แนวทางการพัฒนาระบบ e-Tax Invoice & e-Receipt ของกรมสรรพากร เพื่อรองรับการเป็นองค์กรดิจิทัล

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสารและจากการสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 7 คน ผลการวิจัยพบว่า กรมสรรพากรมีการวางรากฐานเชิงสถาปัตยกรรมเทคโนโลยีและกฎหมายรองรับอย่างครอบคลุม ทั้งการกำหนดรูปแบบเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ 5 ประเภท คือ ใบกำกับภาษีเต็มรูป ใบกำกับภาษีอย่างย่อ ใบเพิ่มหนี้ ใบลดหนี้ และใบรับ การเปิดช่องทางลงทะเบียนอนุมัติสิทธิผ่านระบบอัตโนมัติด้วยใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์ตนเองและการอนุมัติผ่านผู้ให้บริการ Service Provider ตลอดจนการพัฒนาช่องทางรับส่งข้อมูลและระบบตรวจสอบความถูกต้องของไฟล์ XML ตรวจสอบลายมือชื่อดิจิทัล ได้สูงสุดถึง 8 ล้านไฟล์ต่อวัน ปัญหาอุปสรรคสำคัญ คือ มาตรฐานโครงสร้าง XML บางส่วนยังไม่ครอบคลุมธุรกรรมบางประเภท ความล่าช้าในกระบวนการอนุมัติสิทธิด้วยเจ้าหน้าที่ ตลอดจนภาระต้นทุนในการจัดหาใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์ของผู้ประกอบการรายย่อย แนวทางการพัฒนาระบบโดยการปรับปรุงกฎหมายและโครงสร้างข้อมูลให้ยืดหยุ่น การยกระดับกระบวนการอนุมัติสิทธิเข้าสู่อัตโนมัติเต็มรูปแบบ การปรับเปลี่ยนสถาปัตยกรรมระบบไอทีสู่รูปแบบ Cloud-Native และการนำฐานข้อมูลภาษีดิจิทัลไปเชื่อมโยงวิเคราะห์ขั้นสูงเพื่อจัดทำแบบแสดงรายการภาษีล่วงหน้า ตลอดจนการคืนภาษีที่รวดเร็ว ซึ่งจะช่วยขับเคลื่อนกรมสรรพากรสู่การเป็นองค์กรดิจิทัลที่ทำงานด้วยข้อมูลอย่างแท้จริง