ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมกับการพัฒนาพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา

Main Article Content

ชมธีรดา ธีรศักดิ์วรกูล

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม ความพร้อมของบุคลากรในการปฏิรูปการศึกษา และการวางรากฐานโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยีและข้อมูล เพื่อนำเสนอแนวทางที่สามารถบูรณาการปัจจัยเหล่านี้เข้าด้วยกัน อันจะนำไปสู่ความสำเร็จของการพัฒนาพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา ผลการศึกษาพบว่า ความสำเร็จของการพัฒนาพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาเกิดจากการบูรณาการปัจจัยขับเคลื่อนหลัก 3 ประการ ได้แก่ 1) ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม ซึ่งเป็นปัจจัยขับเคลื่อนที่สำคัญที่สุดที่ผู้บริหารต้องมีเพื่อสร้างวิสัยทัศน์และบรรยากาศองค์กรที่ปลอดภัยทางจิตใจ อันเป็นการกระตุ้นให้บุคลากรกล้าคิดสร้างสรรค์สิ่งใหม่ 2) ความพร้อมของครูและบุคลากร ที่ต้องเปลี่ยนบทบาทมาเป็นผู้ริเริ่มการเปลี่ยนแปลง โดยมีความพร้อมทั้งด้านความรู้ ทักษะ และเจตคติแบบยืดหยุ่นซึ่งควรได้รับการพัฒนาผ่านการเรียนรู้จากการปฏิบัติจริงควบคู่ไปกับการปรับโครงสร้างและผ่อนคลายกฎระเบียบเพื่อลดอุปสรรคในการทำงาน และ 3) โครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยีและข้อมูล ซึ่งถือเป็นสินทรัพย์เชิงกลยุทธ์ที่สำคัญในการรองรับเทคโนโลยีขั้นสูง โดยอาศัยสถาปัตยกรรมคลาวด์แบบผสมผสาน การจัดการข้อมูลที่ทันสมัย และการปฏิบัติตามกฎหมายความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์อย่างเคร่งครัด สรุปได้ว่า ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อมโยงสำคัญที่ช่วยผลักดันความพร้อมของบุคลากรควบคู่ไปกับการสร้างรากฐานดิจิทัลที่เข้มแข็ง ซึ่งจะช่วยให้พื้นที่นวัตกรรมการศึกษาสามารถยกระดับขีดความสามารถและสร้างความยั่งยืนได้ในระยะยาว

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ธีรศักดิ์วรกูล ช. . . (2026). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมกับการพัฒนาพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา. วารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 4(1), 36–52. สืบค้น จาก https://so16.tci-thaijo.org/index.php/JEAHS/article/view/3846
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กัญญา แช่มช้อย. (2560). การบริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จันทร์แดง วราภรณ์. (2558). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมกับพฤติกรรมนวัตกรรมของครูในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารการบริหารและพัฒนาการศึกษา, 4(1), 45-60.

จุฑาทิพย์ ชนะเคน. (2558). การศึกษาคุณลักษณะภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 2. สารนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ชัยวงศ์ ธนวัฒน์. (2560). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถาบันอุดมศึกษาไทย. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยบูรพา.

ฐิตินันท์ นันทะศรี. (2563). การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

ทิศนา แขมมณี. (2560). ศาสตร์การสอน องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 21. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นุสรา สุวรรณวงศ์. (2558). กลยุทธ์การบริหารเพื่อเสริมสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพสำหรับครูโรงเรียนเอกชน. ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ปวีณา กันถิน. (2560). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนประชารัฐ เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 5. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

พยัต วุฒิรงค์. (2555). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

พัทธนันท์ วิบูลย์ศรี. (2565). ความท้าทายในการขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา: การศึกษาเชิงคุณภาพ. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ, 11(2), 1-15.

วิจารณ์ พานิช. (2564). การปฏิรูปการศึกษาไทยในศตวรรษที่ 21 บทบาทของพื้นที่นวัตกรรม. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์สุภา.

ศิริพร, พรทิพย์. (2562). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมที่มีต่อความคิดสร้างสรรค์ในงานบริการของบุคลากรสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด. Journal of HR and Innovation, 5(2), 18-30.

สมศักดิ์ ปัญญาดี. (2565). การพัฒนาชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อเสริมสร้างความพร้อมของครูในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา. วารสารการจัดการศึกษา, 15(1), 45-60.

สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล. (2562). พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล.

สำนักงานบริหารพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา. (2563). คู่มือการพัฒนาบุคลากรในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาแนวคิดและปฏิบัติการ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานบริหารพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). พระราชบัญญัติพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา พ.ศ. 2562. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สิทธิโชค สุทธิพงษ์. (2557). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาเอกชนในเขตกรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

สุรกิจ สุวรรณแกม. (2561). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในอำเภอภาชี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

อรอนงค์ โรจน์วัฒนบูลย์. (2553). การพัฒนาตัวแบบผู้นำเชิงนวัตกรรม. กรุงเทพมหานคร: สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

อุทัยรัตน์ ปรียาพร. (2556). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในจังหวัดเชียงใหม่. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

Carmeli, A., Reiter-Palmon, R. and Ziv, E. (2010). Inclusive leadership and employee involvement in creative tasks in the workplace: The mediating role of psychological safety. Creativity Research Journal, 22(3), 250–260.

Davenport, T. H. (2014). Big data at work: Dispelling the myths, unlocking the opportunities. Harvard Business Review Press.

Van de Ven, A. H. and Chu, Y. (1989). Research on the Management of Innovation: The Minnesota Studies. New York, NY: Harper & Row.

Gartner. (2022). Data fabric architecture: Concept and implementation.

Laudon, K. C. and Laudon, J. P. (2024). Management information systems: Managing the digital firm. 18th ed. Pearson Education.

O'Brien, J. A. and Marakas, G. M. (2011). Management information systems. 10th ed. McGraw-Hill/Irwin.

Porter, M. E. and Malloch, K. (2010). Innovation: The 5th discipline for the 21st century. 2nd ed. TalentFirst.

Stair, R. M. and Reynolds, G. W. (2018). Principles of information systems. 13th ed. Cengage Learning.

Turban, E., Volonino, L. and Wood, G. R. (2020). Information technology for management: Driving digital transformation. 12th ed. Wiley.

Weiss, J. A. and Legrand, C. (2011). Innovative Intelligence: The Art and Practice of Leading Sustainable Innovation in Your Organization. Wiley.