม.ป.ป.). ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. แหล่งที่มา https://www.rdpb.go.th สืบค้นเมื่อ 29 สิงหาคม 2568.
thipaksorn13. (ม.ป.ป.). การขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษา. แหล่งที่มา https://thipaksorn13.wordpress.com/การขับเคลื่อนเศรษฐกิจพ/ สืบค้นเมื่อ 29 สิงหาคม 2568.
Keawphuangphet K. (2017). Application of Sufficiency Economy Philosophy in Educational Institutions: A Case Study of Schools in the Central Region. Silpakorn University Journal of Education, 15(1), 121-135.
Office of the Royal Development Projects Board (ORDPB). (n.d.). The Philosophy of Sufficiency Economy. from https://www.rdpb.go.th/en/sep Retrieved August 29, 2025.