มหากาพย์ความสัมพันธ์ไทย-กัมพูชา: สองแผ่นดิน หนึ่งรากเหง้า ร้อยพันความขัดแย้ง

Main Article Content

จเร โฉมเฉลา

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งค้นหาคำตอบว่าอะไรคือสาเหตุแห่งความบาดหมางระหว่างไทยและกัมพูชาที่ปะทุเป็นสงครามในปัจจุบัน โดยเฉพาะประเด็นที่กัมพูชากล่าวหาไทยจำนวน ๖ ประเด็น โดยศึกษาปฏิสัมพันธ์ระหว่างไทยและกัมพูชาในอดีตตั้งแต่ยุคขอมโบราณจนกระทั่งถึงปัจจุบัน ผลการศึกษาพบว่าสาเหตุแห่งความบาดหมางมีที่มาที่ซับซ้อน เกี่ยวเนื่องกับชาติพันธ์ของทั้งไทยและกัมพูชา และความผสมกลมกลืนจากกลุ่มคนที่แตกต่างคนละกลุ่มภาษากัน จนกระทั่งกลายมาเป็นกลุ่มคนที่มีความใกล้ชิดกันมากทั้งทางสายเลือดและวัฒนธรรมจนแยกแทบไม่ออก บาดแผลที่สยามเคยกระทำต่อกัมพูชาในอดีตเป็นสาเหตุพื้นฐานที่ทำให้ชาวกัมพูชายังรู้สึกไม่ดีต่อประเทศไทย แต่สิ่งที่ทำให้เกิดความบาดหมางรุนแรงในปัจจุบันเกิดจากความพยายามตอกย้ำบาดแผลเหล่านั้นเพื่อจุดประสงค์ทางการเมืองของผู้นำกัมพูชาในยุคปัจจุบัน นอกจากนี้ผู้นำกัมพูชาในปัจจุบันยังมีท่าทีที่เป็นภัยคุกคามที่ไม่อาจมองข้าม สุดท้ายได้เสนอะแนะแนวทางในการจัดการกับความบาดหมางและภัยคุกคามเหล่านั้น

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โฉมเฉลา จ. (2026). มหากาพย์ความสัมพันธ์ไทย-กัมพูชา: สองแผ่นดิน หนึ่งรากเหง้า ร้อยพันความขัดแย้ง. นาวิกาธิปัตย์สาร, 50(1), 69–104. สืบค้น จาก https://so16.tci-thaijo.org/index.php/nssc_journal/article/view/3414
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

Briggs, L. P. (๑๙๕๑). The Ancient Khmer Empire. American Philosophical Society. (อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างเจนละกับรัฐข้างเคียงอย่างทวาราวดีและจามปา)

Chandler, D. (๑๙๙๑). The Tragedy of Cambodian History: Politics, War, and Revolution since ๑๙๔๕. Yale University Press. (รายละเอียดเชิงลึกเกี่ยวกับความขัดแย้งระหว่างกลุ่มลอน นอล และเจ้าสีหนุ รวมถึงปัจจัยภายในที่นำไปสู่การรัฐประหาร)

Chandler, David. (๒๐๐๘). A History of Cambodia. Westview Press. (อธิบายถึงรัชสมัยของพระเจ้าชัยเชษฐาที่ ๒ และการเริ่มต้นความสัมพันธ์กับเวียดนามที่อุดงค์ไว้อย่างชัดเจน)

Clymer, K. J. (๒๐๐๔). The United States and Cambodia, ๑๘๗๐–๑๙๖๙: From Curiosity to Confrontation. Routledge. (อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างสีหนุกับมหาอำนาจในช่วงสงครามเย็นและการดิ้นรนเพื่อความเป็นกลาง)

Dhida Saraya (ธิดา สาระยา). (๑๙๙๙). (Revised Edition) (ทวาราวดี: ประวัติศาสตร์ตอนต้นของประเทศไทย). เมืองโบราณ. (อธิบายการเปลี่ยนผ่านจากอิทธิพลฟูนันเข้าสู่ยุคทวาราวดีในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา)

Freedom House. Freedom on the Net: Cambodia. (รายงานรายละเอียดเรื่อง Single Gateway และการควบคุมโซเชียล)

Global Witness: รายงานฉบับสำคัญชื่อ "Hostile Takeover: The Strategic Corporate Empire of Cambodia’s Ruling Family" (๒๐๑๖). (รายงานนี้เปิดโปงเครือข่ายธุรกิจของตระกูลฮุนที่เชื่อมโยงกับกองทัพและกลุ่มทุนออกญาอย่างละเอียด)

Higham, C. (๒๐๐๑). The Civilization of Angkor. University of California Press. (หนังสือที่ครอบคลุมประวัติศาสตร์พระนครตั้งแต่วันแรกจนวันสุดท้ายด้วยหลักฐานทางโบราณคดีที่ทันสมัยที่สุดรวมทั้งการล่มสลายของเมืองพระนครภายใต้เงื้อมมือกองทัพอยุธยา)

Human Rights Watch. Cambodia Reports. (รวบรวมเหตุการณ์สังหารนักกิจกรรมและผู้เห็นต่าง)

Kutanan, W., et al. (๒๐๑๑). "Genetic structure of Tai-Kadai speaking populations in Thailand". Journal of Human Genetics. (งานวิจัยดีเอ็นเอที่ยืนยันการผสมผสานระหว่างคนไทกับคนท้องถิ่นดั้งเดิม)

Lee, Morgenbesser: บทความ "The Menu of Autocratic Innovation”. Democratization. (วิเคราะห์ว่าฮุน เซ็น ใช้สถาบันทางประชาธิปไตย การเลือกตั้ง ศาล มาบังหน้าอำนาจเผด็จการได้อย่างไร)

Lipson, M., et al. (๒๐๑๘). "Ancient genomes document multiple waves of migration in Southeast Asian prehistory". Science. (งานวิจัยนี้ยืนยันว่ามีการอพยพจากจีนตอนใต้ลงมาในอุษาคเนย์จริง โดยระลอกแรกคือกลุ่มผู้พูดตระกูลออสโตรเอเชียติก (บรรพบุรุษมอญ-เขมร) และระลอกต่อมาคือกลุ่มออสโตรนีเซียน และไท-กะได ตามลำดับ

McColl, H., et al. (๒๐๑๘). "The prehistoric admixture of Southeast Asia". Science. (งานวิจัยชิ้นนี้ยืนยันแบบจำลอง Two-layer model คือกลุ่มคนพื้นเมืองดั้งเดิมผสมกับกลุ่มเกษตรกรที่อพยพลงมาจากจีนตอนใต้)

Osborne, M. (๑๙๙๔). Sihanouk: Prince of Light, Prince of Darkness. University of Hawaii Press. (ชีวประวัติฉบับสมบูรณ์ที่วิเคราะห์ทั้งด้านสว่างในการกอบกู้เอกราช และด้านมืดในการปราบปรามศัตรูทางการเมือง)

Strangio, S. (๒๐๑๔). Hun Sen’s Cambodia. Yale University Press. (เล่มนี้ถือเป็นงานวิจัยที่ละเอียดที่สุดเกี่ยวกับเส้นทางอำนาจของฮุน เซ็น และเครือข่ายทุนนิยมพรรคพวก)

Stark, M. T. (๒๐๐๖). "Pre-Angkorian Settlement Trends in Central Cambodia". In P. P. Bellwood & I. Glover (Eds.), Southeast Asia: From Prehistory to History. (รายละเอียด: มิเรียม สตาร์ค เป็นนักโบราณคดีที่ขุดค้นในพื้นที่ฟูนันจริง งานของเธอช่วยยืนยันว่าก่อนการมาของ "หุนเทียน" ดินแดนนี้มีชุมชนที่ซับซ้อนอยู่ก่อนแล้ว ไม่ใช่ดินแดนว่างเปล่า)

Tully, J. (๒๐๐๒). France on the Mekong: A History of the Protectorate in Cambodia, ๑๘๖๓-๑๙๕๓. (อธิบายเหตุผลของการเข้าสู่การอารักขาของฝรั่งเศส)

Vickery, M. (๑๙๗๗). The ๒/f. ๘๗๔ Hierarchy and Relative Caste in Si Satchanalai and Sukhothai. (อธิบายความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างอำนาจระหว่างสยามและเขมรยุคหลังพระนคร)

Vickery, M. (๑๙๙๘). Society, Economics, and Politics in Pre-Angkor Cambodia. (วิเคราะห์ว่าภาคอีสานของไทยคือส่วนหนึ่งของโครงสร้างการเมืองเจนละ ไม่ใช่แค่เมืองขึ้น)

Wyatt, D. K. (๒๐๐๓). Thailand: A Short History. Yale University Press. (อธิบายการที่กลุ่มคนไทเข้ามาตั้งถิ่นฐานภายใต้ร่มเงาของอาณาจักรพระนครและการหลุดพ้นจากอิทธิพลของขอม)

Wolters, O. W. (๑๙๙๙). History, Culture, and Region in Southeast Asian Perspectives. (อธิบายระบบ Mandala ที่ทำให้เข้าใจว่าทำไมรัฐไทยถึงทั้งร่วมมือและปะทะกับพระนครได้ในเวลาเดียวกัน)