บทบาทของนักเรียนชั้นประถมศึกษาในการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดี ในสถานศึกษา: รากฐานสู่สังคมประชาธิปไตยที่ยั่งยืน

บทคัดย่อ

           บทความวิชาการนี้มุ่งศึกษาวิเคราะห์บทบาทหน้าที่ของนักเรียนระดับประถมศึกษาในฐานะพลเมืองของโรงเรียน และเสนอแนวทางในการส่งเสริมบทบาทดังกล่าวอย่างมีประสิทธิภาพ, เนื่องจากช่วงวัย 7–12 ปีเป็นช่วงเวลาวิกฤต (Critical Period) ของการพัฒนาจริยธรรมและสังคม,                                             ผลการวิเคราะห์พบว่าบทบาทของนักเรียนครอบคลุม 4 มิติหลัก ได้แก่ (1) มิติด้านระเบียบวินัยและความรับผิดชอบ เช่น การตรงต่อเวลาและเคารพกฎเกณฑ์ (2) มิติด้านจิตสาธารณะและการช่วยเหลือเกื้อกูล ผ่านกิจกรรมอาสาสมัครและการดูแลทรัพย์สินส่วนรวม (3) มิติด้านการมีส่วนร่วมทางประชาธิปไตย เช่น การเลือกตั้งสภานักเรียนและการแก้ไขความขัดแย้งด้วยสันติวิธี และ (4) มิติด้านสิ่งแวดล้อม,, โดยมีปัจจัยสนับสนุนสำคัญคือ ครูในฐานะแบบอย่าง (Role Model) และการสร้างบรรยากาศประชาธิปไตยในห้องเรียน, ข้อเสนอแนะจากการศึกษาเน้นย้ำถึงการบูรณาการความเป็นพลเมืองดีเข้ากับทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ การเปิดพื้นที่ให้นักเรียนได้เรียนรู้ผ่านการปฏิบัติจริง (Learning by Doing) และการสร้างความร่วมมืออย่างใกล้ชิดระหว่างโรงเรียนกับครอบครัว เพื่อสร้างรากฐานพลเมืองที่มีคุณภาพสู่สังคมอย่างยั่งยืน