บทบาทองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการส่งเสริมประชาธิปไตยฐานราก

ผู้แต่ง

  • ศยามล อินทิยศ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตล้านนา
  • พร้อมพล สัมพันธโน มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตล้านนา

คำสำคัญ:

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น, ประชาธิปไตยฐานราก, การมีส่วนร่วมของประชาชน, ธรรมาภิบาล, การพัฒนาท้องถิ่น

บทคัดย่อ

          บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการส่งเสริมประชาธิปไตยฐานราก อันเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาระบอบประชาธิปไตยในสังคมไทย โดยใช้การศึกษาจากเอกสาร แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง วิเคราะห์บทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในด้านการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน การพัฒนาวัฒนธรรมประชาธิปไตย การลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม และการสร้างธรรมาภิบาลในระดับพื้นที่

       ผลการศึกษาพบว่า องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีบทบาทสำคัญในการเปิดพื้นที่ให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการตัดสินใจสาธารณะ ส่งเสริมการเรียนรู้ด้านสิทธิ หน้าที่ และความเป็นพลเมือง ตลอดจนเป็นกลไกในการกระจายอำนาจจากส่วนกลางสู่ท้องถิ่น อย่างไรก็ตาม การดำเนินงานยังประสบกับข้อจำกัดด้านโครงสร้างการบริหาร งบประมาณ บุคลากร และวัฒนธรรมทางการเมืองบางประการ ซึ่งส่งผลต่อประสิทธิภาพในการพัฒนาประชาธิปไตยฐานราก  บทความเสนอแนวทางในการเสริมสร้างบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้แก่ การกระจายอำนาจอย่างเป็นรูปธรรม การพัฒนาศักยภาพบุคลากร การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างต่อเนื่อง และการสร้างระบบบริหารจัดการที่โปร่งใสและตรวจสอบได้ ทั้งนี้ หากสามารถดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพ จะช่วยเสริมสร้างความเข้มแข็งของประชาธิปไตยฐานราก และนำไปสู่การพัฒนาสังคมไทยอย่างยั่งยืนในระยะยาว

เอกสารอ้างอิง

โกวิทย์ พวงงาม. (2560). การปกครองท้องถิ่นไทย. กรุงเทพฯ: วิญญูชน.

โกวิทย์ พวงงาม. (2562). การเมืองการปกครองท้องถิ่นไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

โกวิทย์ พวงงาม. (2562). ประชาธิปไตยท้องถิ่นกับการมีส่วนร่วมของประชาชน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ชัยวัฒน์ ถิระพันธุ์. (2561). การเมืองการปกครองท้องถิ่นไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ชัยวัฒน์ ถิระพันธุ์. (2561). ธรรมาภิบาลกับการบริหารภาครัฐไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ณรงค์ เพ็ชรประเสริฐ. (2560). การกระจายอำนาจและการปกครองท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธเนศ วงศ์ยานนาวา. (2560). ประชาธิปไตยกับการเมืองไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน.

สถาบันพระปกเกล้า. (2562). ประชาธิปไตยฐานรากกับการพัฒนาท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.

สถาบันพระปกเกล้า. (2562). ประชาธิปไตยท้องถิ่นและการมีส่วนร่วมของประชาชน. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.

สำนักงานคณะกรรมการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. (2563). รายงานสถานการณ์การกระจายอำนาจของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักงานคณะกรรมการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. (2563). รายงานสถานการณ์การกระจายอำนาจของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักงานคณะกรรมการการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.). (2564). แนวทางการบริหารงานภาครัฐตามหลักธรรมาภิบาล. กรุงเทพฯ: สำนักงาน ก.พ.ร.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 13. กรุงเทพฯ: สศช.

สุเมธ ตันติเวชกุล. (2561). ธรรมาภิบาลกับการพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพฯ: มูลนิธิชัยพัฒนา.

United Nations Development Programme (UNDP). (2019). Decentralization and Local Democracy.New York: UNDP.

United Nations Development Programme (UNDP). (2020). Human Development Report 2020: The Next Frontier – Human Development and the Anthropocene. New York: UNDP.

United Nations. (2015). Transforming Our World: The 2030 Agenda for Sustainable Development.New York: United Nations.

World Bank. (2018). Local Governance and Community Participation for Development.Washington, DC: World Bank.

World Bank. (2018). Local Governance and Community Participation. Washington, DC: World Bank.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-28

รูปแบบการอ้างอิง

อินทิยศ ศ. . ., & สัมพันธโน พ. . . (2025). บทบาทองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการส่งเสริมประชาธิปไตยฐานราก. วารสารอาร์แสง, 1(2), 94–105. สืบค้น จาก https://so16.tci-thaijo.org/index.php/RLHT/article/view/3247

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ